यस् तु तत्रापि चित्रकेतौ कादाचित्को महदपराधः स प्रातीतिक एव न वास्तवः । सत्यां प्रेमसम्पत्तौ पार्षदत्ववृत्रत्वयोर् वैशिष्ट्याभावसिद्धान्तात् । जयविजययोस् त्व् अपराधकारणं प्रेमविजृम्भिता स्वेच्छैव । सा च—हे प्रभुवर! देवादिदेव नारायण अन्यत्राल्पबलत्वात् अस्मासु तु प्रातिकूल्याभावात् यदि तत्र भवतो युयुत्सा न सम्पद्यते तदा आवाम् एव केनापि प्रकारेण प्रतिकूलीकृत्य तद् युद्धसुखम् अनुभूयताम् इत्य् अवयोः स्वतः परिपूर्णतायाम् अणुमात्रम् अपि न्यूनत्वम् असहमानयोः किङ्करयोः प्रार्थनाहठः स्वभक्तवात्सल्यगुणम् अपि लघूकृत्य निष्पाद्यताम् इत्य् आकारा कादाचित्कप्रसङ्गभवा मानसा मनसैव ज्ञेया
yas tu tatrāpi citraketau kādācitko mahad-aparādhaḥ sa prātītika eva na vāstavaḥ | satyāṁ prema-sampattau pārṣadatva-vṛtratvayor vaiśiṣṭyābhāva-siddhāntāt | jaya-vijayayos tv aparādha-kāraṇaṁ prema-vijṛmbhitā svecchaiva | sā ca—he prabhu-vara! devādideva nārāyaṇa anyatrālpa-balatvāt asmāsu tu prātikūlyābhāvāt yadi tatra bhavato yuyutsā na sampadyate tadā āvām eva kenāpi prakāreṇa pratikūlīkṛtya tad yuddha-sukham anubhūyatām ity avayoḥ svataḥ paripūrṇatāyām aṇu-mātram api nyūnatvam asahamānayoḥ kiṅkarayoḥ prārthanā-haṭhaḥ sva-bhakta-vātsalya-guṇam api laghūkṛtya niṣpādyatām ity ākārā kādācitka-prasaṅga-bhavā mānasā manasaiva jñeyā
Случайное оскорбление великого, совершённое даже там Читракету, — лишь кажущееся, не настоящее: по выводу, что при богатстве любви нет разницы, быть ли спутником Господа или Вритрой. А у Джаи и Виджаи причина оскорбления — их собственное желание, вызванное любовью. Оно таково: «О лучший из господ, Бог богов Нараяна! Раз у других мало силы, а в нас нет вражды к Тебе, Твоё желание сразиться не исполняется. Так сделай нас двоих как-нибудь врагами и вкуси радость битвы!» Это настойчивая просьба двух слуг, не терпящих ни на атом ущерба в Твоей полноте: «Пусть исполнится — пусть даже ценой Твоего качества любви к своим преданным». Такую мысленную просьбу, возникшую при некоем случае, следует постигать лишь умом.
cbe8d1f7db24 · опубликовано 28 сент. 2026 г., 15:52:01 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Два известных «падения» спутников Бога. Читракету, царь-вайшнав, посмеялся над Шивой, обнимавшим Парвати, получил проклятие и родился демоном Вритрой — но остался преданным («Бхагаватам», песнь 6). Джая и Виджая, привратники Вайкунтхи, не пустили Кумар и стали демонами. По Вишванатхе, они сами втайне хотели этого — чтобы у Господа, жаждущего битвы, нашлись достойные противники. В издании vātsyalya; исправлено.