Махабхарата
Дигвиджая-парва: завоевание сторон света (северный поход Арджуны)2.23.1–4
2271 / 15823
Махабхарата · 2.23.1–4
Деванагари

वैशंपायन उवाच
पार्थः प्राप्य धनुःश्रेष्ठम् अक्षय्यौ च महेषुधी ॥
रथं ध्वजं सभां चैव युधिष्ठिरम् अभाषत ॥
धनुर् अस्त्रं शरा वीर्यं पक्षो भूमिर् यशो बलम् ॥
प्राप्तम् एतन् मया राजन् दुष्प्रापं यद् अभीप्सितम् ॥
तत्र कृत्यम् अहं मन्ये कोशस्यास्य विवर्धनम् ॥
करम् आहारयिष्यामि राज्ञः सर्वान् नृपोत्तम ॥
विजयाय प्रयास्यामि दिशं धनदरक्षिताम् ॥
तिथाव् अथ मुहूर्ते च नक्षत्रे च तथा शिवे ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
pārthaḥ prāpya dhanuḥśreṣṭham akṣayyau ca maheṣudhī ||
rathaṃ dhvajaṃ sabhāṃ caiva yudhiṣṭhiram abhāṣata ||
dhanur astraṃ śarā vīryaṃ pakṣo bhūmir yaśo balam ||
prāptam etan mayā rājan duṣprāpaṃ yad abhīpsitam ||
tatra kṛtyam ahaṃ manye kośasyāsya vivardhanam ||
karam āhārayiṣyāmi rājñaḥ sarvān nṛpottama ||
vijayāya prayāsyāmi diśaṃ dhanadarakṣitām ||
tithāv atha muhūrte ca nakṣatre ca tathā śive ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पार्थः प्राप्य धनुः-श्रेष्ठम्pārthaḥ prāpya dhanuḥ-śreṣṭhamПартха, обретя лучший лук,
अक्षय्यौ च महा-इषुधीakṣayyau ca mahā-iṣudhīи два неистощимых великих колчана,
रथं ध्वजं सभां चैवrathaṃ dhvajaṃ sabhāṃ caivaколесницу, стяг и зал [также],
युधिष्ठिरम् अभाषतyudhiṣṭhiram abhāṣataЮдхиштхире сказал:
धनुर् अस्त्रं शरा वीर्यंdhanur astraṃ śarā vīryaṃ«лук, оружие, стрелы, доблесть,
पक्षो भूमिर् यशो बलम्pakṣo bhūmir yaśo balamсоратники, земля, слава, сила —
प्राप्तम् एतन् मया राजन्prāptam etan mayā rājanобретено это мною, о царь,
दुष्प्रापं यद् अभीप्सितम्duṣprāpaṃ yad abhīpsitamтруднодостижимое, чего желалось;
तत्र कृत्यम् अहं मन्येtatra kṛtyam ahaṃ manyeпосему долгом я полагаю
कोशस्य अस्य विवर्धनम्kośasya asya vivardhanamумножение этой казны:
करम् आहारयिष्यामिkaram āhārayiṣyāmiдань соберу
राज्ञः सर्वान् नृप-उत्तमrājñaḥ sarvān nṛpa-uttamaсо всех царей, о лучший из царей;
विजयाय प्रयास्यामिvijayāya prayāsyāmiдля завоевания выступлю
दिशं धनद-रक्षिताम्diśaṃ dhanada-rakṣitāmв сторону, хранимую Дханадой [Куберой],
तिथाव् अथ मुहूर्ते चtithāv atha muhūrte caв [благую] титхи и мухурту,
नक्षत्रे च तथा शिवेnakṣatre ca tathā śiveи в накшатру, столь же благую».
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaисходная форма «vaiśaṃpāyana», добавленная для полного покрытия пословного блока
धनुःश्रेष्ठम्dhanuḥśreṣṭhamисходная форма «dhanuḥśreṣṭham», добавленная для полного покрытия пословного блока
महेषुधीmaheṣudhīисходная форма «maheṣudhī», добавленная для полного покрытия пословного блока
कोशस्यास्यkośasyāsyaисходная форма «kośasyāsya», добавленная для полного покрытия пословного блока
नृपोत्तमnṛpottamaисходная форма «nṛpottama», добавленная для полного покрытия пословного блока
धनदरक्षिताम्dhanadarakṣitāmисходная форма «dhanadarakṣitām», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Вайшампаяна сказал: Партха, обретя лучший лук, два неистощимых великих колчана, колесницу, стяг и зал собраний, сказал Юдхиштхире: «Лук, оружие, стрелы, доблесть, соратники, земля, слава, сила — всё это, труднодостижимое, чего желалось, обретено мною, о царь. Посему долгом я полагаю умножение этой казны: соберу дань со всех царей, о лучший из царей. Для завоевания выступлю в сторону, хранимую Дханадой [Куберой], в благую титхи, мухурту и столь же благую накшатру».

Версия

5afda2dfc955 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 15:28:50 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами