Падма-пурана
Собрание на жертве Брахмы1.18.441-472
554 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 1.18.441-472

पुलस्त्य उवाच

Деванагари

योगवृक्षस्य छाया या तापत्रयविनाशिनी । धर्मज्ञाने च पुष्पाणि स्वर्गमोक्षौ फलानि च
दुः खत्रयाभितप्तस्य छाया योगतरोः स्मृता । नबाध्यते पुनर्दुः खैः प्राप्य निर्वाणमुत्तमम्
इत्येतत्परमं श्रेयः कीर्तितं ते समासतः । ज्ञातं चैव त्वया सर्व केवलं मां तु पृच्छसि
अहं मृग्या पुरा शप्तो व्याघ्ररूपेण संस्थितः । ततः प्राणिवधात्सर्वमशेषं मम विस्मृतम्
त्वत्संपर्कोपदेशाभ्यां संजातं स्मरणं पुनः । त्वं चाप्यनेन सत्येन गमिष्यसि परां गतिम्
तदहं त्वां पुनः पृच्छे प्रश्नमेकं हृदि स्थितम् । साग्रंवर्षशतं जातं चिंयानस्य मे शुभे
भवत्या भाग्ययोगेन कदाचित्स्वर्गशोभने । कृतं धर्मस्य संस्थानं सतां मार्गे प्रतिष्ठितम्
किं तेऽभिधानं कल्याणि ब्रूहि मेऽज्ञस्य सुव्रते । नंदोवाच मम नंदेति संज्ञा तु कृतानंदेन स्वामिना
सांप्रतं भक्षयामीति ह्यतिष्ठः केन हेतुना । नंदेति श्रुत्वा तन्नाम मुक्तशापः प्रभंजनः
पुनर्नृपत्वमापन्नो बलरूपसमन्वितः । एतस्मिन्नंतरे धर्मस्तां ज्ञात्वा सत्यवादिनीम्
द्रष्टुं समागतस्तत्र प्राब्रवीच्च पयस्विनीम् । तव सत्यब्रताद्धष्टो धर्मोहमिह चागतः
नंदे वृणीष्व भद्रं ते वरं वरतमं हि यत् । एवमुक्ता हि सा देवी नंदा तं प्रार्थयद्वरम्
तवानुभावात्ससुता गच्छामि पदमुत्तमम् । भवेदिदं शुभं तीर्थ मुनीनां धर्मदायकम्
मन्नाम्ना च सरिदियं नंदानामसरस्वती । वरप्रदानाद्देवेश तदेतत्प्रार्थितं मया
सा तत्क्षणाद्नता देवी स्थानं सत्यवतां शुभम् । प्रभंजनोपि तद्राज्यं संप्राप्तः प्रागुपार्जितम्
नंदा येन गता स्वर्गं नंदां प्राप्य सरस्वतीम् । तेनाख्यया बुधैस्तस्याः प्रोक्ता नंदासरस्वती
सरस्वती पुनस्तस्माइनात्खर्जूरसंज्ञितात् । दक्षिणेन पुनर्याता प्लावयंती धरातलम्
आगच्छन्नपि यस्तस्या नाम गृह्णाति मानवः । जीवन्सुखं स आप्रोति मृतो भवति खेचरः
तत्र ये शुभकर्माणस्त्यजति स्वां तनुं नराः । ते विद्याधरराजानो भवंति सुखिनो जनाः
नराणां स्वर्गनिःश्रेणी स्नानात्पानात्सरस्वती । तत्र स्नानं प्रकुर्वंति येऽष्टम्यां सुसमाहिताः
ते मृताः स्वर्गमासाद्य मोदंते सुमनोरमाः । सरस्वती सदास्त्रीणां तत्र सौभाग्यदायिका
उपोषिता तृतीयायामपि सौभाग्यभाजना । तत्र तद्दर्शनेनापि मुच्यते पापसंचयात्
स्पृशंति ये नराः केचित्तेपि ज्ञेया मुनीश्वराः । रजतस्य प्रदानेन रूपवान् जायते नरः
पुण्यापुण्यजलोपेता नदीयं ब्रह्मणः सुता । नंदानामेति विपुला प्रवृत्ता दक्षिणामुखी
गत्वा ततो नातिदूरं पुनर्याता पराङ्मुखी । ततः प्रभृति सा देवी प्रसभं प्रकटा स्थिता
