पुत्र उवाच
किं नु ते माम् अपश्यन्त्याः पृथिव्या अपि सर्वया ॥
किम् आभरणकृत्यं ते किं भोगैर् जीवितेन वा ॥
मातोवाच
किम् अद्यकानां ये लोका द्विषन्तस् तान् अवाप्नुयुः ॥
ये त्व् आदृतात्मनां लोकाः सुहृदस् तान् व्रजन्तु नः ॥
भृत्यैर् विहीयमानानां परपिण्डोपजीविनाम् ॥
कृपणानाम् असत्त्वानां मा वृत्तिम् अनुवर्तिथाः ॥
अनु त्वां तात जीवन्तु ब्राह्मणाः सुहृदस् तथा ॥
पर्जन्यम् इव भूतानि देवा इव शतक्रतुम् ॥
यम् आजीवन्ति पुरुषं सर्वभूतानि संजय ॥
पक्वं द्रुमम् इवासाद्य तस्य जीवितम् अर्थवत् ॥
putra uvāca
kiṃ nu te mām apaśyantyāḥ pṛthivyā api sarvayā ||
kim ābharaṇakṛtyaṃ te kiṃ bhogair jīvitena vā ||
mātovāca
kim adyakānāṃ ye lokā dviṣantas tān avāpnuyuḥ ||
ye tv ādṛtātmanāṃ lokāḥ suhṛdas tān vrajantu naḥ ||
bhṛtyair vihīyamānānāṃ parapiṇḍopajīvinām ||
kṛpaṇānām asattvānāṃ mā vṛttim anuvartithāḥ ||
anu tvāṃ tāta jīvantu brāhmaṇāḥ suhṛdas tathā ||
parjanyam iva bhūtāni devā iva śatakratum ||
yam ājīvanti puruṣaṃ sarvabhūtāni saṃjaya ||
pakvaṃ drumam ivāsādya tasya jīvitam arthavat ||
Сын сказал: «Если ты не будешь видеть меня, что тебе даже от всей земли? К чему тебе украшения, наслаждения или сама жизнь?» Мать сказала: «Пусть наши враги получат миры нынешних слабых людей; а миры тех, кто уважает себя, пусть достанутся нашим друзьям. Не следуй образу жизни жалких и бессильных, оставляемых слугами и питающихся чужим куском. Пусть, сын мой, за тобой живут брахманы и друзья, как существа живут дождевым облаком и как боги — Шатакрату. Человек, за счёт которого живут все существа, о Санджая, подобен спелому дереву: его жизнь имеет смысл».
f582815b9eec · опубликовано 17 июл. 2026 г., 05:59:56 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Ответ сына переводит разговор в личную плоскость, но мать возвращает его к общественному долгу. Жизнь правителя имеет смысл, когда на ней держатся брахманы, друзья и все зависимые существа.