भक्तिरसामृतशेषः
Prakāśa 5: On the Faults of Poetry5.30जीव गोस्वामी
216 / 253
Linux
पन्ने पलटें
भक्तिरसामृतशेषः · 5.30
॥
देवनागरी

अह्न्यम्भोजं निशायां विकसति कुमुदं चन्द्रिका शुक्लपक्षेमेघध्वानेषु नृत्यं भवति च शिखिनां नाप्य् अशोके फलं स्यात् ।न स्याज् जाती वसन्ते न च कुसुमफले गन्धसारद्रुमाणाम्इत्य् आद्य् उन्नेयम् अन्यत् कविसमयगतं सत्कवीनां प्रबन्धे ॥30॥एषाम् उदाहरणान्य् आकरेषु स्पष्टनि ।

लिप्यंतरण (IAST)

ahny-ambhojaṁ niśāyāṁ vikasati kumudaṁ candrikā śukla-pakṣemegha-dhvāneṣu nṛtyaṁ bhavati ca śikhināṁ nāpy aśoke phalaṁ syāt |na syāj jātī vasante na ca kusuma-phale gandha-sāra-drumāṇāmity ādy unneyam anyat kavi-samaya-gataṁ sat-kavīnāṁ prabandhe ||30||eṣām udāharaṇāny ākareṣu spaṣṭani |

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अह्न्य्-अम्भोजंahny-ambhojaṁднём лотос,
निशायांniśāyāṁночью
विकसतिvikasatiраскрывается
कुमुदंkumudaṁлилия,
चन्द्रिकाcandrikāлунный свет
शुक्ल-पक्षेśukla-pakṣeв светлую половину,
मेघ-ध्वानेषुmegha-dhvāneṣuпри громе туч
नृत्यंnṛtyaṁпляска
भवतिbhavatiбывает
चcaи
शिखिनांśikhināṁу павлинов,
नाप्य्nāpyи не
अशोकेaśokeу ашоки
फलंphalaṁплода
स्यात्syātбывает,
नnaне
स्याज्syājбывает
जातीjātīжасмина
वसन्तेvasanteвесной,
नnaни
चcaи
कुसुम-फलेkusuma-phaleцветов и плодов
गन्ध-सार-द्रुमाणाम्gandha-sāra-drumāṇāmу сандаловых деревьев —
इत्य्ityтак
आद्य्ādyи прочее
उन्नेयम्unneyamследует угадывать
अन्यत्anyatиное,
कवि-समय-गतंkavi-samaya-gataṁотносящееся к обычаю поэтов,
सत्-कवीनांsat-kavīnāṁдобрых поэтов
प्रबन्धेprabandheв творениях
अनुवाद

…днём раскрывается лотос, ночью — лилия, лунный свет — в светлую половину месяца; павлины пляшут при громе туч; у ашоки не бывает плодов, жасмина нет весной, а у сандаловых деревьев нет ни цветов, ни плодов, — это и прочее, относящееся к обычаю поэтов, следует угадывать в творениях добрых поэтов. Примеры этого ясны в основных трудах.

संस्करण

d2647b69b122 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 12:40:03 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से