तस्यास्तटेषु पुण्येषु तीर्थान्यायतनानि च । संसेवितानि मुनिभिः सिद्धैश्रापि समंततः
तेषु सर्वेषु भवति धर्महेतुस्सरस्वती । स्नानात्पानात्प्रदानाद्वा हिरण्यस्य महानदी
हाटकक्षितिगौरीणां नंदातीर्थे महोदयम् । दानं दत्तं नरैः स्नातैर्जनयत्यक्षयं फलम्
धान्यप्रदानं प्रवदंति शस्तं वसुप्रदानं च तथामुनीद्राः । यैस्तेषु तीर्थेषु नरैः प्रदत्तं तद्धर्महेतुः प्रवरंप्रदिष्टम्
प्रायोपवेशं प्रयतः प्रयत्ताद्यस्तत्र कुर्यात्प्रमदा पुमान्वा । तीर्थेषु सायुज्यमवाप्य सोऽयं भुङ्क्ते फलं ब्रह्म गृहे यथेष्टम्
तस्योपकंठे तु मृतास्तु ये वै कर्मक्षयात्स्थावरजंगमाश्च । तैश्चापि सर्वे: सहसा प्रसह्य लभ्येत यज्ञस्य फलं दुरापम्
ततस्तु सा धर्मफलप्रदाभवेज्जन्मादिदुः खार्दितचेतसां नृणाम् । सर्वात्मनापुण्यफला सरस्वती सेव्या प्रयत्नात्पुरुषैर्महानदी

Транслитерация (IAST)

yogavṛkṣasya chāyā yā tāpatrayavināśinī | dharmajñāne ca puṣpāṇi svargamokṣau phalāni ca
duḥ khatrayābhitaptasya chāyā yogataroḥ smṛtā | nabādhyate punarduḥ khaiḥ prāpya nirvāṇamuttamam
ityetatparamaṃ śreyaḥ kīrtitaṃ te samāsataḥ | jñātaṃ caiva tvayā sarva kevalaṃ māṃ tu pṛcchasi
ahaṃ mṛgyā purā śapto vyāghrarūpeṇa saṃsthitaḥ | tataḥ prāṇivadhātsarvamaśeṣaṃ mama vismṛtam
tvatsaṃparkopadeśābhyāṃ saṃjātaṃ smaraṇaṃ punaḥ | tvaṃ cāpyanena satyena gamiṣyasi parāṃ gatim
tadahaṃ tvāṃ punaḥ pṛcche praśnamekaṃ hṛdi sthitam | sāgraṃvarṣaśataṃ jātaṃ ciṃyānasya me śubhe
bhavatyā bhāgyayogena kadācitsvargaśobhane | kṛtaṃ dharmasya saṃsthānaṃ satāṃ mārge pratiṣṭhitam
kiṃ te'bhidhānaṃ kalyāṇi brūhi me'jñasya suvrate | naṃdovāca mama naṃdeti saṃjñā tu kṛtānaṃdena svāminā
sāṃprataṃ bhakṣayāmīti hyatiṣṭhaḥ kena hetunā | naṃdeti śrutvā tannāma muktaśāpaḥ prabhaṃjanaḥ
punarnṛpatvamāpanno balarūpasamanvitaḥ | etasminnaṃtare dharmastāṃ jñātvā satyavādinīm
draṣṭuṃ samāgatastatra prābravīcca payasvinīm | tava satyabratāddhaṣṭo dharmohamiha cāgataḥ
naṃde vṛṇīṣva bhadraṃ te varaṃ varatamaṃ hi yat | evamuktā hi sā devī naṃdā taṃ prārthayadvaram
tavānubhāvātsasutā gacchāmi padamuttamam | bhavedidaṃ śubhaṃ tīrtha munīnāṃ dharmadāyakam
mannāmnā ca saridiyaṃ naṃdānāmasarasvatī | varapradānāddeveśa tadetatprārthitaṃ mayā
sā tatkṣaṇādnatā devī sthānaṃ satyavatāṃ śubham | prabhaṃjanopi tadrājyaṃ saṃprāptaḥ prāgupārjitam
naṃdā yena gatā svargaṃ naṃdāṃ prāpya sarasvatīm | tenākhyayā budhaistasyāḥ proktā naṃdāsarasvatī
sarasvatī punastasmāinātkharjūrasaṃjñitāt | dakṣiṇena punaryātā plāvayaṃtī dharātalam
