Bhakti-rasāmṛta-śeṣa
Prakāśa 5: On the Faults of Poetry5.34Jīva Gosvāmī
220 / 253
Linux
Turn pages
Bhakti-rasāmṛta-śeṣa · 5.34
॥
Devanāgarī

क्वचिन् न दोषो न गुणः … ॥34॥न्यूनपदत्वम् इत्य् एव, यथा—तिष्ठेत् कोपवशात् क्वचापि पिहिता दीर्घं न सा कुप्यतिस्वर्गं लोकम् इता ममाशिवधिया तस्याः प्रमाणं मनः ।तां हर्तुं मम वल्लभां जनकजां साध्वीं च शक्नोति कःसा चात्यन्तम् अगोचरं नयनयोर् जातेति कोऽयं विधिः ॥अत्र च पिहितेत्य् आद्यनन्तरं “नैतद् यतः” इति पदानि न्यूनानि । एषां च पदानां न्यूनतायं अप्य् एतद्वाक्यव्यङ्ग्यस्य वितर्काख्यव्यभिचारिभावस्योत्कर्षाचरणाद् गुणः । “दीर्घं” इत्य् आदिवाक्यजन्यया च प्रतिपत्त्या तिष्ठेद् इत्य् आदिवाक्यप्रतिपत्तेर् बोधः । स्फुटम् एवाभासत इति न दोषः ।

Transliteration (IAST)

kvacin na doṣo na guṇaḥ … ||34||nyūna-padatvam ity eva, yathā—tiṣṭhet kopa-vaśāt kvacāpi pihitā dīrghaṁ na sā kupyatisvargaṁ lokam itā mamāśiva-dhiyā tasyāḥ pramāṇaṁ manaḥ |tāṁ hartuṁ mama vallabhāṁ janakajāṁ sādhvīṁ ca śaknoti kaḥsā cātyantam agocaraṁ nayanayor jāteti ko'yaṁ vidhiḥ ||atra ca pihitety ādy-anantaraṁ “naitad yataḥ” iti padāni nyūnāni | eṣāṁ ca padānāṁ nyūnatāyaṁ apy etad-vākya-vyaṅgyasya vitarkākhya-vyabhicāri-bhāvasyotkarṣācaraṇād guṇaḥ | “dīrghaṁ” ity ādi-vākya-janyayā ca pratipattyā tiṣṭhed ity ādi-vākya-pratipatter bodhaḥ | sphuṭam evābhāsata iti na doṣaḥ |

metre not identified

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
क्वचिन्kvacinиногда
नnaне
दोषोdoṣoпорок,
नnaне
गुणःguṇaḥдостоинство
Translation

Иногда — ни порок, ни достоинство… Имеется в виду недостача слов. Например: «Может быть, она в гневе где-то спряталась? — но она не гневается долго. Ушла ли на небо? — но моё сердце, боящееся беды, свидетельствует за неё. Кто может похитить мою любимую, верную дочь Джанаки? — а она совсем скрылась с глаз: что это за судьба?» Здесь после «спряталась» и прочего недостаёт слов «это не так, потому что». Но и при этой недостаче это достоинство: оно усиливает подразумеваемое преходящее чувство — раздумье. А понимание, рождённое словами «не гневается долго», отменяет понимание слов «может быть, спряталась»; это ясно видно, поэтому порока нет.

Version

c2feaa7e3edf · published Sep 24, 2026, 12:40:03 PM UTC

Available inRU

Page between verses with