53 / 558
गोविन्दभाष्य · 1.2.22
देवनागरी

विशेषेण भेद-व्यपदेशाच् च नेतरौ

लिप्यंतरण (IAST)

viśeṣeṇa bheda-vyapadeśāc ca netarau

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विशेषेणviśeṣeṇaопределением; viśeṣa, твор. (в патхе Баладевы; у Мадхвы viśeṣaṇa-bheda-vyapadeśābhyām)
भेद-व्यपदेशात्bheda-vyapadeśātиз-за указания различия; bheda + vyapadeśa, отлож.
caи; соединительная частица
naне; отрицание
इतरौitarauдвое иных; itara, дв.: пракрити и джива
अनुवाद

И не двое иных: акшара определена [всеведением], а от смартового пуруши указано различие.

Govinda-bhāṣya of Baladeva Vidyābhūṣaṇa
देवनागरी

विशेषेण भेद-व्यपदेशाच् च नेतरौ ॥

इतरौ प्रकृति-पुरुषौ ताभ्यां न बोध्यौ । यः सर्वज्ञः इत्य् आदिना अक्षरस्य विशेषणात् । दिव्य इत्य् आदिना स्मार्तात् पुरुषात् भेदोक्तेश् च । तस्माद् उभयत्रापि सर्व-कारण-भूतः पुरुषोत्तम एव बोध्य इति ॥22॥

लिप्यंतरण (IAST)

viśeṣeṇa bheda-vyapadeśāc ca netarau ||

itarau prakṛti-puruṣau tābhyāṁ na bodhyau | yaḥ sarvajñaḥ ity ādinā akṣarasya viśeṣaṇāt | divya ity ādinā smārtāt puruṣāt bhedokteś ca | tasmād ubhayatrāpi sarva-kāraṇa-bhūtaḥ puruṣottama eva bodhya iti ||22||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विशेषेण भेद-व्यपदेशात् च न इतरौviśeṣeṇa bheda-vyapadeśāt ca na itarau«и определением и указанием различия — не двое иных»; сутра 1.2.22
इतरौ प्रकृति-पुरुषौitarau prakṛti-puruṣauдвое иных — пракрити и пуруша; дв.
ताभ्याम् न बोध्यौtābhyām na bodhyauтеми [речениями] не разумеются; bodhya
यः सर्वज्ञः इति आदिनाyaḥ sarvajñaḥ iti ādinā[речением] «кто всеведущ…»; твор.
अक्षरस्य विशेषणात्akṣarasya viśeṣaṇātиз определения акшары; viśeṣaṇa
दिव्यः इति आदिनाdivyaḥ iti ādinā[речением] «божественный…»; твор.
स्मार्तात् पुरुषात् भेद-उक्तेः चsmārtāt puruṣāt bheda-ukteḥ caи из речения отличия от смартового пуруши; bheda-ukti
तस्मात् उभयत्र अपिtasmāt ubhayatra apiпотому в обоих; ubhayatra
सर्व-कारण-भूतः पुरुषोत्तमः एव बोध्यः इतिsarva-kāraṇa-bhūtaḥ puruṣottamaḥ eva bodhyaḥ itiдо́лжно разуметь именно Пурушоттаму, причину всего; вывод
भाष्य का अनुवाद

«И определением и указанием различия — не двое иных».

Двое иных — пракрити и [джива-]пуруша — теми [речениями] не разумеются: [речением] «кто всеведущ…» — из определения акшары; [речением] «божественный…» — из речения отличия от смартового пуруши. Потому в обоих до́лжно разуметь именно Пурушоттаму, причину всего.

संस्करण

6976e169ec7c · प्रकाशित 27 जुल॰ 2026, 4:03:47 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से