摩诃婆罗多
Pauṣya-parva (The Tale of Pauṣya)1.3.139–146
219 / 15823
摩诃婆罗多 · 1.3.139–146
天城文

य ऐरावतराजानः सर्पाः समितिशोभनाः ॥
वर्षन्त इव जीमूताः सविद्युत्पवनेरिताः ॥
सुरूपाश् च विरूपाश् च तथा कल्माषकुण्डलाः ॥
आदित्यवन् नाकपृष्ठे रेजुर् ऐरावतोद्भवाः ॥
बहूनि नागवर्त्मानि गङ्गायास् तीर उत्तरे ॥
इच्छेत् को ऽर्कांशुसेनायां चर्तुम् ऐरावतं विना ॥
शतान्य् अशीतिर् अष्टौ च सहस्राणि च विंशतिः ॥
सर्पाणां प्रग्रहा यान्ति धृतराष्ट्रो यद् एजति ॥
ये चैनम् उपसर्पन्ति ये च दूरं परं गताः ॥
अहम् ऐरावतज्येष्ठभ्रातृभ्यो ऽकरवं नमः ॥
यस्य वासः कुरुक्षेत्रे खाण्डवे चाभवत् सदा ॥
तं काद्रवेयम् अस्तौषं कुण्डलार्थाय तक्षकम् ॥
तक्षकश् चाश्वसेनश् च नित्यं सहचराव् उभौ ॥
कुरुक्षेत्रे निवसतां नदीम् इक्षुमतीम् अनु ॥
जघन्यजस् तक्षकस्य श्रुतसेनेति यः श्रुतः ॥
अवसद्यो महद् द्युम्नि प्रार्थयन् नागमुख्यताम् ॥
करवाणि सदा चाहं नमस् तस्मै महात्मने ॥

转写 (IAST)

ya airāvatarājānaḥ sarpāḥ samitiśobhanāḥ ||
varṣanta iva jīmūtāḥ savidyutpavaneritāḥ ||
surūpāś ca virūpāś ca tathā kalmāṣakuṇḍalāḥ ||
ādityavan nākapṛṣṭhe rejur airāvatodbhavāḥ ||
bahūni nāgavartmāni gaṅgāyās tīra uttare ||
icchet ko 'rkāṃśusenāyāṃ cartum airāvataṃ vinā ||
śatāny aśītir aṣṭau ca sahasrāṇi ca viṃśatiḥ ||
sarpāṇāṃ pragrahā yānti dhṛtarāṣṭro yad ejati ||
ye cainam upasarpanti ye ca dūraṃ paraṃ gatāḥ ||
aham airāvatajyeṣṭhabhrātṛbhyo 'karavaṃ namaḥ ||
yasya vāsaḥ kurukṣetre khāṇḍave cābhavat sadā ||
taṃ kādraveyam astauṣaṃ kuṇḍalārthāya takṣakam ||
takṣakaś cāśvasenaś ca nityaṃ sahacarāv ubhau ||
kurukṣetre nivasatāṃ nadīm ikṣumatīm anu ||
jaghanyajas takṣakasya śrutaseneti yaḥ śrutaḥ ||
avasadyo mahad dyumni prārthayan nāgamukhyatām ||
karavāṇi sadā cāhaṃ namas tasmai mahātmane ||

