महाभारत
Saṃśaptaka-vadha-parva (suparṇa-vyūha): The Garuda Formation and the Battle of Elephants7.19.49–51
6227 / 15823
महाभारत · 7.19.49–51
देवनागरी

ताडितास् ताड्यमानाश् च तोमरर्ष्टिपरश्वधैः ॥
पेतुर् आर्तस्वरं कृत्वा तदा विशसने गजाः ॥
तेषां शैलोपमैः कायैर् निपतद्भिः समन्ततः ॥
आहता सहसा भूमिश् चकम्पे च ननाद च ॥
सादितैः सगजारोहैः सपताकैः समन्ततः ॥
मातङ्गैः शुशुभे भूमिर् विकीर्णैर् इव पर्वतैः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tāḍitās tāḍyamānāś ca tomararṣṭiparaśvadhaiḥ ||
petur ārtasvaraṃ kṛtvā tadā viśasane gajāḥ ||
teṣāṃ śailopamaiḥ kāyair nipatadbhiḥ samantataḥ ||
āhatā sahasā bhūmiś cakampe ca nanāda ca ||
sāditaiḥ sagajārohaiḥ sapatākaiḥ samantataḥ ||
mātaṅgaiḥ śuśubhe bhūmir vikīrṇair iva parvataiḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ताडिताःtāḍitāḥsmiting [striking]; smiting
ताड्यमानाःtāḍyamānāḥsmitten [being struck]; and smitten
caand; —
तोमरर्ष्टिपरश्वधैःtomararṣṭiparaśvadhaiḥby lances-tomaras, swords-rishti, and axes; by darts, blades, and axes
पेतुःpetuḥfell [collapsed]; collapsed
आर्तस्वरम्ārtasvarama cry of grief [a wail of anguish]; a wail of anguish
कृत्वाkṛtvāhaving uttered [having let out]; having let out
तदाtadāthen; then
विशसनेviśasanein [that] slaughter [carnage]; in [that] carnage
गजाःgajāḥelephants; elephants
तेषाम्teṣām[of] those; [of] those [elephants]
शैलोपमैःśailopamaiḥlike mountains; [with bodies] like mountains
कायैःkāyaiḥwith bodies; with bodies
निपतद्भिःnipatadbhiḥfalling [collapsing]; collapsing
समन्ततःsamantataḥfrom all sides [everywhere]; everywhere
आहताāhatāstruck [shaken]; being shaken
सहसाsahasāsuddenly [at once]; at once
भूमिःbhūmiḥearth; earth
चकम्पेcakampeshuddered [shook]; shook
caand; —
ननादnanādarumbled [groaned]; rumbled
caand; also
सादितैःsāditaiḥfallen [collapsed]; fallen
सगजारोहैःsagajārohaiḥwith their driver-riders; [together] with their riders
सपताकैःsapatākaiḥwith their banners; [with their] banners
समन्ततःsamantataḥfrom all sides [everywhere]; everywhere
मातङ्गैःmātaṅgaiḥby elephants; by elephants
शुशुभेśuśubheshone [was resplendent]; presented [a sight]
भूमिःbhūmiḥearth; earth
विकीर्णैःvikīrṇaiḥscattered [strewn]; strewn
पर्वतैःparvataiḥby mountains; [as if] by mountains
इवivalike [as]; just as
अनुवाद

Smiting and being smitten by darts, blades, and axes, the elephants collapsed, letting out a wail of anguish, then in that carnage. From their bodies, like mountains, collapsing everywhere, the earth, shaken at once, shuddered and rumbled. Strewn everywhere with fallen elephants -- together with their riders, with their banners -- the earth presented a sight, just as if with scattered mountains.

संस्करण

dcc33dc5e555 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 3:00:04 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से