भक्तिरसामृतशेषः
Prakāśa 5: On the Faults of Poetry5.19जीव गोस्वामी
205 / 253
Linux
पन्ने पलटें
भक्तिरसामृतशेषः · 5.19
॥
देवनागरी

स्याताम् अदोषौ श्लेषादौ निहतार्थाप्रयुक्तते ॥19॥यथा—पर्वतभेदि पवित्रं जैत्रंनरकस्य बहुमतं गहनम् ।हरिम् इव हरिम् इव हरिम् इवसुरसरिदम्भः पतन् नमत ॥अत्रेन्द्रपक्षे पवित्रशब्दो निहतार्थः । सिंहपक्षे मतङ्गशब्दो मातङ्गार्थेऽप्रयुक्तः ।

लिप्यंतरण (IAST)

syātām adoṣau śleṣādau nihatārthāprayuktate ||19||yathā—parvata-bhedi pavitraṁ jaitraṁnarakasya bahu-mataṁ gahanam |harim iva harim iva harim ivasura-sarid-ambhaḥ patan namata ||atrendra-pakṣe pavitra-śabdo nihatārthaḥ | siṁha-pakṣe mataṅga-śabdo mātaṅgārthe'prayuktaḥ |

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स्याताम्syātāmбудут
अदोषौadoṣauнепорочными
श्लेषादौśleṣādauпри двусмысленности и прочем
निहतार्थाप्रयुक्ततेnihatārthāprayuktateубитый смысл и неупотребительность
अनुवाद

При двусмысленности и подобном убитый смысл и неупотребительность непорочны. Например: «Склонитесь перед падающей водой небесной реки: как Хари-Индра, она крушит горы и держит ваджру; как Хари-лев, побеждает слонов; как Хари-Вишну, чтима Губителем Нараки; глубока». Здесь в прочтении об Индре слово «павитра» — с убитым смыслом, а в прочтении о льве слово «матанга» в смысле «слон» неупотребительно.

संस्करण

562715c69461 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 12:40:03 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से