Mahabharata
Раджасуярамбха-парва: слово Арджуны · Verse 2.15.9–10
2154 / 3756
Mahabharata · 2.15.9–10
Devanāgarī

कृतवीर्यकुले जातो निर्वीर्यः किं करिष्यति ॥
क्षत्रियः सर्वशो राजन् यस्य वृत्तिः पराजये ॥
सर्वैर् अपि गुणैर् हीनो वीर्यवान् हि तरेद् रिपून् ॥
सर्वैर् अपि गुणैर् युक्तो निर्वीर्यः किं करिष्यति ॥

Transliteration (IAST)

kṛtavīryakule jāto nirvīryaḥ kiṃ kariṣyati ||
kṣatriyaḥ sarvaśo rājan yasya vṛttiḥ parājaye ||
sarvair api guṇair hīno vīryavān hi tared ripūn ||
sarvair api guṇair yukto nirvīryaḥ kiṃ kariṣyati ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कृतवीर्य-कुले जातःkṛtavīrya-kule jātaḥв роду Критавирьи рождённый,
निर्वीर्यः किम् करिष्यतिnirvīryaḥ kim kariṣyati[но] бессильный — что сделает?
क्षत्रियः सर्वशः राजन्kṣatriyaḥ sarvaśaḥ rājanкшатрий всецело, о царь,
यस्य वृत्तिः पराजयेyasya vṛttiḥ parājayeу кого участь — в поражении [тщетен];
सर्वैः अपि गुणैः हीनःsarvaiḥ api guṇaiḥ hīnaḥвсех даже достоинств лишённый,
वीर्य-वान् हि तरेद् रिपून्vīrya-vān hi tared ripūn[но] доблестный одолеет врагов;
सर्वैः अपि गुणैः युक्तःsarvaiḥ api guṇaiḥ yuktaḥвсеми даже достоинствами наделённый,
निर्वीर्यः किम् करिष्यतिnirvīryaḥ kim kariṣyati[но] бессильный — что сделает?
Translation

«Что сделает рождённый в роду Критавирьи, [если он] бессилен? Кшатрий, у которого вся участь — в поражении [тщетен во всём]. [Даже] лишённый всех [прочих] достоинств, [но] доблестный одолеет врагов; а наделённый всеми достоинствами, [но] бессильный — что сделает?».

Commentary

Здесь доблесть названа решающей: без неё бесплодны все прочие достоинства. Знаменательно, что Арджуна не превозносит силу над дхармой, но указывает, что без деятельной мощи добродетели не послужат делу. Так писание являет, что благие качества плодоносны лишь в соединении с решимостью; и далее — образ доблести как сосуда.

Version

d07a4daadda0 · published Jun 16, 2026, 1:10:00 PM UTC

Page between verses with