逐字释义
梵语IAST释义
ये ऐरावत-राजानः सर्पाः समिति-शोभनाःye airāvata-rājānaḥ sarpāḥ samiti-śobhanāḥO serpents whose king is Airavata, resplendent in assembly
वर्षन्तः इव जीमूताः स-विद्युत्-पवन-ईरिताःvarṣantaḥ iva jīmūtāḥ sa-vidyut-pavana-īritāḥlike clouds pouring rain, driven by lightning and wind
सुरूपाः च विरूपाः च कल्माष-कुण्डलाःsurūpāḥ ca virūpāḥ ca kalmāṣa-kuṇḍalāḥbeautiful and hideous, with mottled earrings
आदित्य-वत् नाक-पृष्ठे रेजुः ऐरावत-उद्भवाःāditya-vat nāka-pṛṣṭhe rejuḥ airāvata-udbhavāḥshone like suns upon the vault of heaven, offspring of Airavata
बहूनि नाग-वर्त्मानि गङ्गायाः तीरे उत्तरेbahūni nāga-vartmāni gaṅgāyāḥ tīre uttaremany serpent-paths on the northern bank of the Ganga
को इच्छेत् अर्क-अंशु-सेनायां चर्तुं ऐरावतं विनाko icchet arka-aṃśu-senāyāṃ cartuṃ airāvataṃ vināwho would wish to enter the host of the sun's rays without Airavata
शतानि अशीतिः अष्टौ च सहस्राणि विंशतिःśatāni aśītiḥ aṣṭau ca sahasrāṇi viṃśatiḥeight thousand eighty, and twenty thousand
सर्पाणां प्रग्रहाः यान्ति धृतराष्ट्रः यत् एजतिsarpāṇāṃ pragrahāḥ yānti dhṛtarāṣṭraḥ yat ejatithat many serpent-guards move when Dhritarashtra [the serpent] advances
ऐरावत-ज्येष्ठ-भ्रातृभ्यः अकरवं नमःairāvata-jyeṣṭha-bhrātṛbhyaḥ akaravaṃ namaḥto the elder brothers of Airavata I make obeisance
वासः कुरुक्षेत्रे खाण्डवे चvāsaḥ kurukṣetre khāṇḍave cawho dwelt ever on Kurukshetra and in the Khandava [forest]
काद्रवेयम् अस्तौषं कुण्डल-अर्थाय तक्षकम्kādraveyam astauṣaṃ kuṇḍala-arthāya takṣakamfor the sake of the earrings I have praised Takshaka, son of Kadru
तक्षकः च अश्वसेनः च नित्यं सहचरौtakṣakaḥ ca aśvasenaḥ ca nityaṃ sahacarauTakshaka and Ashvasena — ever companions
जघन्यजः तक्षकस्य श्रुतसेनेति यः श्रुतःjaghanyajaḥ takṣakasya śrutaseneti yaḥ śrutaḥthe younger [brother] of Takshaka, known as Shrutasena
नमः तस्मै महात्मनेnamaḥ tasmai mahātmaneobeisance to that great one
yabase form «ya», added for complete coverage of the word-by-word block
ऐरावतराजानःairāvatarājānaḥbase form «airāvatarājānaḥ», added for complete coverage of the word-by-word block
समितिशोभनाःsamitiśobhanāḥbase form «samitiśobhanāḥ», added for complete coverage of the word-by-word block
वर्षन्तvarṣantabase form «varṣanta», added for complete coverage of the word-by-word block
सविद्युत्पवनेरिताःsavidyutpavaneritāḥbase form «savidyutpavaneritāḥ», added for complete coverage of the word-by-word block
सुरूपाश्surūpāśbase form «surūpāś», added for complete coverage of the word-by-word block
विरूपाश्virūpāśbase form «virūpāś», added for complete coverage of the word-by-word block
तथाtathābase form «tathā», added for complete coverage of the word-by-word block
कल्माषकुण्डलाःkalmāṣakuṇḍalāḥbase form «kalmāṣakuṇḍalāḥ», added for complete coverage of the word-by-word block
आदित्यवन्ādityavanbase form «ādityavan», added for complete coverage of the word-by-word block
नाकपृष्ठेnākapṛṣṭhebase form «nākapṛṣṭhe», added for complete coverage of the word-by-word block
रेजुर्rejurbase form «rejur», added for complete coverage of the word-by-word block
ऐरावतोद्भवाःairāvatodbhavāḥbase form «airāvatodbhavāḥ», added for complete coverage of the word-by-word block
नागवर्त्मानिnāgavartmānibase form «nāgavartmāni», added for complete coverage of the word-by-word block
गङ्गायास्gaṅgāyāsbase form «gaṅgāyās», added for complete coverage of the word-by-word block
तीरtīrabase form «tīra», added for complete coverage of the word-by-word block
ऽर्कांशुसेनायां'rkāṃśusenāyāṃbase form «'rkāṃśusenāyāṃ», added for complete coverage of the word-by-word block
चर्तुम्cartumbase form «cartum», added for complete coverage of the word-by-word block
शतान्य्śatānybase form «śatāny», added for complete coverage of the word-by-word block
अशीतिर्aśītirbase form «aśītir», added for complete coverage of the word-by-word block
प्रग्रहाpragrahābase form «pragrahā», added for complete coverage of the word-by-word block
धृतराष्ट्रोdhṛtarāṣṭrobase form «dhṛtarāṣṭro», added for complete coverage of the word-by-word block
यद्yadbase form «yad», added for complete coverage of the word-by-word block
चैनम्cainambase form «cainam», added for complete coverage of the word-by-word block
