भक्तिरसामृतशेषः
Prakāśa 5: On the Faults of Poetry5.23जीव गोस्वामी
209 / 253
Linux
पन्ने पलटें
भक्तिरसामृतशेषः · 5.23
॥
देवनागरी

दैन्येऽथ लाटानुप्रासेऽनुकम्पायां प्रसादने ।अर्थान्तरसङ्क्रमितवाच्ये हर्षेऽवधारणे ॥23॥गुण इत्य् एव, यथा—"उद्यन् हरिदिशि रागी" इत्य् आदि अत्र हि विहितानुवादः ।"हन्त हन्त कथं कृष्णः सतृष्णोऽप्य् आलि नागतः ।" अत्र विषादः ।"चित्रं चित्रं विधुः सोऽयं श्यामलः सखि भासते ।" अत्र विस्मयः ।"मानधना मम सवयसो हर मा हर हरे धनं तस्याः ।" अत्र क्रोधः ।"सुनयने नयने हरयेऽर्पय ।" लाटानुप्रासः ।"नयने तस्य नयने या हरिम् आलोकते गौरि ।" अत्रार्थान्तरसङ्क्रमितवाच्यता । एवम् अन्यत्र ।

लिप्यंतरण (IAST)

dainye'tha lāṭānuprāse'nukampāyāṁ prasādane |arthāntara-saṅkramita-vācye harṣe'vadhāraṇe ||23||guṇa ity eva, yathā—"udyan hari-diśi rāgī" ity ādi atra hi vihitānuvādaḥ |"hanta hanta kathaṁ kṛṣṇaḥ sa-tṛṣṇo'py āli nāgataḥ |" atra viṣādaḥ |"citraṁ citraṁ vidhuḥ so'yaṁ śyāmalaḥ sakhi bhāsate |" atra vismayaḥ |"māna-dhanā mama sa-vayaso hara mā hara hare dhanaṁ tasyāḥ |" atra krodhaḥ |"sunayane nayane haraye'rpaya |" lāṭānuprāsaḥ |"nayane tasya nayane yā harim ālokate gauri |" atrārthāntara-saṅkramita-vācyatā | evam anyatra |

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
दैन्येऽथdainye'thaв смирении, а также
लाटानुप्रासेऽनुकम्पायांlāṭānuprāse'nukampāyāṁв созвучии латов, в сострадании,
प्रसादनेprasādaneв умилостивлении,
अर्थान्तर-सङ्क्रमित-वाच्येarthāntara-saṅkramita-vācyeпри прямом смысле, перешедшем в иной,
हर्षेऽवधारणेharṣe'vadhāraṇeв радости, в подчёркивании
अनुवाद

…в смирении, в созвучии латов, в сострадании, в умилостивлении, при прямом смысле, перешедшем в иной, в радости и в подчёркивании. «Будет достоинством» — например: «Восходя на стороне Хари, солнце — „раги“…» — здесь повторяется предписанное. «Увы, увы, как же Кришна, хоть и жаждет, подруга, не пришёл?» — уныние. «Диво, диво: этот месяц, подруга, сияет тёмным!» — изумление. «Хари, не отнимай, не отнимай богатство моей подруги, чьё богатство — гордость!» — гнев. «Прекрасноокая, отдай свои очи Хари» — созвучие латов. «Гаури, глаза лишь у той — глаза, что смотрят на Хари» — прямой смысл, перешедший в иной. Так и в прочих.

संस्करण

02655c6591ff · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 12:40:03 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से