दोषं स श्रोतुमाप्नोति श्रोतुमायाति यत्नतः । ततः समयमासाद्य प्रकाशयति चोद्धसन् ॥
मनस्येकं वचस्येकं कर्मण्येकं यतात्मनाम् । मनस्यन्यद्वचस्यन्यत्कर्मण्यन्यद्दुरात्मनाम् ॥
यदाकरिष्यत्सा कन्या विवाहं सा नृपात्मजा । नाभविष्यत्तदा शोकः स्वल्पोऽपि हृदये मम ॥
स्वर्गगता चेत्सा कन्या सर्वलक्षणसंयुता । नीता नीचेन शोकोऽयं हृदये दुःसहोऽभवत् ॥
लिखितामिव सर्वत्र तां पश्यामि वराननाम् । विस्मर्तुं नहि शक्नोमि जीवतानेन चात्मना ॥ नीचक्रोडगता साध्वी न जीविष्यति सा क्षणम् । विद्याधरोऽपि तच्छोकैर्न जीविष्यति दारुणैः ॥
यथा मातापिता त्यक्तो देशस्तत्प्राप्तये मया । तथैव सम्प्रति प्राणास्त्यक्तव्या नात्र संशयः ॥
पुनस्तत्प्राप्तये प्राणान्गङ्गासागरसङ्गमे । त्यक्ष्यामीति दृढं कृत्वा स गन्तुमुपचक्रमे ॥
doṣaṃ sa śrotumāpnoti śrotumāyāti yatnataḥ | tataḥ samayamāsādya prakāśayati coddhasan ||
manasyekaṃ vacasyekaṃ karmaṇyekaṃ yatātmanām | manasyanyadvacasyanyatkarmaṇyanyaddurātmanām ||
yadākariṣyatsā kanyā vivāhaṃ sā nṛpātmajā | nābhaviṣyattadā śokaḥ svalpo'pi hṛdaye mama ||
svargagatā cetsā kanyā sarvalakṣaṇasaṃyutā | nītā nīcena śoko'yaṃ hṛdaye duḥsaho'bhavat ||
likhitāmiva sarvatra tāṃ paśyāmi varānanām | vismartuṃ nahi śaknomi jīvatānena cātmanā || nīcakroḍagatā sādhvī na jīviṣyati sā kṣaṇam | vidyādharo'pi tacchokairna jīviṣyati dāruṇaiḥ ||
yathā mātāpitā tyakto deśastatprāptaye mayā | tathaiva samprati prāṇāstyaktavyā nātra saṃśayaḥ ||
punastatprāptaye prāṇāngaṅgāsāgarasaṅgame | tyakṣyāmīti dṛḍhaṃ kṛtvā sa gantumupacakrame ||
«Порок он получает слушать; слушать приходит с усилием; затем, улучив случай, разглашает, хохоча. У обуздавших себя одно в уме, одно в речи, одно в деле; у злодеев иное в уме, иное в речи, иное в деле. Если бы та царевна сотворила свадьбу, тогда не было бы в моём сердце и малой скорби. Если бы та дева, наделённая всеми признаками, ушла на небо — а она уведена низким; эта скорбь в сердце стала невыносимой. Словно написанную, вижу я её повсюду, прекрасноликую; забыть не могу, живя этой душою. Добродетельная, попавшая на лоно низкого, не будет жить и мига; и видьядхара не будет жить от тех жестоких скорбей. Как оставлены мною мать, отец и страна ради её обретения, — точно так же ныне должны быть оставлены жизненные силы, здесь нет сомнения».
32f0c404a75a · published Sep 3, 2026, 4:14:08 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Он говорит, что легче было бы, умри она. Скорбь у него не о ней, а о том, кому она досталась, — и он сам этого не замечает.