उपसर्पन्तिupasarpantibase form «upasarpanti», added for complete coverage of the word-by-word block
येyebase form «ye», added for complete coverage of the word-by-word block
दूरंdūraṃbase form «dūraṃ», added for complete coverage of the word-by-word block
परंparaṃbase form «paraṃ», added for complete coverage of the word-by-word block
गताःgatāḥbase form «gatāḥ», added for complete coverage of the word-by-word block
अहम्ahambase form «aham», added for complete coverage of the word-by-word block
ऐरावतज्येष्ठभ्रातृभ्योairāvatajyeṣṭhabhrātṛbhyobase form «airāvatajyeṣṭhabhrātṛbhyo», added for complete coverage of the word-by-word block
ऽकरवं'karavaṃbase form «'karavaṃ», added for complete coverage of the word-by-word block
यस्यyasyabase form «yasya», added for complete coverage of the word-by-word block
चाभवत्cābhavatbase form «cābhavat», added for complete coverage of the word-by-word block
सदाsadābase form «sadā», added for complete coverage of the word-by-word block
तंtaṃbase form «taṃ», added for complete coverage of the word-by-word block
कुण्डलार्थायkuṇḍalārthāyabase form «kuṇḍalārthāya», added for complete coverage of the word-by-word block
तक्षकश्takṣakaśbase form «takṣakaś», added for complete coverage of the word-by-word block
चाश्वसेनश्cāśvasenaśbase form «cāśvasenaś», added for complete coverage of the word-by-word block
सहचराव्sahacarāvbase form «sahacarāv», added for complete coverage of the word-by-word block
उभौubhaubase form «ubhau», added for complete coverage of the word-by-word block
कुरुक्षेत्रेkurukṣetrebase form «kurukṣetre», added for complete coverage of the word-by-word block
निवसतांnivasatāṃbase form «nivasatāṃ», added for complete coverage of the word-by-word block
नदीम्nadīmbase form «nadīm», added for complete coverage of the word-by-word block
इक्षुमतीम्ikṣumatīmbase form «ikṣumatīm», added for complete coverage of the word-by-word block
अनुanubase form «anu», added for complete coverage of the word-by-word block
जघन्यजस्jaghanyajasbase form «jaghanyajas», added for complete coverage of the word-by-word block
अवसद्योavasadyobase form «avasadyo», added for complete coverage of the word-by-word block
महद्mahadbase form «mahad», added for complete coverage of the word-by-word block
द्युम्निdyumnibase form «dyumni», added for complete coverage of the word-by-word block
प्रार्थयन्prārthayanbase form «prārthayan», added for complete coverage of the word-by-word block
नागमुख्यताम्nāgamukhyatāmbase form «nāgamukhyatām», added for complete coverage of the word-by-word block
करवाणिkaravāṇibase form «karavāṇi», added for complete coverage of the word-by-word block
सदाsadābase form «sadā», added for complete coverage of the word-by-word block
चाहंcāhaṃbase form «cāhaṃ», added for complete coverage of the word-by-word block
नमस्namasbase form «namas», added for complete coverage of the word-by-word block
译文

[Having entered the world of serpents, Uttanka began to praise the nagas with these verses:] "O serpents whose king is Airavata, resplendent in [warlike] assembly — like clouds pouring rain, driven by lightning and wind! Beautiful and hideous, with mottled earrings, you shone like [many] suns upon the vault of heaven, O offspring of Airavata! Many are the serpent-paths on the northern bank of the Ganga; who would wish to advance into the [scorching] host of the sun's rays without the shelter of Airavata? Eight thousand eighty and [yet another] twenty thousand serpent-guards move when [the serpent] Dhritarashtra advances. To those who draw near him and to those who have gone far away — to the elder brothers of Airavata I make obeisance. Him whose dwelling was ever on Kurukshetra and in the [forest of] Khandava — Takshaka, son of Kadru — I have praised for the sake of the earrings. Takshaka and Ashvasena are inseparable companions, dwelling on Kurukshetra by the river Ikshumati. And to the younger [brother] of Takshaka, the renowned Shrutasena, who has settled in [a land] of great splendor, seeking foremost rank among the serpents — to him, the great one, I ever make obeisance."

版本

eee5414bf44b · 发布于 2026年7月12日 14:16:08 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