Padma Purāṇa
The Story of the Descent as Rāma6.244.121-130
5146 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.244.121-130
Devanāgarī

जाज्वल्यमाना वपुषा सर्वाभरणभूषिता । प्रययौ वैष्णवं लोकं प्रणम्य च रघूत्तमौ
तां हत्वा राघवः श्रीमान्कौशिकस्याश्रमं शुभम् । प्रविवेश महातेजा लक्ष्मणेन महात्मना
ततः प्रहृष्टा मुनयः प्रत्युद्गम्य रघूत्तमम् । निवेश्य पूजयामासुरर्घ्याद्यैः परमासने
कौशिकः कृतदीक्षस्तु यष्टुं यज्ञमनुत्तमम् । आरेभे मुनिभिः सार्धं विधिना मुनिसत्तमः
वर्तमाने महायज्ञे मारीचो नाम राक्षसः । भ्रात्रा सुबाहुना तत्र विघ्नं कर्तुमवस्थितः
दृष्ट्वा तौ राक्षसौ घोरौ राघवः परवीरहा । जघानैकेन बाणेन सुबाहुं राक्षसेश्वरम्
पवनास्त्रेण महता मारीचं तु निशाचरम् । सागरे पातयामास शुष्कपर्णमिवानिलः
स रामस्य महावीर्यं दृष्ट्वा राक्षससत्तमः । न्यस्तशस्त्रस्तपस्तप्तुं प्रययौ महदाश्रमम्
विश्वामित्रो महातेजाः समाप्ते महति क्रतौ । प्रहृष्टमनसा तत्र पूजयामास राघवम्
समाश्लिष्य महात्मानं काकपक्षधरं हरिम् । नीलोत्पलदलश्यामं पद्मपत्रायतेक्षणम्

Transliteration (IAST)