āgacchannapi yastasyā nāma gṛhṇāti mānavaḥ | jīvansukhaṃ sa āproti mṛto bhavati khecaraḥ
tatra ye śubhakarmāṇastyajati svāṃ tanuṃ narāḥ | te vidyādhararājāno bhavaṃti sukhino janāḥ
narāṇāṃ svarganiḥśreṇī snānātpānātsarasvatī | tatra snānaṃ prakurvaṃti ye'ṣṭamyāṃ susamāhitāḥ
te mṛtāḥ svargamāsādya modaṃte sumanoramāḥ | sarasvatī sadāstrīṇāṃ tatra saubhāgyadāyikā
upoṣitā tṛtīyāyāmapi saubhāgyabhājanā | tatra taddarśanenāpi mucyate pāpasaṃcayāt
spṛśaṃti ye narāḥ kecittepi jñeyā munīśvarāḥ | rajatasya pradānena rūpavān jāyate naraḥ
puṇyāpuṇyajalopetā nadīyaṃ brahmaṇaḥ sutā | naṃdānāmeti vipulā pravṛttā dakṣiṇāmukhī
gatvā tato nātidūraṃ punaryātā parāṅmukhī | tataḥ prabhṛti sā devī prasabhaṃ prakaṭā sthitā
tasyāstaṭeṣu puṇyeṣu tīrthānyāyatanāni ca | saṃsevitāni munibhiḥ siddhaiśrāpi samaṃtataḥ
teṣu sarveṣu bhavati dharmahetussarasvatī | snānātpānātpradānādvā hiraṇyasya mahānadī
hāṭakakṣitigaurīṇāṃ naṃdātīrthe mahodayam | dānaṃ dattaṃ naraiḥ snātairjanayatyakṣayaṃ phalam
dhānyapradānaṃ pravadaṃti śastaṃ vasupradānaṃ ca tathāmunīdrāḥ | yaisteṣu tīrtheṣu naraiḥ pradattaṃ taddharmahetuḥ pravaraṃpradiṣṭam
prāyopaveśaṃ prayataḥ prayattādyastatra kuryātpramadā pumānvā | tīrtheṣu sāyujyamavāpya so'yaṃ bhuṅkte phalaṃ brahma gṛhe yatheṣṭam
tasyopakaṃṭhe tu mṛtāstu ye vai karmakṣayātsthāvarajaṃgamāśca | taiścāpi sarve: sahasā prasahya labhyeta yajñasya phalaṃ durāpam
tatastu sā dharmaphalapradābhavejjanmādiduḥ khārditacetasāṃ nṛṇām | sarvātmanāpuṇyaphalā sarasvatī sevyā prayatnātpuruṣairmahānadī

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
योग-वृक्षस्यyoga-vṛkṣasyaдрева йоги
छायाchāyāтень
याкоторая
ताप-त्रय-विनाशिनीtāpa-traya-vināśinīуносящая три жара
धर्म-ज्ञानेdharma-jñāneдхарма и знание
caи
पुष्पाणिpuṣpāṇiцветы
स्वर्ग-मोक्षौsvarga-mokṣauнебо и освобождение
फलानिphalāniплоды
दुःख-त्रय-अभितप्तस्यduḥkha-traya-abhitaptasyaсожжённому тремя скорбями
छायाchāyāтень
योग-तरोःyoga-taroḥдрева йоги
स्मृताsmṛtāпризнана
naне
बाध्यतेbādhyateтеснится
पुनःpunaḥвновь
दुःखैःduḥkhaiḥскорбями
प्राप्यprāpyaобретя
निर्वाणम्nirvāṇamпокой
उत्तमम्uttamamнаилучший
इतिitiтак
एतत्etatэто
परमंparamaṃвысшее
श्रेयःśreyaḥблаго
कीर्तितंkīrtitaṃвозвещено
तेteтебе
समासतःsamāsataḥвкратце
ज्ञातंjñātaṃпознано
एवevaже
त्वयाtvayāтобою
सर्वंsarvaṃвсё
केवलंkevalaṃтолько
