वराह पुराण
An account of the origin of the śrāddha187.100-105
1455 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 187.100-105

Nārada

देवनागरी

चातुर्वर्णस्य वक्ष्यामि यश्च स्वायंभुवोऽब्रवीत् ॥ नेमिप्रभृतिनामेवं येन श्राद्धं प्रवर्त्तते
कण्ठस्थानं गते जीवे भीतिविभ्रान्तमानसः ॥ ज्ञात्वा च विह्वलं तत्र शीघ्रं निःसारयेद्गृहात्
१ ॥ कुशास्तरणशायी च दिशः सर्वा न पश्यति॥ लब्धस्मृतिर्मुहूर्तं तु यावज्जीवो न पश्यति
वाचयेत्स्नेहभावेन भूमिदेवा द्विजातयः ॥ सुवर्णं च हिरण्यं च यथोत्पन्नेन माधवि
परलोकहितार्थाय गोप्रदानं विशिष्यते ॥ सर्वदेवमया गाव ईश्वरेणावतारिताः
अमृतं क्षरयन्त्यश्च प्रचरन्ति महीतले ॥ एतासां चैव दानेन शीघ्रं मुच्येत किल्बिषात्

लिप्यंतरण (IAST)

cāturvarṇasya vakṣyāmi yaśca svāyaṃbhuvo'bravīt || nemiprabhṛtināmevaṃ yena śrāddhaṃ pravarttate
kaṇṭhasthānaṃ gate jīve bhītivibhrāntamānasaḥ || jñātvā ca vihvalaṃ tatra śīghraṃ niḥsārayedgṛhāt
1 || kuśāstaraṇaśāyī ca diśaḥ sarvā na paśyati|| labdhasmṛtirmuhūrtaṃ tu yāvajjīvo na paśyati
vācayetsnehabhāvena bhūmidevā dvijātayaḥ || suvarṇaṃ ca hiraṇyaṃ ca yathotpannena mādhavi
paralokahitārthāya gopradānaṃ viśiṣyate || sarvadevamayā gāva īśvareṇāvatāritāḥ
amṛtaṃ kṣarayantyaśca pracaranti mahītale || etāsāṃ caiva dānena śīghraṃ mucyeta kilbiṣāt

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
चातुर्वर्णस्यcāturvarṇasyaо четырёх варнах
वक्ष्यामिvakṣyāmiповедаю
यश्चyaścaи что
स्वायंभुवोऽब्रवीत्svāyaṃbhuvo'bravītСваямбхува сказал
नेमिप्रभृतिनामेवंnemiprabhṛtināmevaṃначиная с Неми и прочих — так
येनyenaчем
श्राद्धंśrāddhaṃшраддха
प्रवर्त्ततेpravarttateсовершается
कण्ठस्थानंkaṇṭhasthānaṃместа горла
गतेgateкогда достигла
जीवेjīveжизнь
भीतिविभ्रान्तमानसःbhītivibhrāntamānasaḥстрахом помрачённый умом
ज्ञात्वाjñātvāузнав
caи
विह्वलंvihvalaṃизнемогающего
तत्रtatraтам
शीघ्रंśīghraṃбыстро
निःसारयेद्गृहात्niḥsārayedgṛhātда вынесут из дома
कुशास्तरणशायीkuśāstaraṇaśāyīна подстилке из куши лежащий
caи
दिशःdiśaḥстороны
सर्वाsarvāвсе
naне
पश्यतिpaśyatiвидит
लब्धस्मृतिर्मुहूर्तंlabdhasmṛtirmuhūrtaṃпамять обретший на мухурту
तुtuже
यावज्जीवोyāvajjīvoпока жизнь
naне
पश्यतिpaśyatiвидит
वाचयेत्स्नेहभावेनvācayetsnehabhāvenaда произнесут с любовным чувством
भूमिदेवाbhūmidevāземные боги
द्विजातयःdvijātayaḥдваждырождённые
सुवर्णंsuvarṇaṃзолото
caи
हिरण्यंhiraṇyaṃзлато
caи
यथोत्पन्नेनyathotpannenaтем, что уродилось
माधविmādhaviо Мадхави
परलोकहितार्थायparalokahitārthāyaради блага в ином мире
गोप्रदानंgopradānaṃдарение коровы
विशिष्यतेviśiṣyateотличается
सर्वदेवमयाsarvadevamayāиз всех богов состоящие
गावgāvaкоровы
ईश्वरेणावतारिताःīśvareṇāvatāritāḥИшварой низведены
अमृतंamṛtaṃамриту
क्षरयन्त्यश्चkṣarayantyaścaи источающие
प्रचरन्तिpracarantiходят
महीतलेmahītaleпо земле
एतासांetāsāṃих
चैवcaivaи же
दानेनdānenaдаянием
शीघ्रंśīghraṃбыстро
मुच्येतmucyetaосвобождается
किल्बिषात्kilbiṣātот греха
अनुवाद

«О четырёх варнах поведаю, и что Сваямбхува сказал, начиная с Неми и прочих, — чем шраддха совершается. Когда жизнь достигла места горла, с умом, помрачённым страхом, — узнав его там изнемогающим, быстро да вынесут из дома. На подстилке из куши лежащий, и всех сторон не видит; память обретший на мухурту, — пока жизнь, не видит. Да произнесут с любовным чувством земные боги, дваждырождённые; золото и злато, тем, что уродилось, о Мадхави. Ради блага в ином мире дарение коровы отличается: из всех богов состоящие коровы Ишварой низведены; и амриту источающие, ходят они по земле; даянием их быстро освобождается он от греха».

संस्करण

d80e3dc6c61a · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 1:43:05 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से