अपामार्गस्तथा तुम्बी प्रपुन्नाटं च बाह्वलम् । भ्रामयेत्स्नानमध्ये तु नरकस्य क्षयाय वै ॥
शीतालोष्टसमायुक्त सकण्टकदलान्वित । हर पापमपामार्ग भ्राम्यमाणः पुनःपुनः ॥
अपामार्गं प्रपुन्नाटं भ्रामयेच्छिरसोपरि । ततश्च तर्पणं कार्यं यमराजस्य नामभिः ॥
यमाय धर्मराजाय मृत्यवे चान्तकाय च । वैवस्वताय कालाय सर्वभूतक्षयाय च ॥
औदुम्बराय दध्नाय नीलाय परमेष्ठिने । वृकोदराय चित्राय चित्रगुप्ताय वै नमः ॥
नरकाय प्रदातव्यो दीपः संपूज्य देवताः । ततः प्रदोषसमये दीपान्दद्यान्मनोहरान् ॥
ब्रह्मविष्णुशिवादीनां भवनेषु विशेषतः । कूटागारेषु चैत्येषु सभासु च नदीषु च ॥
apāmārgastathā tumbī prapunnāṭaṃ ca bāhvalam | bhrāmayetsnānamadhye tu narakasya kṣayāya vai ||
śītāloṣṭasamāyukta sakaṇṭakadalānvita | hara pāpamapāmārga bhrāmyamāṇaḥ punaḥpunaḥ ||
apāmārgaṃ prapunnāṭaṃ bhrāmayecchirasopari | tataśca tarpaṇaṃ kāryaṃ yamarājasya nāmabhiḥ ||
yamāya dharmarājāya mṛtyave cāntakāya ca | vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca ||
audumbarāya dadhnāya nīlāya parameṣṭhine | vṛkodarāya citrāya citraguptāya vai namaḥ ||
narakāya pradātavyo dīpaḥ saṃpūjya devatāḥ | tataḥ pradoṣasamaye dīpāndadyānmanoharān ||
brahmaviṣṇuśivādīnāṃ bhavaneṣu viśeṣataḥ | kūṭāgāreṣu caityeṣu sabhāsu ca nadīṣu ca ||
«Апамаргу, а также тыкву, прапуннату и баухвалу пусть обводит посреди омовения — к погибели ада. „О соединённая с холодным комом земли, о снабжённая колючими листьями, унеси грех, о апамарга, обводимая снова и снова“. Апамаргу и прапуннату пусть обводит над головою. Затем должно твориться возлияние именами царя Ямы: Яме, Дхармарадже, Мритью и Антаке, Вайвасвате, Кале и Погибели всех существ, Аудумбаре, Дадхне, Ниле, Парамештхину, Врикодаре, Читре и Читрагупте — поклон. Нараке должен быть поднесён светильник, а божества почтены. Затем во время сумерек пусть поставит пленительные светильники — особенно в домах Брахмы, Вишну, Шивы и прочих, в теремах, у чайтий, в собраниях и у рек…»
4f4c92e7c1f5 · published Sep 3, 2026, 4:13:59 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Обращаются к траве прямо, как к живой: «унеси грех». Смысл в самом движении — колючий пучок обводят вокруг головы и отбрасывают; грех не отмаливают, а снимают с себя, как снимают репей. И весь длинный ряд имён Ямы читается не как заклятие, а как перечисление того, чего человек боится, по именам: смерть, время, конец, писец, ведущий счёт.