भार्गवेण प्रदत्ता तु मही सागरमेखला । दत्ता महर्षिभिः पूर्वं रघूणां सुमहात्मनाम्
वैवस्वतमनोः पुत्रो राज्ञां श्रेष्ठो महाबलः । इक्ष्वाकुरिति विख्यातः सर्वधर्मविदां वरः
तदन्वये महातेजा राजा दशरथो बली । अजस्य नृपतेः पुत्रः सत्यवाञ्छीलवाञ्छुचिः
स राजा पृथिवीं सर्वां पालयामास वीर्यतः । राज्येषु स्थापयामास सर्वान्पार्थिवसत्तमान्
कोसलस्य नृपस्याथ पुत्री सर्वाङ्गशोभना । कौसल्या नाम तां कन्यामुपयेमे स पार्थिवः
मागधस्य नृपस्याथ तनया च शुचिस्मिता । सुमित्रा नाम नाम्ना च द्वितीया तस्य भामिनी
तृतीया केकयस्याथ नृपतेर्दुहिता तथा । भार्याभूत्पद्मपत्राक्षी कैकेयी नाम नामतः
ताभिः स्म राजा भार्याभिस्तिसृभिर्धर्मसंयुतः । रमयामास काकुत्स्थः पृथिवीं चानुपालयन्
अयोध्या नाम नगरी सरयूतीरसंस्थिता । सर्वरत्नसुसम्पूर्णा धनधान्यसमाकुला
प्राकारगोपुरैर्जुष्टा हेमप्राकारसङ्कुला । उत्तमैर्गजतुरगैर्महेन्द्रस्य यथा पुरी
तस्यां राजा स धर्मात्मा उवास मुनिसत्तमैः । पुरोहितेन विप्रेण वसिष्ठेन महात्मना
राज्यं च कारयामास सर्वं निहतकण्टकम् । यस्मादुत्पत्स्यते तस्यां भगवान्पुरुषोत्तमः
bhārgaveṇa pradattā tu mahī sāgaramekhalā | dattā maharṣibhiḥ pūrvaṃ raghūṇāṃ sumahātmanām
vaivasvatamanoḥ putro rājñāṃ śreṣṭho mahābalaḥ | ikṣvākuriti vikhyātaḥ sarvadharmavidāṃ varaḥ
tadanvaye mahātejā rājā daśaratho balī | ajasya nṛpateḥ putraḥ satyavāñchīlavāñchuciḥ
sa rājā pṛthivīṃ sarvāṃ pālayāmāsa vīryataḥ | rājyeṣu sthāpayāmāsa sarvānpārthivasattamān
kosalasya nṛpasyātha putrī sarvāṅgaśobhanā | kausalyā nāma tāṃ kanyāmupayeme sa pārthivaḥ
māgadhasya nṛpasyātha tanayā ca śucismitā | sumitrā nāma nāmnā ca dvitīyā tasya bhāminī
tṛtīyā kekayasyātha nṛpaterduhitā tathā | bhāryābhūtpadmapatrākṣī kaikeyī nāma nāmataḥ
tābhiḥ sma rājā bhāryābhistisṛbhirdharmasaṃyutaḥ | ramayāmāsa kākutsthaḥ pṛthivīṃ cānupālayan
ayodhyā nāma nagarī sarayūtīrasaṃsthitā | sarvaratnasusampūrṇā dhanadhānyasamākulā
prākāragopurairjuṣṭā hemaprākārasaṅkulā | uttamairgajaturagairmahendrasya yathā purī
tasyāṃ rājā sa dharmātmā uvāsa munisattamaiḥ | purohitena vipreṇa vasiṣṭhena mahātmanā
rājyaṃ ca kārayāmāsa sarvaṃ nihatakaṇṭakam | yasmādutpatsyate tasyāṃ bhagavānpuruṣottamaḥ
Земля, опоясанная океаном, данная потомком Бхригу, была прежде отдана великими риши весьма великим душою потомкам Рагху. Сын Вайвасваты Ману, лучший из царей, весьма мощный, прославленный как Икшваку, лучший из знатоков всякой дхармы; в его роду — великоблистательный мощный царь Дашаратха, сын царя Аджи, правдивый, благонравный, чистый. Тот царь доблестью охранял всю землю и утвердил в царствах всех лучших из царей. Дочь царя Косалы, прекрасная всеми членами, по имени Каусалья — ту деву взял он в жёны; вторая его прекрасная — дочь царя Магадхи, ясноулыбная, по имени Сумитра; третья — дочь царя Кекайи, с очами, как лепестки лотоса, по имени Кайкейи. С теми тремя супругами потомок Какутстхи, сопряжённый с дхармою, наслаждался, охраняя землю. Город по имени Айодхья стоял на берегу Сараю, полный всеми самоцветами, изобилующий богатством и зерном, снабжённый стенами и вратными башнями, уставленный золотыми оградами, с превосходными слонами и конями — как город Махендры. В нём жил тот праведный душою царь с лучшими из мудрецов, с домашним жрецом випрою Васиштхою, великим душою, и правил всем царством, где истреблены шипы, — оттого что родится в нём Господь Пурушоттама.
a4d423b14c5c · published Sep 3, 2026, 4:14:07 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Земля пришла к этому роду не завоеванием, а из рук отдавшего её: наследство Парашурамы. Порядок в царстве описан прежде рождения — и назван его причиной, а не следствием.