अवृत्त्यैव विपत्स्यामो वयं राष्ट्रात् प्रवासिताः ॥
सर्वकामरसैर् हीनाः स्थानभ्रष्टा अकिंचनाः ॥
अवर्णकारिणं सत्सु कुलवंशस्य नाशनम् ॥
कलिं पुत्रप्रवादेन संजय त्वाम् अजीजनम् ॥
निरमर्षं निरुत्साहं निर्वीर्यम् अरिनन्दनम् ॥
मा स्म सीमन्तिनी का चिज् जनयेत् पुत्रम् ईदृशम् ॥
मा धूमाय ज्वलात्यन्तम् आक्रम्य जहि शात्रवान् ॥
ज्वल मूर्धन्य् अमित्राणां मुहूर्तम् अपि वा क्षणम् ॥
एतावान् एव पुरुषो यद् अमर्षी यद् अक्षमी ॥
क्षमावान् निरमर्षश् च नैव स्त्री न पुनः पुमान् ॥
avṛttyaiva vipatsyāmo vayaṃ rāṣṭrāt pravāsitāḥ ||
sarvakāmarasair hīnāḥ sthānabhraṣṭā akiṃcanāḥ ||
avarṇakāriṇaṃ satsu kulavaṃśasya nāśanam ||
kaliṃ putrapravādena saṃjaya tvām ajījanam ||
niramarṣaṃ nirutsāhaṃ nirvīryam arinandanam ||
mā sma sīmantinī kā cij janayet putram īdṛśam ||
mā dhūmāya jvalātyantam ākramya jahi śātravān ||
jvala mūrdhany amitrāṇāṃ muhūrtam api vā kṣaṇam ||
etāvān eva puruṣo yad amarṣī yad akṣamī ||
kṣamāvān niramarṣaś ca naiva strī na punaḥ pumān ||
«Из-за отсутствия средств к жизни мы погибнем, изгнанные из царства, лишённые всех вкусов желаний, сброшенные со своего положения и ничего не имеющие. О Санджая, под видом сына я родила тебя — раздор, позорящий добрых людей и разрушающий родовую линию. Пусть никакая женщина не рождает такого сына: лишённого негодования, рвения и силы, радующего врагов. Не дыми — пылай до конца; наступи и порази врагов. Пылай над головами недругов хотя бы мгновение или миг. Муж таков лишь тогда, когда он негодует и не терпит унижения; терпеливый к бесчестью и лишённый негодования — ни женщина, ни мужчина».
52e045471a88 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 05:59:56 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Материнская речь становится беспощадной, потому что на кону не чувство сына, а судьба семьи и царства. Терпение к унижению здесь названо не добродетелью, а отказом от человеческого достоинства.