श्रीमद्भागवतम्
Which of You Did I Summon?4.1.17-19
2539 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 4.1.17-19

maitreya uvāca

देवनागरी

ब्रह्मणा चोदितः सृष्टाव् अत्रिर् ब्रह्म-विदां वरः
सह पत्न्या ययाव् ऋक्षं कुलाद्रिं तपसि स्थितः
तस्मिन् प्रसून-स्तबक- पलाशाशोक-कानने
वार्भिः स्रवद्भिर् उद्घुष्टे निर्विन्ध्यायाः समन्ततः
प्राणायामेन संयम्य मनो वर्ष-शतं मुनिः
अतिष्ठद् एक-पादेन निर्द्वन्द्वो ऽनिल-भोजनः

लिप्यंतरण (IAST)

brahmaṇā coditaḥ sṛṣṭāv atrir brahma-vidāṃ varaḥ
saha patnyā yayāv ṛkṣaṃ kulādriṃ tapasi sthitaḥ
tasmin prasūna-stabaka- palāśāśoka-kānane
vārbhiḥ sravadbhir udghuṣṭe nirvindhyāyāḥ samantataḥ
prāṇāyāmena saṃyamya mano varṣa-śataṃ muniḥ
atiṣṭhad eka-pādena nirdvandvo 'nila-bhojanaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ब्रह्मणा चोदितः सृष्टौbrahmaṇā coditaḥ sṛṣṭauпобуждаемый Брахмою к творению; Брахмою подвигнутый при творении
अत्रिः ब्रह्म-विदाम् वरःatriḥ brahma-vidām varaḥАтри, лучший из знающих Брахман; Атри, у ведающих Брахман отменный
सह पत्न्या ययौ ऋक्षम्saha patnyā yayau ṛkṣamс женою ушёл на Рикшу; с супругою отправился к Рикше
कुल-अद्रिम् तपसि स्थितःkula-adrim tapasi sthitaḥродовую гору, утвердившись в подвижничестве; родовую гору, при жаре стоящий
तस्मिन् प्रसून-स्तबक-पलाश-अशोक-काननेtasmin prasūna-stabaka-palāśa-aśoka-kānaneв той роще палаша и ашоки с гроздьями цветов; при сем лесу палашей и ашок с цветочными кистями
वार्भिः स्रवद्भिः उद्घुष्टेvārbhiḥ sravadbhiḥ udghuṣṭeоглашённой текущими водами; текущими водами озвученном
निर्विन्ध्यायाः समन्ततःnirvindhyāyāḥ samantataḥНирвиндхьи, со всех сторон; у Нирвиндхьи отовсюду
प्राणायामेन संयम्यprāṇāyāmena saṃyamyaсдерживанием дыхания обуздав; дыхательным обузданием усмирив
मनः वर्ष-शतम् मुनिःmanaḥ varṣa-śatam muniḥум, сто лет отшельник; сознание, сто лет молчальник
अतिष्ठत् एक-पादेनatiṣṭhat eka-pādenaстоял на одной ноге; стоял одною ногою
निर्द्वन्द्वः अनिल-भोजनःnirdvandvaḥ anila-bhojanaḥвне двойственностей, питаясь ветром; без пар, воздухоядный
अनुवाद

Майтрея сказал: «Побуждаемый Брахмою к творению, Атри, лучший из знающих Брахман, с женою ушёл на родовую гору Рикшу и утвердился в подвижничестве. И в той роще палаша и ашоки, где ветви в гроздьях цветов и со всех сторон слышны текущие воды Нирвиндхьи, отшельник, обуздав ум сдерживанием дыхания, сто лет стоял на одной ноге, вне двойственностей, питаясь ветром.

संस्करण

138d0e503711 · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 1:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से