महाभारत
Digvijaya-parva (sahadeva-dakṣiṇa-digvijaya) (Sahadeva's Southern Campaign)2.28.4–6
2315 / 15823
महाभारत · 2.28.4–6
देवनागरी

सुकुमारं वशे चक्रे सुमित्रं च नराधिपम् ॥
तथैवापरमत्स्यांश् च व्यजयत् स पटच्चरान् ॥
निषादभूमिं गोशृङ्गं पर्वतप्रवरं तथा ॥
तरसा व्यजयद् धीमाञ् श्रेणिमन्तं च पार्थिवम् ॥
नवराष्ट्रं विनिर्जित्य कुन्तिभोजम् उपाद्रवत् ॥
प्रीतिपूर्वं च तस्यासौ प्रतिजग्राह शासनम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sukumāraṃ vaśe cakre sumitraṃ ca narādhipam ||
tathaivāparamatsyāṃś ca vyajayat sa paṭaccarān ||
niṣādabhūmiṃ gośṛṅgaṃ parvatapravaraṃ tathā ||
tarasā vyajayad dhīmāñ śreṇimantaṃ ca pārthivam ||
navarāṣṭraṃ vinirjitya kuntibhojam upādravat ||
prītipūrvaṃ ca tasyāsau pratijagrāha śāsanam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सुकुमारं वशे चक्रेsukumāraṃ vaśe cakreHe subdued Sukumara,
सुमित्रं च नराधिपम्sumitraṃ ca narādhipamand King Sumitra,
तथैव अपर-मत्स्यांश् चtathaiva apara-matsyāṃś calikewise the Apara-Matsyas
व्यजयत् स पटच्चरान्vyajayat sa paṭaccarānhe conquered, and the Pataccharas;
निषाद-भूमिं गोशृङ्गंniṣāda-bhūmiṃ gośṛṅgaṃNishadabhumi, Goshringa,
पर्वत-प्रवरं तथाparvata-pravaraṃ tathāthe foremost of mountains, likewise
तरसा व्यजयद् धीमाञ्tarasā vyajayad dhīmāñthe wise one swiftly conquered,
श्रेणिमन्तं च पार्थिवम्śreṇimantaṃ ca pārthivamand King Shrenimat;
नवराष्ट्रं विनिर्जित्यnavarāṣṭraṃ vinirjityahaving vanquished Navarashtra,
कुन्तिभोजम् उपाद्रवत्kuntibhojam upādravathe hastened to Kuntibhoja,
प्रीति-पूर्वं च तस्य असौprīti-pūrvaṃ ca tasya asauand he, that one, with love
प्रतिजग्राह शासनम्pratijagrāha śāsanamaccepted [his] command.
तथैवापरमत्स्यांश्tathaivāparamatsyāṃśoriginal form "tathaivāparamatsyāṃś", added to complete the word-by-word coverage
निषादभूमिंniṣādabhūmiṃoriginal form "niṣādabhūmiṃ", added to complete the word-by-word coverage
पर्वतप्रवरंparvatapravaraṃoriginal form "parvatapravaraṃ", added to complete the word-by-word coverage
प्रीतिपूर्वंprītipūrvaṃoriginal form "prītipūrvaṃ", added to complete the word-by-word coverage
तस्यासौtasyāsauoriginal form "tasyāsau", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

He subdued Sukumara and King Sumitra, likewise conquered the Apara-Matsyas and the Pataccharas. The wise one swiftly conquered Nishadabhumi and Goshringa — the foremost of mountains — and King Shrenimat. Having vanquished Navarashtra, he hastened to Kuntibhoja, and that one accepted his command with love.

संस्करण

2d32ca11babc · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:28:51 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से