मांmāṃменя
तुtuже
पृच्छसिpṛcchasiспрашиваешь
अहंahaṃя
मृग्याmṛgyāланью
पुराpurāвстарь
शप्तःśaptaḥпроклят
व्याघ्र-रूपेणvyāghra-rūpeṇaв образе тигра
संस्थितःsaṃsthitaḥпребывающий
ततःtataḥзатем
प्राणि-वधात्prāṇi-vadhātот убийства живых
सर्वम्sarvamвсё
अशेषंaśeṣaṃбез остатка
ममmamaу меня
विस्मृतम्vismṛtamзабыто
त्वत्-संपर्क-उपदेशाभ्यांtvat-saṃparka-upadeśābhyāṃвстречею с тобою и наставлением
संजातंsaṃjātaṃродилось
स्मरणंsmaraṇaṃпамятование
त्वंtvaṃты
caи
अपिapiже
अनेनanenaэтою
सत्येनsatyenaправдою
गमिष्यसिgamiṣyasiпойдёшь
परांparāṃк высшей
गतिम्gatimучасти
तत्tatто
अहंahaṃя
त्वांtvāṃтебя
पुनःpunaḥвновь
पृच्छेpṛccheспрашиваю
प्रश्नम्praśnamвопрос
एकंekaṃодин
हृदिhṛdiв сердце
स्थितम्sthitamстоящий
स-अग्रंsa-agraṃс лишком
वर्ष-शतंvarṣa-śataṃсто лет
जातंjātaṃпрошло
चिंतयानस्यciṃtayānasyaу размышляющего
मेmeу меня
शुभेśubheо благая
भवत्याःbhavatyāḥтвоим
भाग्य-योगेनbhāgya-yogenaсчастливым случаем
कदाचित्kadācitоднажды
स्वर्ग-शोभनेsvarga-śobhaneукрашающая небо
कृतंkṛtaṃсотворено
धर्मस्यdharmasyaдхармы
संस्थानंsaṃsthānaṃутверждение
सतांsatāṃдобрых
मार्गेmārgeна пути
प्रतिष्ठितम्pratiṣṭhitamустановленное
किंkiṃкаково
तेteтвоё
अभिधानंabhidhānaṃимя
कल्याणिkalyāṇiо благая
ब्रूहिbrūhiскажи
मेmeмне
अज्ञस्यajñasyaнесведущему
सु-व्रतेsu-vrateо твёрдая в обете
ममmamaмоё
नंदाnaṃdāНанда
इतिitiтак
संज्ञाsaṃjñāимя
कृताkṛtāдано
नंदेनnaṃdenaНандою
स्वामिनाsvāmināхозяином
सांप्रतंsāṃprataṃныне
भक्षयामिbhakṣayāmiсъем
इतिitiтак
हिhiведь
अतिष्ठःatiṣṭhaḥты медлил
केनkenaпо какой
हेतुनाhetunāпричине
नंदाnaṃdāНанда
इतिitiтак
श्रुत्वाśrutvāуслышав
तत्tatто
नामnāmaимя
मुक्त-शापःmukta-śāpaḥосвободившийся от проклятия
प्रभंजनःprabhaṃjanaḥПрабханджана
पुनःpunaḥвновь
नृपत्वम्nṛpatvamцарское состояние
आपन्नःāpannaḥобретший
बल-रूप-समन्वितःbala-rūpa-samanvitaḥнаделённый силою и красотою
एतस्मिन्etasminв это
अंतरेaṃtareвремя
धर्मःdharmaḥДхарма
तांtāṃеё
ज्ञात्वाjñātvāузнав
सत्य-वादिनीम्satya-vādinīmправдивую
द्रष्टुंdraṣṭuṃувидеть
समागतःsamāgataḥпришедший
तत्रtatraтуда
प्राब्रवीत्prābravītсказал
पयस्विनीम्payasvinīmдойной
तवtavaтвоим
सत्य-व्रतात्satya-vratātобетом правды
हृष्टःhṛṣṭaḥобрадованный
धर्मःdharmaḥДхарма
अहंahaṃя
इहihaсюда
caи
आगतःāgataḥпришёл
नंदेnaṃdeо Нанда
वृणीष्वvṛṇīṣvaизбери
भद्रंbhadraṃблаго
तेteтебе
वरंvaraṃдар
वर-तमंvara-tamaṃнаилучший
यत्yatкакой
एवम्evamтак
