Mahabharata
Раджасуярамбха-парва: беседа Юдхиштхиры, Бхимы и Кришны · Verse 2.14.16–17
2147 / 3756
Mahabharata · 2.14.16–17
Devanāgarī

एवं सर्वान् वशे चक्रे जरासंधः शतावरान् ॥
तं दुर्बलतरो राजा कथं पार्थ उपैष्यति ॥
प्रोक्षितानां प्रमृष्टानां राज्ञां पशुपतेर् गृहे ॥
पशूनाम् इव का प्रीतिर् जीविते भरतर्षभ ॥

Transliteration (IAST)

evaṃ sarvān vaśe cakre jarāsaṃdhaḥ śatāvarān ||
taṃ durbalataro rājā kathaṃ pārtha upaiṣyati ||
prokṣitānāṃ pramṛṣṭānāṃ rājñāṃ paśupater gṛhe ||
paśūnām iva kā prītir jīvite bharatarṣabha ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवम् सर्वान् वशे चक्रेevam sarvān vaśe cakreтак всех подчинил себе
जरासंधः शत-अवरान्jarāsaṃdhaḥ śata-avarānДжарасандха — [числом] не менее ста;
तम् दुर्बल-तरः राजाtam durbala-taraḥ rājāк нему более слабый царь
कथम् पार्थ उपैष्यतिkatham pārtha upaiṣyatiкак, о Партха, подступит [противостанет]?
प्रोक्षितानाम् प्रमृष्टानाम्prokṣitānām pramṛṣṭānāmокроплённых [для жертвы] и омытых [очищенных]
राज्ञाम् पशुपतेः गृहेrājñām paśupateḥ gṛheцарей в доме Пашупати [Рудры],
पशूनाम् इव का प्रीतिःpaśūnām iva kā prītiḥкак у скота, какая радость
जीविते भरत-ऋषभjīvite bharata-ṛṣabhaв жизни, о бык Бхаратов?
Translation

«Так Джарасандха подчинил себе всех — числом не менее ста; как же более слабый царь подступит [противостанет] к нему, о Партха? Какая радость в жизни у царей, окроплённых [для жертвы] и омытых [как жертвенных животных] в доме Пашупати, — словно у скота [перед закланием], о бык Бхаратов?».

Commentary

Здесь сострадание к пленникам достигает остроты: цари обращены в жертвенный скот. Знаменательно, что Кришна взывает к жалости — «какая радость в жизни у них?»: пред лицом такого злодейства молчать нельзя. Так писание являет сострадание побуждением к избавлению; и далее — о доблестной смерти и долге защиты.

Version

fe90fa89e939 · published Jun 16, 2026, 1:05:00 PM UTC

Page between verses with