महाभारत
Digvijaya-parva (sahadeva-dakṣiṇa-digvijaya) (Sahadeva's Southern Campaign)2.28.35–37
2326 / 15823
महाभारत · 2.28.35–37
देवनागरी

तत उत्थाय हृष्टात्मा प्राञ्जलिः शिरसानतः ॥
पूजयाम् आस माद्रेयः पावकं पुरुषर्षभः ॥
पावके विनिवृत्ते तु नीलो राजाभ्ययात् तदा ॥
सत्कारेण नरव्याघ्रं सहदेवं युधां पतिम् ॥
प्रतिगृह्य च तां पूजां करे च विनिवेश्य तम् ॥
माद्रीसुतस् ततः प्रायाद् विजयी दक्षिणां दिशम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tata utthāya hṛṣṭātmā prāñjaliḥ śirasānataḥ ||
pūjayām āsa mādreyaḥ pāvakaṃ puruṣarṣabhaḥ ||
pāvake vinivṛtte tu nīlo rājābhyayāt tadā ||
satkāreṇa naravyāghraṃ sahadevaṃ yudhāṃ patim ||
pratigṛhya ca tāṃ pūjāṃ kare ca viniveśya tam ||
mādrīsutas tataḥ prāyād vijayī dakṣiṇāṃ diśam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तत उत्थाय हृष्ट-आत्माtata utthāya hṛṣṭa-ātmāthen, rising, joyful at heart,
प्राञ्जलिः शिरसा आनतःprāñjaliḥ śirasā ānataḥwith joined palms, bowing his head,
पूजयाम् आस माद्रेयःpūjayām āsa mādreyaḥthe son of Madri honored
पावकं पुरुषर्षभःpāvakaṃ puruṣarṣabhaḥPavaka, the bull among men;
पावके विनिवृत्ते तुpāvake vinivṛtte tuand when Pavaka had withdrawn,
नीलो राजा अभ्ययात् तदाnīlo rājā abhyayāt tadāking Nila then approached
सत्कारेण नर-व्याघ्रंsatkāreṇa nara-vyāghraṃwith honor the tiger among men,
सहदेवं युधां पतिम्sahadevaṃ yudhāṃ patimSahadeva, lord of battles;
प्रतिगृह्य च तां पूजांpratigṛhya ca tāṃ pūjāṃand, having accepted that honor,
करे च विनिवेश्य तम्kare ca viniveśya tamand having laid tribute upon him,
माद्री-सुतस् ततः प्रायाद्mādrī-sutas tataḥ prāyādthe son of Madri then went,
विजयी दक्षिणां दिशम्vijayī dakṣiṇāṃ diśamvictorious, toward the southern direction.
हृष्टात्माhṛṣṭātmāoriginal form "hṛṣṭātmā", added to complete the word-by-word coverage
शिरसानतःśirasānataḥoriginal form "śirasānataḥ", added to complete the word-by-word coverage
राजाभ्ययात्rājābhyayātoriginal form "rājābhyayāt", added to complete the word-by-word coverage
नरव्याघ्रंnaravyāghraṃoriginal form "naravyāghraṃ", added to complete the word-by-word coverage
माद्रीसुतस्mādrīsutasoriginal form "mādrīsutas", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Then, rising, joyful at heart, with joined palms and bowed head, the son of Madri, the bull among men, honored Pavaka. And when Pavaka had withdrawn, king Nila approached with honor the tiger among men, Sahadeva, lord of battles. And having accepted that honor and laid tribute upon him, the son of Madri, victorious, then went on toward the southern direction.

संस्करण

047ae5b7afda · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:28:51 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से