Govinda-bhāṣya
Пада 2.12.1.9
144 / 558
Govinda-bhāṣya · 2.1.9
Devanāgarī

न तु दृष्टान्त-भावात्

Transliteration (IAST)

na tu dṛṣṭānta-bhāvāt

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
naнет; отрицание; ответ сутры
तुtuже; противительная частица; напротив
दृष्टान्त-भावात्dṛṣṭānta-bhāvātиз-за наличия примеров; dṛṣṭānta «пример» + bhāva «наличие», отложительный падеж; золото приемлет украшения обратно, не став серьгой
Translation

Но нет: есть примеры [чистоты носителя при порче состояний] — изъяны живут в шакти, не в Брахмане.

Govinda-bhāṣya of Baladeva Vidyābhūṣaṇa
Devanāgarī

परिहरति—

न तु दृष्टान्त-भावात् ॥

तु-शब्दाद् आक्षेप-सम्भावनापि निरस्ता । नैव किञ्चिद् असमञ्जसम् । कुतः ? उपादेय-जगत्-सम्पर्केऽप्य् उपादानस्य ब्रह्मणः शुद्धतयाऽवस्थितौ दृष्टान्त-सत्त्वात् । यथैकस्मिंश् चित्राम्बरे नील-पीतादयो गुणाः स्व-स्व-प्रदेशेष्व् एव दृष्टाः, न तु ते व्यतिकीर्यन्ते, तथा चैकस्मिन् देहिनि बाल्यादयो देह-धर्मा देहे काणत्वादयः करण-धर्माश् च करण-गणे विज्ञायन्ते, न त्व् आत्मनि । एवम् अपुमर्थ-विकारा ब्रह्म-शक्ति-धर्माः शक्ति-गताः स्युर् न तु ब्रह्मणि शुद्धे प्रसज्जेरन् इति ॥9॥

Transliteration (IAST)

pariharati—

na tu dṛṣṭānta-bhāvāt ||

tu-śabdād ākṣepa-sambhāvanāpi nirastā | naiva kiñcid asamañjasam | kutaḥ ? upādeya-jagat-samparke'py upādānasya brahmaṇaḥ śuddhatayā'vasthitau dṛṣṭānta-sattvāt | yathaikasmiṁś citrāmbare nīla-pītādayo guṇāḥ sva-sva-pradeśeṣv eva dṛṣṭāḥ, na tu te vyatikīryante, tathā caikasmin dehini bālyādayo deha-dharmā dehe kāṇatvādayaḥ karaṇa-dharmāś ca karaṇa-gaṇe vijñāyante, na tv ātmani | evam apumartha-vikārā brahma-śakti-dharmāḥ śakti-gatāḥ syur na tu brahmaṇi śuddhe prasajjeran iti ||9||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
परिहरतिpariharatiустраняет; parihāra
न तु दृष्टान्त-भावात्na tu dṛṣṭānta-bhāvāt«но нет: по наличию примеров»; сутра (у Мадхвы — 2.1.10)
तु-शब्दात् आक्षेप-सम्भावना अपि निरस्ताtu-śabdāt ākṣepa-sambhāvanā api nirastāсловом «но» отметена сама возможность придирки; sambhāvanā
न एव किञ्चित् असमञ्जसम्na eva kiñcit asamañjasamнет ничего нескладного; asamañjasa
कुतःkutaḥпочему?; вопрос
उपादेय-जगत्-सम्पर्के अपिupādeya-jagat-samparke apiи в соприкосновении с миром-изделием; samparka
उपादानस्य ब्रह्मणः शुद्धतया अवस्थितौupādānasya brahmaṇaḥ śuddhatayā avasthitauв пребывании Брахмана-вещества чистым; śuddha!
दृष्टान्त-सत्त्वात्dṛṣṭānta-sattvātесть примеры; dṛṣṭānta
यथा एकस्मिन् चित्र-अम्बरेyathā ekasmin citra-ambareкак на одной пёстрой ткани; citra-ambara!
नील-पीत-आदयः गुणाःnīla-pīta-ādayaḥ guṇāḥсиний, жёлтый и прочие цвета; guṇa
स्व-स्व-प्रदेशेषु एव दृष्टाःsva-sva-pradeśeṣu eva dṛṣṭāḥзримы каждый на своём месте; pradeśa
न तु ते व्यतिकीर्यन्तेna tu te vyatikīryanteи не смешиваются; vyatikīrṇa!
तथा च एकस्मिन् देहिनिtathā ca ekasmin dehiniи как в одном воплощённом; dehin
बाल्य-आदयः देह-धर्माः देहेbālya-ādayaḥ deha-dharmāḥ deheдетство и прочие — свойства тела — в теле; deha-dharma
काणत्व-आदयः करण-धर्माः च करण-गणेkāṇatva-ādayaḥ karaṇa-dharmāḥ ca karaṇa-gaṇeкривость и прочие — свойства органов — в сонме органов; karaṇa-dharma
विज्ञायन्ते न तु आत्मनिvijñāyante na tu ātmaniузнаю́тся — но не в атмане; ātman!
एवम् अपुमर्थ-विकाराःevam apumartha-vikārāḥтак видоизменения против цели души; vikāra
ब्रह्म-शक्ति-धर्माः शक्ति-गताः स्युःbrahma-śakti-dharmāḥ śakti-gatāḥ syuḥсуть свойства шакти Брахмана — и живут в шакти; śakti-gata!!
न तु ब्रह्मणि शुद्धे प्रसज्जेरन्na tu brahmaṇi śuddhe prasajjeranа к чистому Брахману не пристают; prasajjeran
Commentary translation

Устраняет:

«Но нет: по наличию примеров».

Нет ничего нескладного. Почему? Есть примеры пребывания Брахмана-вещества чистым и в соприкосновении с миром-изделием. Как на одной пёстрой ткани синий, жёлтый и прочие цвета зримы каждый на своём месте и не смешиваются; и как в одном воплощённом детство и прочие — свойства тела — узнаю́тся в теле, кривость и прочие — свойства органов — в сонме органов, но не в атмане, — так видоизменения против цели души суть свойства ШАКТИ Брахмана и живут в шакти, а к чистому Брахману не пристают.

Version

4379e91f3f9c · published Jul 27, 2026, 4:31:31 AM UTC

Available inRU

Page between verses with