Mahabharata
Дьюта-парва: перечень даней раджасуи · Verse 2.47.28–31
2540 / 3756
Mahabharata · 2.47.28–31
Devanāgarī

आसनानि महार्हाणि यानानि शयनानि च ॥
मणिकाञ्चनचित्राणि गजदन्तमयानि च ॥
रथांश् च विविधाकाराञ् जातरूपपरिष्कृतान् ॥
हयैर् विनीतैः संपन्नान् वैयाघ्रपरिवारणान् ॥
विचित्रांश् च परिस्तोमान् रत्नानि च सहस्रशः ॥
नाराचान् अर्धनाराचाञ् शस्त्राणि विविधानि च ॥
एतद् दत्त्वा महद् द्रव्यं पूर्वदेशाधिपो नृपः ॥
प्रविष्टो यज्ञसदनं पाण्डवस्य महात्मनः ॥

Transliteration (IAST)

āsanāni mahārhāṇi yānāni śayanāni ca ||
maṇikāñcanacitrāṇi gajadantamayāni ca ||
rathāṃś ca vividhākārāñ jātarūpapariṣkṛtān ||
hayair vinītaiḥ saṃpannān vaiyāghraparivāraṇān ||
vicitrāṃś ca paristomān ratnāni ca sahasraśaḥ ||
nārācān ardhanārācāñ śastrāṇi vividhāni ca ||
etad dattvā mahad dravyaṃ pūrvadeśādhipo nṛpaḥ ||
praviṣṭo yajñasadanaṃ pāṇḍavasya mahātmanaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
आसनानि महा-अर्हाणिāsanāni mahā-arhāṇi«драгоценные сиденья,
यानानि शयनानि चyānāni śayanāni caповозки и ложа,
मणि-काञ्चन-चित्राणिmaṇi-kāñcana-citrāṇiсамоцветами и золотом расписанные,
गज-दन्त-मयानि चgaja-danta-mayāni caи из слоновой кости;
रथांश् च विविध-आकाराञ्rathāṃś ca vividha-ākārāñи колесницы разного вида,
जातरूप-परिष्कृतान्jātarūpa-pariṣkṛtānзолотом отделанные,
हयैर् विनीतैः संपन्नान्hayair vinītaiḥ saṃpannānвыезженными конями снабжённые,
वैयाघ्र-परिवारणान्vaiyāghra-parivāraṇānтигровыми [шкурами] покрытые;
विचित्रांश् च परिस्तोमान्vicitrāṃś ca paristomānи пёстрые попоны,
रत्नानि च सहस्रशःratnāni ca sahasraśaḥи драгоценности тысячами,
नाराचान् अर्ध-नाराचाञ्nārācān ardha-nārācāñнарачи и ардха-нарачи [стрелы],
शस्त्राणि विविधानि चśastrāṇi vividhāni caи оружия разные, —
एतद् दत्त्वा महद् द्रव्यंetad dattvā mahad dravyaṃэто великое богатство поднеся,
पूर्व-देश-अधिपो नृपःpūrva-deśa-adhipo nṛpaḥвладыка восточной страны, царь,
प्रविष्टो यज्ञ-सदनंpraviṣṭo yajña-sadanaṃвошёл в жертвенный чертог
पाण्डवस्य महात्मनःpāṇḍavasya mahātmanaḥвеликого духом Пандавы».
Translation

«Драгоценные сиденья, повозки и ложа, расписанные самоцветами и золотом и из слоновой кости; колесницы разного вида, отделанные золотом, снабжённые выезженными конями, покрытые тигровыми [шкурами]; пёстрые попоны, и драгоценности тысячами, нарачи и ардха-нарачи [стрелы], и разные оружия, — поднеся это великое богатство, владыка восточной страны [Бхагадатта] вошёл в жертвенный чертог великого духом Пандавы».

Commentary

Каталог завершается тем, что даритель «вошёл в жертвенный чертог»: дары были лишь преддверием к участию в священном. Знаменательно, что вся эта груда сокровищ есть не самоцель, а приношение к жертве — путь, которым входят в общение со святым. Стих учит, что богатство обретает смысл, лишь приведённое к алтарю: золото и кони, сложенные пред жертвою, перестают быть тщетою и делаются служением. Но Дурьодхана, перечислив всё до последней стрелы, так и не вошёл духом в этот чертог — он остался у груды даров, не достигнув их цели. Завистник считает приношения и не разумеет, ради Кого они принесены; он у врат богатства, но вне святыни.

Version

fdf567bcf335 · published Jun 16, 2026, 3:50:00 PM UTC

Page between verses with