jājvalyamānā vapuṣā sarvābharaṇabhūṣitā | prayayau vaiṣṇavaṃ lokaṃ praṇamya ca raghūttamau
tāṃ hatvā rāghavaḥ śrīmānkauśikasyāśramaṃ śubham | praviveśa mahātejā lakṣmaṇena mahātmanā
tataḥ prahṛṣṭā munayaḥ pratyudgamya raghūttamam | niveśya pūjayāmāsurarghyādyaiḥ paramāsane
kauśikaḥ kṛtadīkṣastu yaṣṭuṃ yajñamanuttamam | ārebhe munibhiḥ sārdhaṃ vidhinā munisattamaḥ
vartamāne mahāyajñe mārīco nāma rākṣasaḥ | bhrātrā subāhunā tatra vighnaṃ kartumavasthitaḥ
dṛṣṭvā tau rākṣasau ghorau rāghavaḥ paravīrahā | jaghānaikena bāṇena subāhuṃ rākṣaseśvaram
pavanāstreṇa mahatā mārīcaṃ tu niśācaram | sāgare pātayāmāsa śuṣkaparṇamivānilaḥ
sa rāmasya mahāvīryaṃ dṛṣṭvā rākṣasasattamaḥ | nyastaśastrastapastaptuṃ prayayau mahadāśramam
viśvāmitro mahātejāḥ samāpte mahati kratau | prahṛṣṭamanasā tatra pūjayāmāsa rāghavam
samāśliṣya mahātmānaṃ kākapakṣadharaṃ harim | nīlotpaladalaśyāmaṃ padmapatrāyatekṣaṇam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
जाज्वल्यमानाjājvalyamānāпылающая
वपुषाvapuṣāтелом
सर्वाभरण-भूषिताsarvābharaṇa-bhūṣitāукрашенная всеми уборами
प्रययौprayayauотправилась
वैष्णवंvaiṣṇavaṃв Вишнуев
लोकंlokaṃмир
प्रणम्यpraṇamyaпоклонившись
caи
रघूत्तमौraghūttamauдвум лучшим из Рагху
तांtāṃеё
हत्वाhatvāубив
राघवःrāghavaḥРагхава
श्रीमान्śrīmānславный
कौशिकस्याश्रमंkauśikasyāśramaṃв обитель Каушики
शुभम्śubhamблагую
प्रविवेशpraviveśaвошёл
महातेजाmahātejāвеликоблистательный
लक्ष्मणेनlakṣmaṇenaс Лакшманою
महात्मनाmahātmanāвеликим душою
ततःtataḥтогда
प्रहृष्टाprahṛṣṭāвозрадовавшиеся
मुनयःmunayaḥмудрецы
प्रत्युद्गम्यpratyudgamyaвыйдя навстречу
रघूत्तमम्raghūttamamлучшему из Рагху
निवेश्यniveśyaусадив
पूजयामासुर्pūjayāmāsurпочтили
अर्घ्याद्यैःarghyādyaiḥаргхьею и прочим
परमासनेparamāsaneна высшем сиденье
कौशिकःkauśikaḥКаушика
कृत-दीक्षस्kṛta-dīkṣasпринявший посвящение
तुtuже
यष्टुंyaṣṭuṃсовершать
यज्ञम्yajñamжертву
अनुत्तमम्anuttamamпревосходнейшую
आरेभेārebheначал
मुनिभिःmunibhiḥс мудрецами
सार्धंsārdhaṃвместе
विधिनाvidhināпо уставу
मुनिसत्तमःmunisattamaḥлучший из мудрецов
वर्तमानेvartamāneкогда совершалась
महायज्ञेmahāyajñeвеликая жертва
मारीचोmārīcoМарича
नामnāmaпо имени
राक्षसःrākṣasaḥракшас
भ्रात्राbhrātrāс братом
सुबाहुनाsubāhunāСубаху
तत्रtatraтам
विघ्नंvighnaṃпомеху
कर्तुम्kartumчинить
अवस्थितःavasthitaḥявился
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
तौtauтех двух
राक्षसौrākṣasauракшасов
घोरौghorauужасных
पर-वीर-हाpara-vīra-hāгубитель вражьих героев
जघानैकेनjaghānaikenaсразил одною
बाणेनbāṇenaстрелою
सुबाहुंsubāhuṃСубаху
राक्षसेश्वरम्rākṣaseśvaramвладыку ракшасов
पवनास्त्रेणpavanāstreṇaоружием ветра
महताmahatāвеликим
मारीचंmārīcaṃМаричу
तुtuже
निशाचरम्niśācaramбродящего в ночи
सागरेsāgareв океан
पातयामासpātayāmāsaсбросил
शुष्क-पर्णम्śuṣka-parṇamсухой лист
इवानिलःivānilaḥкак ветер
saтот
रामस्यrāmasyaРамы
महावीर्यंmahāvīryaṃвеликую доблесть
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
राक्षस-सत्तमःrākṣasa-sattamaḥлучший из ракшасов
न्यस्त-शस्त्रस्nyasta-śastrasсложивший оружие
तपस्tapasподвижничество
तप्तुंtaptuṃсовершать
प्रययौprayayauушёл
महद्-आश्रमम्mahad-āśramamв великую обитель
विश्वामित्रोviśvāmitroВишвамитра
महातेजाःmahātejāḥвеликоблистательный
समाप्तेsamāpteпо завершении
महतिmahatiвеликой
क्रतौkratauжертвы
प्रहृष्ट-मनसाprahṛṣṭa-manasāс возрадованным умом
तत्रtatraтам
पूजयामासpūjayāmāsaпочтил
राघवम्rāghavamРагхаву
समाश्लिष्यsamāśliṣyaобняв
महात्मानंmahātmānaṃвеликого душою
काक-पक्ष-धरंkāka-pakṣa-dharaṃс отроческими прядями
हरिम्harimХари
नीलोत्पल-दल-श्यामंnīlotpala-dala-śyāmaṃтёмного, как лепесток синего лотоса
पद्म-पत्रायतेक्षणम्padma-patrāyatekṣaṇamс очами, широкими, как лепестки лотоса
Translation

Пылающая телом, украшенная всеми уборами, она поклонилась двум лучшим из Рагху и отправилась в Вишнуев мир. Убив её, славный великоблистательный Рагхава вместе с Лакшманою, великим душою, вошёл в благую обитель Каушики. Тогда возрадовавшиеся мудрецы вышли навстречу лучшему из Рагху, усадили его на высшем сиденье и почтили аргхьею и прочим. А Каушика, приняв посвящение, начал по уставу вместе с мудрецами совершать превосходнейшую жертву, лучший из мудрецов. Когда совершалась великая жертва, ракшас по имени Марича с братом Субаху явился туда чинить помеху. Увидев тех двух ужасных ракшасов, губитель вражьих героев одною стрелою сразил Субаху, владыку ракшасов; а Маричу, бродящего в ночи, великим оружием ветра сбросил в океан, как ветер — сухой лист. Тот лучший из ракшасов, увидев великую доблесть Рамы, сложил оружие и ушёл в великую обитель совершать подвижничество. Великоблистательный Вишвамитра, по завершении великой жертвы, с возрадованным умом почтил там Рагхаву: обняв великого душою Хари с отроческими прядями, тёмного, как лепесток синего лотоса, с очами, широкими, как лепестки лотоса, —

Version

40ad283d33d1 · published Sep 3, 2026, 4:14:07 AM UTC

Available inRU

Page between verses with