Padma Purāṇa
The Greatness of Dīpāvalī6.122.64-70
4140 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.122.64-70
Devanāgarī

सुभिक्षं क्षेममारोग्यं तस्य संपदनुत्तमा । नीरुजश्च जनाः सर्वे सर्वोपद्रववर्जिताः ॥
कौमुदी क्रियते तस्माद्भावं कर्तुं महीतले । यो यादृशेन भावेन तिष्ठत्यस्यां च षण्मुख ॥
हर्षदुःखादिभावेन तस्य वर्षं प्रयाति हि । रुदिते रोदते वर्षं हृष्टे वर्षं प्रहर्षितम् ॥
भुक्ते भोक्ता भवेद्वर्षं स्वस्थे स्वस्थं भविष्यति । तस्मात्प्रहृष्टैः कर्तव्या कौमुदी च शुभैर्नरैः ॥
वैष्णवी दानवी चेयं तिथिः प्रोक्ता च कार्त्तिके ॥
दीपोत्सवं जनितसर्वजनप्रसादं कुर्वन्ति ये शुभतया बलिराजपूजाम् । दानोपभोगसुखबुद्धिमतां कुलानां हर्षं प्रयाति सकलं प्रमुदं च वर्षम् ॥
स्कन्दैतास्तिथयो नूनं द्वितीयाद्याश्च विश्रुताः । मासैश्चतुर्भिश्च ततः प्रावृट्काले शुभावहाः ॥

Transliteration (IAST)

subhikṣaṃ kṣemamārogyaṃ tasya saṃpadanuttamā | nīrujaśca janāḥ sarve sarvopadravavarjitāḥ ||
kaumudī kriyate tasmādbhāvaṃ kartuṃ mahītale | yo yādṛśena bhāvena tiṣṭhatyasyāṃ ca ṣaṇmukha ||
harṣaduḥkhādibhāvena tasya varṣaṃ prayāti hi | rudite rodate varṣaṃ hṛṣṭe varṣaṃ praharṣitam ||
bhukte bhoktā bhavedvarṣaṃ svasthe svasthaṃ bhaviṣyati | tasmātprahṛṣṭaiḥ kartavyā kaumudī ca śubhairnaraiḥ ||
vaiṣṇavī dānavī ceyaṃ tithiḥ proktā ca kārttike ||
dīpotsavaṃ janitasarvajanaprasādaṃ kurvanti ye śubhatayā balirājapūjām | dānopabhogasukhabuddhimatāṃ kulānāṃ harṣaṃ prayāti sakalaṃ pramudaṃ ca varṣam ||
skandaitāstithayo nūnaṃ dvitīyādyāśca viśrutāḥ | māsaiścaturbhiśca tataḥ prāvṛṭkāle śubhāvahāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सुभिक्षंsubhikṣaṃизобилие
क्षेमम्kṣemamбезопасность
आरोग्यंārogyaṃздоровье
तस्यtasyaу него
संपद्saṃpadдостаток
अनुत्तमाanuttamāнепревзойдённый
नीरुजश्nīrujaśбез недугов
caи
जनाःjanāḥлюди
सर्वेsarveвсе
सर्वsarvaот всех
उपद्रवupadravaнапастей
वर्जिताःvarjitāḥизбавленные
कौमुदीkaumudīкаумуди
क्रियतेkriyateтворится
तस्माद्tasmādпотому
भावंbhāvaṃнастроение
कर्तुंkartuṃчтобы создать
महीतलेmahītaleна земле
योyoкто
यादृशेनyādṛśenaс каким
भावेनbhāvenaнастроением
तिष्ठत्य्tiṣṭhatyпребывает
अस्यांasyāṃв неё
caи
षण्मुखṣaṇmukhaо Шестиликий
हर्षharṣaрадости
दुःखduḥkhaскорби
आदिādiи прочего
भावेनbhāvenaс чувством
तस्यtasyaу того
वर्षंvarṣaṃгод
प्रयातिprayātiпроходит
हिhiведь
रुदितेruditeпри плаче
रोदतेrodateплачет
वर्षंvarṣaṃгод
हृष्टेhṛṣṭeпри веселье
वर्षंvarṣaṃгод
प्रहर्षितम्praharṣitamвесел
भुक्तेbhukteпри сытости
भोक्ताbhoktāсытым
भवेद्bhavedбудет
वर्षंvarṣaṃгод
स्वस्थेsvastheпри благополучии
स्वस्थंsvasthaṃблагополучным
भविष्यतिbhaviṣyatiбудет
तस्मात्tasmātпотому
प्रहृष्टैःprahṛṣṭaiḥразвесёлыми
कर्तव्याkartavyāдолжна твориться
कौमुदीkaumudīкаумуди
caи
शुभैर्śubhairблагими
नरैःnaraiḥлюдьми
वैष्णवीvaiṣṇavīвайшнавской
दानवीdānavīданавской
caи
इयंiyaṃэта
तिथिःtithiḥтитхи
प्रोक्ताproktāназвана
caи
कार्त्तिकेkārttikeв карттику
दीपोत्सवंdīpotsavaṃпраздник огней
जनितjanitaрождающий
सर्वsarvaвсех
जनjanaлюдей
प्रसादंprasādaṃблаговоление
कुर्वन्तिkurvantiтворят
येyeкоторые
शुभतयाśubhatayāпо благости
बलिराजbalirājaцаря Бали
पूजाम्pūjāmпочитание
दानdānaдаяния
उपभोगupabhogaнаслаждения
सुखsukhaсчастья
बुद्धिमतांbuddhimatāṃразумных
कुलानांkulānāṃу родов
हर्षंharṣaṃк радости
प्रयातिprayātiприходит
सकलंsakalaṃвесь
प्रमुदंpramudaṃк веселью
caи
वर्षम्varṣamгод
स्कन्दskandaо Сканда
एतास्etāsэти
तिथयोtithayoтитхи
नूनंnūnaṃнепременно
द्वितीयाdvitīyāвторая
आद्याश्ādyāśи прочие
caи
विश्रुताःviśrutāḥпрославлены
मासैश्māsaiśмесяцами
चतुर्भिश्caturbhiśчетырьмя
caи
ततःtataḥзатем
प्रावृट्prāvṛṭдождей
कालेkāleво время
शुभśubhaблаго
आवहाःāvahāḥнесущие
Translation

«У него изобилие, безопасность, здоровье и непревзойдённый достаток; все люди без недугов и избавлены от всех напастей. Потому и творится каумуди — чтобы создать на земле настроение. С каким настроением кто пребывает в неё, о Шестиликий, — с чувством радости, скорби или иного, — так у него и проходит год: при плаче год плачет, при веселье год весел; при сытости будет сытым, при благополучии — благополучным. Потому каумуди должна твориться людьми развесёлыми и благими. И названа эта титхи в карттику вайшнавской и данавской. Те, кто по благости творят праздник огней, рождающий благоволение всех людей, и почитание царя Бали, — у тех родов, разумных в даянии, наслаждении и счастье, весь год приходит к радости и веселью. О Сканда, эти титхи — вторая и прочие — непременно прославлены; и четырьмя месяцами затем, во время дождей, они несут благо».

Version

b6d8c31726cc · published Sep 3, 2026, 4:13:59 AM UTC

Available inRU

Page between verses with