उक्ताuktāуслышавшая
साта
देवीdevīбогиня
तंtaṃу него
प्रार्थयत्prārthayatпросила
वरम्varamдар
तवtavaтвоим
अनुभावात्anubhāvātвеличием
स-सुताsa-sutāс сыном
गच्छामिgacchāmiиду
पदम्padamк состоянию
उत्तमम्uttamamнаилучшему
भवेत्bhavetда будет
इदंidaṃэто
शुभंśubhaṃблагою
तीर्थंtīrthaṃтиртхою
मुनीनांmunīnāṃмудрецам
धर्म-दायकम्dharma-dāyakamдающею дхарму
मत्-नाम्नाmat-nāmnāмоим именем
caи
सरित्saritрека
इयंiyaṃэта
नंदा-नामाnaṃdā-nāmāпо имени Нанда
सरस्वतीsarasvatīСарасвати
वर-प्रदानात्vara-pradānātот даяния дара
देव-ईशdeva-īśaо владыка богов
तत्tatто
एतत्etatэто
प्रार्थितंprārthitaṃиспрошено
मयाmayāмною
साона
तत्-क्षणात्tat-kṣaṇātв тот же миг
गताgatāушла
देवीdevīбогиня
स्थानंsthānaṃв обитель
सत्य-वतांsatya-vatāṃправдивых
शुभम्śubhamблагую
प्रभंजनःprabhaṃjanaḥПрабханджана
अपिapiже
तत्-राज्यंtat-rājyaṃто царство
संप्राप्तःsaṃprāptaḥобрёл
प्राक्-उपार्जितम्prāk-upārjitamпрежде добытое
नंदाnaṃdāНанда
येनyenaкоторою
गताgatāушла
स्वर्गंsvargaṃна небо
नंदांnaṃdāṃНанду
प्राप्यprāpyaобретя
सरस्वतीम्sarasvatīmСарасвати
तेनtenaпотому
आख्ययाākhyayāименем
बुधैःbudhaiḥмудрыми
तस्याःtasyāḥеё
प्रोक्ताproktāназвана
नंदा-सरस्वतीnaṃdā-sarasvatīНанда-Сарасвати
पुनःpunaḥвновь
तस्मात्tasmātоттуда
वनात्vanātиз леса
खर्जूर-संज्ञितात्kharjūra-saṃjñitātфиниковым зовомого
दक्षिणेनdakṣiṇenaна юг
याताyātāпошла
प्लावयंतीplāvayaṃtīзатопляя
धरा-तलम्dharā-talamземную твердь
आगच्छन्āgacchanидущий
अपिapiже
यःyaḥкто
तस्याःtasyāḥеё
नामnāmaимя
गृह्णातिgṛhṇātiпроизносит
मानवःmānavaḥчеловек
जीवन्jīvanживя
सुखंsukhaṃсчастье
सःsaḥтот
आप्नोतिāpnotiобретает
मृतःmṛtaḥумерший
भवतिbhavatiстановится
खेचरःkhecaraḥходящим по небу
तत्रtatraтам
येyeкоторые
शुभ-कर्माणःśubha-karmāṇaḥтворящие благое
त्यजतिtyajatiоставляют
स्वांsvāṃсвоё
तनुंtanuṃтело
नराःnarāḥлюди
तेteони
विद्याधर-राजानःvidyādhara-rājānaḥцарями видьядхаров
भवंतिbhavaṃtiстановятся
सुखिनःsukhinaḥсчастливыми
जनाःjanāḥлюдьми
नराणांnarāṇāṃлюдям
स्वर्ग-निःश्रेणीsvarga-niḥśreṇīлестница на небо
स्नानात्snānātот омовения
पानात्pānātот питья
स्नानंsnānaṃомовение
प्रकुर्वन्तिprakurvantiсовершают
येyeкоторые
अष्टम्यांaṣṭamyāṃв восьмой день
सु-समाहिताःsu-samāhitāḥхорошо сосредоточенные
तेteони
मृताःmṛtāḥумершие
स्वर्गम्svargamнеба
आसाद्यāsādyaдостигнув
मोदंतेmodaṃteрадуются
सु-मनोरमाःsu-manoramāḥвесьма прелестные
सदाsadāвсегда
स्त्रीणांstrīṇāṃжёнам
