Mahabharata · 2.15.7–8
॥
Devanāgarī
धनुर् अस्त्रं शरा वीर्यं पक्षो भूमिर् यशो बलम् ॥
प्राप्तम् एतन् मया राजन् दुष्प्रापं यद् अभीप्सितम् ॥
कुले जन्म प्रशंसन्ति वैद्याः साधु सुनिष्ठिताः ॥
बलेन सदृशं नास्ति वीर्यं तु मम रोचते ॥
Transliteration (IAST)
dhanur astraṃ śarā vīryaṃ pakṣo bhūmir yaśo balam ||
prāptam etan mayā rājan duṣprāpaṃ yad abhīpsitam ||
kule janma praśaṃsanti vaidyāḥ sādhu suniṣṭhitāḥ ||
balena sadṛśaṃ nāsti vīryaṃ tu mama rocate ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
धनुः अस्त्रम् शराः वीर्यम्dhanuḥ astram śarāḥ vīryamлук, оружие, стрелы, доблесть,
पक्षः भूमिः यशः बलम्pakṣaḥ bhūmiḥ yaśaḥ balamсоюзники, земля, слава, сила —
प्राप्तम् एतत् मया राजन्prāptam etat mayā rājanобретено это мною, о царь,
दुष्प्रापम् यत् अभीप्सितम्duṣprāpam yat abhīpsitam[то] труднодостижимое, что [было] желанно;
कुले जन्म प्रशंसन्तिkule janma praśaṃsantiрождение в [добром] роду хвалят
वैद्याः साधु सु-निष्ठिताःvaidyāḥ sādhu su-niṣṭhitāḥзнатоки, добрые, искушённые,
बलेन सदृशम् न अस्तिbalena sadṛśam na astiно равного силе нет;
वीर्यम् तु मम रोचतेvīryam tu mama rocateдоблесть же мне по нраву;
Translation
Арджуна сказал: «Лук, оружие, стрелы, доблесть, союзники, земля, слава, сила — всё это, труднодостижимое и желанное, обретено мною, о царь. Знатоки — добрые, искушённые — хвалят рождение в [добром] роду; но нет [ничего] равного силе, и доблесть [вот что] мне по нраву».
Commentary
Version
b133ef9e8645 · published Jun 16, 2026, 1:10:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь Арджуна ставит доблесть выше происхождения. Знаменательно, что благородство рода без деятельной силы он считает недостаточным: не родовитость, а готовность действовать делает кшатрия. Так писание являет, что дар без употребления мёртв; и далее — о бессилии при всех достоинствах.