Mahabharata
Дигвиджая-парва: завоевание сторон света (северный поход Арджуны) · Verse 2.23.5–6
2272 / 3756
Mahabharata · 2.23.5–6
Devanāgarī

धनंजयवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
स्निग्धगम्भीरनादिन्या तं गिरा प्रत्यभाषत ॥
स्वस्ति वाच्यार्हतो विप्रान् प्रयाहि भरतर्षभ ॥
दुर्हृदाम् अप्रहर्षाय सुहृदां नन्दनाय च ॥
विजयस् ते ध्रुवं पार्थ प्रियं कामम् अवाप्नुहि ॥

Transliteration (IAST)

dhanaṃjayavacaḥ śrutvā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||
snigdhagambhīranādinyā taṃ girā pratyabhāṣata ||
svasti vācyārhato viprān prayāhi bharatarṣabha ||
durhṛdām apraharṣāya suhṛdāṃ nandanāya ca ||
vijayas te dhruvaṃ pārtha priyaṃ kāmam avāpnuhi ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
धनंजय-वचः श्रुत्वाdhanaṃjaya-vacaḥ śrutvāуслышав слова Дхананджаи,
धर्म-राजो युधिष्ठिरःdharma-rājo yudhiṣṭhiraḥДхармараджа Юдхиштхира
स्निग्ध-गम्भीर-नादिन्याsnigdha-gambhīra-nādinyāласковой, глубоко звучащей
तं गिरा प्रत्यभाषतtaṃ girā pratyabhāṣataречью ему ответил:
स्वस्ति वाच्य अर्हतो विप्रान्svasti vācya arhato viprān«возгласив „свасти“ достойным брахманам,
प्रयाहि भरतर्षभprayāhi bharatarṣabhaвыступай, о бык Бхаратов,
दुर्हृदाम् अप्रहर्षायdurhṛdām apraharṣāyaна безрадостность недругам
सुहृदां नन्दनाय चsuhṛdāṃ nandanāya caи на радость друзьям».
Translation

Услышав слова Дхананджаи, Дхармараджа Юдхиштхира ответил ему ласковой, глубоко звучащей речью: «Возгласив „свасти“ достойным брахманам, выступай, о бык Бхаратов, — на огорчение недругам и на радость друзьям».

Commentary

Старший брат отпускает младшего не повелением, а напутствием, и первое его слово — о благословении брахманов: пусть прежде выступления возгласится «свасти». Знаменательно, что праведный поход начинается не с расчёта сил, а с испрошения блага свыше. Стих учит, что успех вверяется не оружию, а милости, призванной устами знающих; и тот, кто идёт «на радость друзьям», а не из властолюбия, выступает с чистым сердцем, угодным небу.

Version

78875579a38b · published Jun 16, 2026, 1:50:00 PM UTC

Page between verses with