सौभाग्य-दायिकाsaubhāgya-dāyikāдающая счастье в браке
उपोषिताupoṣitāчтимая постом
तृतीयायाम्tṛtīyāyāmв третий день
सौभाग्य-भाजनाsaubhāgya-bhājanāдающая долю счастья
तत्-दर्शनेनtat-darśanenaвидением её
मुच्यतेmucyateизбавляется
पाप-संचयात्pāpa-saṃcayātот груды греха
स्पृशंतिspṛśaṃtiкасаются
केचित्kecitнекоторые
तेteони
अपिapiже
ज्ञेयाःjñeyāḥдолжны быть знаемы
मुनि-ईश्वराःmuni-īśvarāḥвладыками мудрецов
रजतस्यrajatasyaсеребра
प्रदानेनpradānenaдаянием
रूपवान्rūpavānкрасивым
जायतेjāyateрождается
नरःnaraḥчеловек
पुण्य-अपुण्य-जल-उपेताpuṇya-apuṇya-jala-upetāс водами святыми и несвятыми
नदीnadīрека
इयंiyaṃэта
ब्रह्मणःbrahmaṇaḥБрахмы
सुताsutāдочь
नंदा-नामाnaṃdā-nāmāпо имени Нанда
इतिitiтак
विपुलाvipulāобширная
प्रवृत्ताpravṛttāдвинулась
दक्षिणा-मुखीdakṣiṇā-mukhīобращённая на юг
गत्वाgatvāуйдя
ततःtataḥзатем
naне
अति-दूरंati-dūraṃслишком далеко
याताyātāпошла
पराक्-मुखीparāk-mukhīобращённая вспять
ततः प्रभृतिtataḥ prabhṛtiс той поры
प्रसभंprasabhaṃявно
प्रकटाprakaṭāоткрытая
स्थिताsthitāпребывает
तस्याःtasyāḥеё
तटेषुtaṭeṣuна берегах
पुण्येषुpuṇyeṣuсвятых
तीर्थानिtīrthāniтиртхи
आयतनानिāyatanāniсвятилища
संसेवितानिsaṃsevitāniчтимые
मुनिभिःmunibhiḥмудрецами
सिद्धैःsiddhaiḥсиддхами
समंततःsamaṃtataḥотовсюду
तेषुteṣuв них
सर्वेषुsarveṣuво всех
भवतिbhavatiбывает
धर्म-हेतुःdharma-hetuḥпричиною дхармы
प्रदानात्pradānātот даяния
वाили
हिरण्यस्यhiraṇyasyaзолота
महा-नदीmahā-nadīвеликая река
हाटक-क्षिति-गौरीणांhāṭaka-kṣiti-gaurīṇāṃзолота, земли и коров
नंदा-तीर्थेnaṃdā-tīrtheв тиртхе Нанды
महा-उदयम्mahā-udayamвеликое преуспеяние
दानंdānaṃдаяние
दत्तंdattaṃданное
नरैःnaraiḥлюдьми
स्नातैःsnātaiḥомывшимися
जनयतिjanayatiрождает
अक्षयंakṣayaṃнеисчерпаемый
फलम्phalamплод
धान्य-प्रदानंdhānya-pradānaṃдаяние зерна
प्रवदंतिpravadaṃtiназывают
शस्तंśastaṃодобряемым
वसु-प्रदानंvasu-pradānaṃдаяние добра
तथाtathāтакже
मुनींद्राःmunīṃdrāḥвладыки мудрецов
यैःyaiḥкем
तेषुteṣuв тех
तीर्थेषुtīrtheṣuтиртхах
प्रदत्तंpradattaṃдано
तत्tatто
धर्म-हेतुःdharma-hetuḥпричина дхармы
प्रवरंpravaraṃнаилучшею
प्रदिष्टम्pradiṣṭamуказано
प्राय-उपवेशंprāya-upaveśaṃсидение до смерти
प्रयतःprayataḥсобранный
यःyaḥкто
तत्रtatraтам
कुर्यात्kuryātсовершит
प्रमदाpramadāженщина
पुमान्pumānмужчина
वाили
तीर्थेषुtīrtheṣuв тиртхах
सायुज्यम्sāyujyamслияние
अवाप्यavāpyaобретя
सःsaḥтот
अयंayaṃэтот
भुङ्क्तेbhuṅkteвкушает
