महाभारत
Jayadratha-vadha-parva (The Battle of Stones)7.97.42–44
7475 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 7.97.42–44

Санджая

देवनागरी

श्मचूर्णैः माकीर्णा नुष्याश् यांसि
नाक्नुवन्न् स्थातुं भ्ररैर् दंशिताः
शिष्टा विरुधिरा भिन्नस्तपिण्डिकाः
कुञ्जराः संन्यर्तन्त युयुधाथं प्रथि
तः ब्दः वत् सैन्यस्य मारि
मावेनार्द्यमास्य सास्ये दारुणः

लिप्यंतरण (IAST)

aśmarṇaiḥ sarṇā manuṣyāś ca vayāṃsi ca ||
śaknuvann avasthātuṃ bhramarair iva daṃśitāḥ ||
hataśiṣṭā virudhi bhinnamastakapiṇḍikāḥ ||
kuñjarāḥ saṃnyavartanta yuyudhānarathaṃ prathi ||
tataḥ śabdaḥ samabhavat tava sainyasya riṣa ||
dhaverdyanasya garasyeva ruṇaḥ ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×3

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अश्मचूर्णैः समाकीर्णाःaśmacūrṇaiḥ samākīrṇāḥstrewn with stone-dust; covered with stone-dust
मनुष्याः च वयांसि चmanuṣyāḥ ca vayāṃsi caand men, and birds; and men, and birds
न अशक्नुवन् अवस्थातुम्na aśaknuvan avasthātumcould not stand firm; could not hold their ground
भ्रमरैः इव दंशिताःbhramaraiḥ iva daṃśitāḥas if stung by bees; as though bitten by bees
हतशिष्टाः विरुधिराःhataśiṣṭāḥ virudhirāḥthose left alive [after the slaughter], bloodied; the remnant [of the carnage], covered in blood
भिन्नमस्तकपिण्डिकाःbhinnamastakapiṇḍikāḥ[with] shattered temple-lumps; with shattered temple-bosses
कुञ्जराः संन्यवर्तन्तkuñjarāḥ saṃnyavartantathe elephants turned back; the elephants wheeled about
युयुधानरथम् प्रतिyuyudhānaratham prati[away] from Yuyudhana's chariot; away from Yuyudhana's chariot
ततः शब्दः समभवत्tataḥ śabdaḥ samabhavatthen a din arose; then a clamor rose up
तव सैन्यस्य मारिषtava sainyasya māriṣaof your army, O venerable one; of your host, O honored one
माधवेन अर्द्यमानस्यmādhavena ardyamānasyabeing harassed by the Madhava; harassed by the Madhava
सागरस्य इव दारुणःsāgarasya iva dāruṇaḥlike [that] of the ocean, terrible; as though of the ocean, dreadful
अनुवाद

"Strewn with stone-dust, both men and birds could not stand firm, as if stung by bees. Those left alive [after the slaughter], bloodied, [with] shattered temple-bosses, the elephants turned back [away] from Yuyudhana's chariot. Then a din arose from your army, O venerable one, harassed by the Madhava, terrible as [that] of the ocean."

संस्करण

bbe6cebb064a · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:08:02 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से