सङ्कल्पाद् एव च तच्-छ्रुतेः
saṅkalpād eva ca tac-chruteḥ
[Всё желаемое —] ОТ ОДНОГО ЗАМЫСЛА: по шрути («по замыслу его восстают праотцы»).
अथ मुक्तस्य सत्य-सङ्कल्पत्वं निरूपयति । छान्दोग्ये स तत्र पर्येति जक्षन् क्रीडन् रममाणः स्त्रीभिर् वा यानैर् वा ज्ञातिभिर् वा [छा.उ. 8.5.13] इति श्रूयते । तत्र संशयः—मुक्तस्य ज्ञात्य्-आदि-प्राप्तिः प्रयत्नान्तराद् उत सङ्कल्प-मात्राद् इति । लोके राजादीनां सत्य-सङ्कल्पतयोक्तानाम् अपि कार्य-सङ्कल्पे प्रयत्नान्तर-सापेक्षत्व-दर्शनात् तत्-सहिताद् एव सङ्कल्पात् तत्-प्राप्तिर् इति प्राप्ते—
सङ्कल्पाद् एव तच् छ्रुतेः ॥
सङ्कल्प-मात्राद् एवास्य तत्-प्राप्तिः । कुतः ? तच्-छ्रुतेः । स यदि पितृ-लोक-कामो भवति सङ्कल्पाद् एवास्य पितरः समुत्तिष्ठन्ति । तेन पितृ-लोकेन सम्पन्नो महीयते [छा.उ. 8.2.1] इति पूर्वत्र तन्-मात्राद् एव तत्-प्राप्ति-श्रवणात् । इतरथावधारणस्य बाधः । प्रज्ञान-घन एवेत्य् अत्र धर्मावेदकात् वाक्यान्तरात् तस्य व्यवस्थापनम् । न च तद्वत् सापेक्षत्वावेदकं वाक्यान्तरं पश्यामः । एषा स्व-सुखैश्वर्य-प्रधाना मुक्तिः सेवा-रसास्वाद-लुब्धैर् नापेक्ष्येति तद् धेयत्व-वचनान्य् उपपद्येरन्न् इति ॥8॥
atha muktasya satya-saṅkalpatvaṁ nirūpayati | chāndogye sa tatra paryeti jakṣan krīḍan ramamāṇaḥ strībhir vā yānair vā jñātibhir vā [chā.u. 8.5.13] iti śrūyate | tatra saṁśayaḥ—muktasya jñāty-ādi-prāptiḥ prayatnāntarād uta saṅkalpa-mātrād iti | loke rājādīnāṁ satya-saṅkalpatayoktānām api kārya-saṅkalpe prayatnāntara-sāpekṣatva-darśanāt tat-sahitād eva saṅkalpāt tat-prāptir iti prāpte—
saṅkalpād eva tac chruteḥ ||
saṅkalpa-mātrād evāsya tat-prāptiḥ | kutaḥ ? tac-chruteḥ | sa yadi pitṛ-loka-kāmo bhavati saṅkalpād evāsya pitaraḥ samuttiṣṭhanti | tena pitṛ-lokena sampanno mahīyate [chā.u. 8.2.1] iti pūrvatra tan-mātrād eva tat-prāpti-śravaṇāt | itarathāvadhāraṇasya bādhaḥ | prajñāna-ghana evety atra dharmāvedakāt vākyāntarāt tasya vyavasthāpanam | na ca tadvat sāpekṣatvāvedakaṁ vākyāntaraṁ paśyāmaḥ | eṣā sva-sukhaiśvarya-pradhānā muktiḥ sevā-rasāsvāda-lubdhair nāpekṣyeti tad dheyatva-vacanāny upapadyerann iti ||8||
9c8ee0bb52a3 · 发布于 2026年7月27日 05:41:38 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
«Он там ХОДИТ, ПИРУЯ, ИГРАЯ, УСЛАЖДАЯСЬ — с жёнами, колесницами иль родичами». От труда или ОТ ОДНОГО ЗАМЫСЛА? При полученном —
«От замысла одного: по шрути о том».
От ОДНОГО ЗАМЫСЛА: «если возжелает мира отцов — ПО ЗАМЫСЛУ ЕГО ВОССТАЮТ ОТЦЫ». Но сия мукти — с главенством СВОЕГО счастья и владычества — ЖАДНЫМИ ДО ВКУСА СЛУЖЕНИЯ НЕ ВЗЫСКУЕМА: тем складны речения о её ОТВЕРЖЕНИИ.