फलंphalaṃплод
ब्रह्म-गृहेbrahma-gṛheв доме Брахмы
यथा-इष्टम्yathā-iṣṭamкак желает
तस्यtasyaеё
उपकंठेupakaṃṭheблиз
मृताःmṛtāḥумершие
येyeкоторые
वैvaiже
कर्म-क्षयात्karma-kṣayātпо исчерпании дел
स्थावर-जंगमाःsthāvara-jaṃgamāḥнеподвижные и движущиеся
तैःtaiḥими
caи
अपिapiже
सर्वैःsarvaiḥвсеми
सहसाsahasāразом
प्रसह्यprasahyaпревозмогши
लभ्येतlabhyetaда обретается
यज्ञस्यyajñasyaжертвы
फलंphalaṃплод
दुरापम्durāpamтруднодостижимый
ततःtataḥзатем
तुtuже
साона
धर्म-फल-प्रदाdharma-phala-pradāдающая плод дхармы
अभवत्abhavatстала
जन्म-आदि-दुःख-अर्दित-चेतसांjanma-ādi-duḥkha-ardita-cetasāṃу тех, чьё сознание терзаемо скорбями рождения и прочего
नृणाम्nṛṇāmлюдей
सर्व-आत्मनाsarva-ātmanāвсею душою
पुण्य-फलाpuṇya-phalāдающая плод заслуги
सरस्वतीsarasvatīСарасвати
सेव्याsevyāдолжна быть чтима
प्रयत्नात्prayatnātсо тщанием
पुरुषैःpuruṣaiḥмужами
Литературный перевод

«„Тень древа йоги уносит три жара; дхарма и знание — цветы его, а небо и освобождение — плоды. Сожжённому тремя скорбями признана тенью древа йоги; обретя наилучший покой, он вновь не теснится скорбями. Так вкратце возвещено тебе это высшее благо; тобою же всё познано — только меня ты спрашиваешь“. — „Я встарь проклят ланью и пребываю в образе тигра; и затем от убийства живых всё у меня забыто без остатка. Встречею с тобою и наставлением родилось памятование вновь; и ты этою правдою пойдёшь к высшей участи. Спрошу же я тебя вновь об одном вопросе, стоящем в сердце. Сто лет с лишком прошло у меня в размышлении, о благая; и вот твоим счастливым случаем, о украшающая небо, сотворено утверждение дхармы, установленное на пути добрых. Каково имя твоё, о благая? Скажи мне, несведущему, о твёрдая в обете“. Нанда сказала: „Имя моё Нанда — дано оно хозяином Нандою. „Ныне съем“, — [сказал ты]; по какой же причине ты медлил?“ Услышав имя Нанда, освободился от проклятия Прабханджана и вновь обрёл царское состояние, наделённый силою и красотою. В это время Дхарма, узнав её, правдивую, пришёл туда увидеть её и сказал дойной: „Обрадован обетом правды твоей, я, Дхарма, пришёл сюда. О Нанда, благо тебе, — избери наилучший дар, какой [пожелаешь]“. Услышав это, та богиня просила у него дар: „Твоим величием да иду я с сыном к наилучшему состоянию; и да будет это благою тиртхою, дающею мудрецам дхарму. И моим именем