Махабхарата
Удьога-парва: выступление войск, главы 151-1605.158.21-25
5062 / 15823
Махабхарата · 5.158.21-25
Деванагари

नानाजनौघं युधि संप्रवृद्धं; गाङ्गं यथा वेगम् अवारणीयम् ॥
मां च स्थितं नागबलस्य मध्ये; युयुत्ससे मन्द किम् अल्पबुद्धे ॥
इत्य् एवम् उक्त्वा राजानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥
अभ्यावृत्य पुनर् जिष्णुम् उलूकः प्रत्यभाषत ॥
अकत्थमानो युध्यस्व कत्थसे ऽर्जुन किं बहु ॥
पर्यायात् सिद्धिर् एतस्य नैतत् सिध्यति कत्थनात् ॥
यदीदं कत्थनात् सिध्येत् कर्म लोके धनंजय ॥
सर्वे भवेयुः सिद्धार्था बहु कत्थेत दुर्गतः ॥
जानामि ते वासुदेवं सहायं; जानामि ते गाण्डिवं तालमात्रम् ॥
जानाम्य् एतत् त्वादृशो नास्ति योद्धा; राज्यं च ते जानमानो हरामि ॥

Транслитерация (IAST)

nānājanaughaṃ yudhi saṃpravṛddhaṃ; gāṅgaṃ yathā vegam avāraṇīyam ||
māṃ ca sthitaṃ nāgabalasya madhye; yuyutsase manda kim alpabuddhe ||
ity evam uktvā rājānaṃ dharmaputraṃ yudhiṣṭhiram ||
abhyāvṛtya punar jiṣṇum ulūkaḥ pratyabhāṣata ||
akatthamāno yudhyasva katthase 'rjuna kiṃ bahu ||
paryāyāt siddhir etasya naitat sidhyati katthanāt ||
yadīdaṃ katthanāt sidhyet karma loke dhanaṃjaya ||
sarve bhaveyuḥ siddhārthā bahu kattheta durgataḥ ||
jānāmi te vāsudevaṃ sahāyaṃ; jānāmi te gāṇḍivaṃ tālamātram ||
jānāmy etat tvādṛśo nāsti yoddhā; rājyaṃ ca te jānamāno harāmi ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
नानाजनौघंnānājanaughaṃмногообразным людским потоком; потоком разных народов
युधिyudhiв битве; в бою
संप्रवृद्धंsaṃpravṛddhaṃразросшимся; возросшим
गाङ्गंgāṅgaṃгангский; подобный Ганге
यथाyathāкак; каким образом
वेगम्vegamпорыв; напор
अवारणीयम्avāraṇīyamнеудержимый; непреградимый
मांmāṃменя; меня самого
caи; также
स्थितंsthitaṃстоящего; утвердившегося
नागबलस्यnāgabalasyaсилы слонов; слоновьего войска
मध्येmadhyeпосреди; среди
युयुत्ससेyuyutsaseты хочешь сражаться; стремишься к бою
मन्दmandaглупец; недалёкий
किम्kimчто; какое
अल्पबुद्धेalpabuddheо маломудрый; о скудоумный
इत्य्ityтак; так сказав
एवम्evamтак; даже так
उक्त्वाuktvāсказав; произнеся
राजानंrājānaṃцаря; владыку
धर्मपुत्रंdharmaputraṃсына Дхармы; праведного сына
युधिष्ठिरम्yudhiṣṭhiramЮдхиштхиру; царя Юдхиштхиру
अभ्यावृत्यabhyāvṛtyaобернувшись; повернувшись
पुनर्punarснова; затем
जिष्णुम्jiṣṇumДжишну; победоносного
उलूकःulūkaḥУлука; посланник Улука
प्रत्यभाषतpratyabhāṣataответил; сказал в ответ
अकत्थमानोakatthamānoне хвастаясь; без бахвальства
युध्यस्वyudhyasvaсражайся; воюй
कत्थसेkatthaseты хвастаешься; ты бахвалишься
ऽर्जुन'rjunaо Арджуна; Арджуна
किंkiṃчто; какое
बहुbahuвысоко; много
पर्यायात्paryāyātобходным путём; по очереди
सिद्धिर्siddhirуспех; достижение
एतस्यetasyaэтого; для этого
नैतत्naitatне это; это не
सिध्यतिsidhyatiстановится успешным; достигает завершения
कत्थनात्katthanātот хвастовства; посредством бахвальства
यदीदंyadīdaṃесли это; когда это
कत्थनात्katthanātот хвастовства; посредством бахвальства
सिध्येत्sidhyetисполнилось бы; удалось бы
कर्मkarmaдело; действие
लोकेlokeв мире; среди людей
धनंजयdhanaṃjayaДхананджая; Арджуна
सर्वेsarveвсе; каждый из них
भवेयुःbhaveyuḥбыли бы; стали бы
सिद्धार्थाsiddhārthāдостигшими цели; успешными
बहुbahuвысоко; много
कत्थेतkatthetaхвастался бы; стал бы бахвалиться
दुर्गतःdurgataḥнесчастный; попавший в беду
जानामिjānāmiя знаю; понимаю
तेteтвой; у тебя
वासुदेवंvāsudevaṃВасудеву; Кришну
सहायंsahāyaṃсоюзником; помощником
जानामिjānāmiя знаю; понимаю
तेteтвой; у тебя
गाण्डिवंgāṇḍivaṃГандиву; лук Гандива; Арджунин лук
तालमात्रम्tālamātramв меру пальмы; высотой с пальму
जानाम्य्jānāmyя знаю; я понимаю
एतत्etatэто; такое
त्वादृशोtvādṛśoтакой, как ты; подобный тебе
नास्तिnāstiнет; не существует
योद्धाyoddhāвоин; сражающийся; боец
राज्यंrājyaṃцарство; власть
caи; также
तेteтвой; у тебя
जानमानोjānamānoзная; понимая
हरामिharāmiя удерживаю; я забираю
Литературный перевод

«Она разрослась в бою как неудержимый поток Ганги: восточные и западные народы, южане, северяне, камбоджи, шаки, кхаши, шальвы, матсьи, люди Куру и Срединной страны, млеччхи, пулинды, дравиды, андхры и канчийцы образуют многообразный людской поток. И ты, о глупый маломудрый, хочешь сражаться со мной, стоящим среди силы слонов?» Сказав так царю Юдхиштхире, сыну Дхармы, Улука снова обернулся и обратился к Джишну: «Сражайся, не хвастаясь. Зачем много бахвалишься, о Арджуна? Успех в этом приходит через дело, а не от хвастовства».

Версия

d263b1228905 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 06:17:52 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами