Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 4.1.4-5
॥
देवनागरी
यस् तयोः पुरुषः साक्षाद् विष्णुर् यज्ञ-स्वरूप-धृक्
या स्त्री सा दक्षिणा भूतेर् अंश-भूतानपायिनी
आनिन्ये स्व-गृहं पुत्र्याः पुत्रं वितत-रोचिषम्
स्वायम्भुवो मुदा युक्तो रुचिर् जग्राह दक्षिणाम्
लिप्यंतरण (IAST)
yas tayoḥ puruṣaḥ sākṣād viṣṇur yajña-svarūpa-dhṛk
yā strī sā dakṣiṇā bhūter aṃśa-bhūtānapāyinī
āninye sva-gṛhaṃ putryāḥ putraṃ vitata-rociṣam
svāyambhuvo mudā yukto rucir jagrāha dakṣiṇām
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यः तयोः पुरुषः साक्षात्yaḥ tayoḥ puruṣaḥ sākṣātиз них двоих мужчина — воочию; который из двух муж непосредственно
विष्णुः यज्ञ-स्वरूप-धृक्viṣṇuḥ yajña-svarūpa-dhṛkВишну, носящий облик Жертвы; Вишну, с видом жертвоприношения
या स्त्री सा दक्षिणा भूतेःyā strī sā dakṣiṇā bhūteḥа женщина — та Дакшина, у Удачи; которая жена, та Дакшина, у благополучия
अंश-भूता अन्-अपायिनीaṃśa-bhūtā an-apāyinīставшая долею, неотлучная; долею ставшая, неотступная
आनिन्ये स्व-गृहम् पुत्र्याःāninye sva-gṛham putryāḥон привёл в свой дом у дочери; привёл в собственное жилище у дочери
पुत्रम् वितत-रोचिषम्putram vitata-rociṣamсына, чьё сияние широко; сына с распространённым блеском
स्वायम्भुवः मुदा युक्तःsvāyambhuvaḥ mudā yuktaḥСваямбхува, с радостью; Сваямбхува, с весельем соединённый
रुचिः जग्राह दक्षिणाम्ruciḥ jagrāha dakṣiṇāmа Ручи взял Дакшину; Ручи взял Дакшину
अनुवाद
«Из них двоих мужчина был воочию Вишну, носящий облик Жертвы, а женщина — Дакшина, ставшая неотлучною долею Удачи. И Сваямбхува с радостью привёл сына своей дочери в свой дом, а Дакшину взял Ручи.
संस्करण
c5a60d52b87a · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 1:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Дакшина — «плата жрецу», без которой обряд не считается завершённым. Жертва и Дакшина рождаются двойней и потом станут мужем и женою: обряд и плата за него неразлучны.
Анапайини — «неотступная». Слово о той, что не отходит; сказано о доле Удачи.
Анинье сва-грихам — «привёл в свой дом». Договор из второго стиха исполнен: внук взят дедом как сын.