да [зовётся] эта река Нанда-Сарасвати — от даяния дара, о владыка богов; вот что испрошено мною“. И в тот же миг ушла богиня в благую обитель правдивых; а Прабханджана обрёл то царство, прежде им добытое. А оттого, что Нанда ушла на небо, обретя Сарасвати, — потому мудрыми названа она по имени её Нанда-Сарасвати. И вновь оттуда, из леса, зовомого финиковым, пошла она на юг, затопляя земную твердь. И кто, даже идя [мимо], произносит имя её, тот, живя, обретает счастье, а умерев, становится ходящим по небу. Те люди, что творят там благое и оставляют своё тело, становятся царями видьядхаров, счастливыми. Людям Сарасвати — лестница на небо от омовения и питья. Те, кто хорошо сосредоточенным совершает там омовение в восьмой день, умерев, достигают неба и радуются, весьма прелестные. Всегда даёт она жёнам счастье в браке; чтимая постом в третий день, даёт она долю счастья. И даже видением её избавляется [человек] от груды греха; а некоторые касаются [её] — и они должны быть знаемы владыками мудрецов. Даянием серебра рождается человек красивым. Эта река, дочь Брахмы, с водами святыми и несвятыми, обширная, по имени Нанда, двинулась обращённой на юг; уйдя затем недалеко, пошла обращённой вспять, и с той поры богиня явно пребывает открытою. На святых берегах её — тиртхи и святилища, чтимые отовсюду мудрецами и сиддхами; и во всех них великая река бывает причиною дхармы — от омовения, питья или даяния золота. Великое преуспеяние в тиртхе Нанды: даяние золота, земли и коров, данное омывшимися людьми, рождает неисчерпаемый плод. Даяние зерна называют одобряемым владыки мудрецов, и так же даяние добра; кем дано в тех тиртхах, то указано наилучшею причиною дхармы. Кто совершит там сидение до смерти, собранный, — женщина или мужчина, — тот, обретя в тиртхах слияние, вкушает плод в доме Брахмы, как желает. И те неподвижные и движущиеся, что умерли близ неё по исчерпании дел, — ими всеми разом, превозмогши, да обретается труднодостижимый плод жертвы. Так стала она дающею плод дхармы для людей, чьё сознание терзаемо скорбями рождения и прочего. Всею душою дающая плод заслуги Сарасвати должна быть со тщанием чтима мужами».

Версия

d59f5353e149 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:27 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами