Padma Purāṇa
The glory of the Gaṅgā1.62.85-90
944 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 1.62.85-90
Devanāgarī

नत्वा विधिं ततः प्राह त्रैलोक्यपावनम् । किं सृष्टं च त्वया तात संमतं शंभुकृष्णयोः
सर्वलोकहितार्थाय भुवः स्थाने समीहितम् । देवी वा देवता का वा सर्वासामुत्तमोत्तमा
यां समासाद्य देवाश्च दैत्यमानुषपन्नगाः । अंडजाः स्वेदजा वृक्षा ये चान्य उद्भिज्जादयः
सर्वे यांति शिवं ब्रह्मन्समग्रं विभवं ध्रुवम् । ब्रह्मोवाच । सृजता च पुरा प्रोक्ता मायाप्रकृतिरूपिणी
आद्या भवस्व लोकानां त्वत्तो भवं सृजाम्यहम् । एतच्छ्रुत्वा परा सा च सप्तधा साभवत्तदा
गायत्री भारती चैव लक्ष्मीः सर्वसस्यवसुप्रदा । ज्ञानविद्या उमा देवी शक्तिबीजा तपस्विनी

Transliteration (IAST)

natvā vidhiṃ tataḥ prāha trailokyapāvanam | kiṃ sṛṣṭaṃ ca tvayā tāta saṃmataṃ śaṃbhukṛṣṇayoḥ
sarvalokahitārthāya bhuvaḥ sthāne samīhitam | devī vā devatā kā vā sarvāsāmuttamottamā
yāṃ samāsādya devāśca daityamānuṣapannagāḥ | aṃḍajāḥ svedajā vṛkṣā ye cānya udbhijjādayaḥ
sarve yāṃti śivaṃ brahmansamagraṃ vibhavaṃ dhruvam | brahmovāca | sṛjatā ca purā proktā māyāprakṛtirūpiṇī
ādyā bhavasva lokānāṃ tvatto bhavaṃ sṛjāmyaham | etacchrutvā parā sā ca saptadhā sābhavattadā
gāyatrī bhāratī caiva lakṣmīḥ sarvasasyavasupradā | jñānavidyā umā devī śaktibījā tapasvinī

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
नत्वाnatvāпоклонившись
विधिम्vidhimТворцу
ततःtataḥзатем
प्राहprāhaсказал
त्रैलोक्य-पावनम्trailokya-pāvanamочистителю трёх миров
किम् सृष्टम्kim sṛṣṭamчто сотворено
च त्वयाca tvayāтобою
तातtātaотец
संमतम्saṃmatamодобренное
शंभु-कृष्णयोःśaṃbhu-kṛṣṇayoḥШамбху и Кришною
सर्व-लोक-हित-अर्थायsarva-loka-hita-arthāyaради блага всех миров
भुवःbhuvaḥземли
स्थानेsthāneна месте
समीहितम्samīhitamжеланное
देवी वाdevī vāбогиня ли
देवताdevatāбожество
का वाkā vāкакое
सर्वासाम्sarvāsāmиз всех
उत्तम-उत्तमाuttama-uttamāнаилучшая
याम् समासाद्यyām samāsādyaк которой прибегнув
देवाःdevāḥбоги
caи
दैत्य-मानुष-पन्नगाःdaitya-mānuṣa-pannagāḥдайтьи, люди и змеи
अंड-जाःaṃḍa-jāḥрождённые из яйца
स्वेद-जाःsveda-jāḥрождённые из пота
वृक्षाःvṛkṣāḥдеревья
ये च अन्येye ca anyeи другие
उद्भिज्ज-आदयःudbhijja-ādayaḥпрорастающие и прочие
सर्वेsarveвсе
यांतिyāṃtiобретают
शिवम्śivamблаго
ब्रह्मन्brahmanо Брахман
समग्रम्samagramполное
विभवम्vibhavamизобилие
ध्रुवम्dhruvamнепременно
ब्रह्मा उवाचbrahmā uvācaБрахма сказал
सृजताsṛjatāтворящим
च पुराca purāнекогда
प्रोक्ताproktāназвана
माया-प्रकृति-रूपिणीmāyā-prakṛti-rūpiṇīимеющая облик Майи и Пракрити
आद्याādyāпервою
भवस्वbhavasvaбудь
लोकानाम्lokānāmмиров
त्वत्तःtvattaḥот тебя
भवम्bhavamбытие
सृजामि अहम्sṛjāmi ahamсотворю я
एतत् श्रुत्वाetat śrutvāуслышав это
परा सा चparā sā caи та высшая
सप्तधाsaptadhāсемерично
सा अभवत्sā abhavatстала
तदाtadāтогда
गायत्रीgāyatrīГаятри
भारतीbhāratīБхарати
च एवca evaи
लक्ष्मीःlakṣmīḥЛакшми
सर्व-सस्य-वसु-प्रदाsarva-sasya-vasu-pradāдающая все злаки и достаток
ज्ञान-विद्याjñāna-vidyāДжняна-видья
उमा देवीumā devīбогиня Ума
शक्ति-बीजाśakti-bījāШакти-биджа
तपस्विनीtapasvinīподвижница
Translation

Поклонившись Творцу, очистителю трёх миров, [Нарада] сказал: «Что сотворено тобою, отец, и одобрено Шамбху и Кришною ради блага всех миров — желанное, поставленное на земле? Богиня ли, божество ли — какое из всех наилучшее, прибегнув к которому боги, дайтьи, люди и змеи, рождённые из яйца и из пота, деревья и всё прорастающее и прочее — все непременно обретают благо и полное изобилие, о Брахман?» Брахма сказал: — Некогда, творя, я обратился к имеющей облик Майи и Пракрити: «Будь первою для миров; от тебя я сотворю бытие». Услышав это, та высшая стала тогда семеричной: Гаятри, Бхарати, Лакшми, дающая все злаки и достаток, Джняна-видья, богиня Ума, Шакти-биджа, подвижница...

Version

a16b9610318f · published Sep 3, 2026, 4:13:30 AM UTC

Available inRU

Page between verses with