Махабхарата
Удьога-парва: повесть об Амбе и происхождении Шикхандина, главы 173-1975.187.1-5
5226 / 15823
Махабхарата · 5.187.1-5
Деванагари

राम उवाच
प्रत्यक्षम् एतल् लोकानां सर्वेषाम् एव भामिनि ॥
यथा मया परं शक्त्या कृतं वै पौरुषं महत् ॥
न चैव युधि शक्नोमि भीष्मं शस्त्रभृतां वरम् ॥
विशेषयितुम् अत्यर्थम् उत्तमास्त्राणि दर्शयन् ॥
एषा मे परमा शक्तिर् एतन् मे परमं बलम् ॥
यथेष्टं गम्यतां भद्रे किम् अन्यद् वा करोमि ते ॥
भीष्मम् एव प्रपद्यस्व न ते ऽन्या विद्यते गतिः ॥
निर्जितो ह्य् अस्मि भीष्मेण महास्त्राणि प्रमुञ्चता ॥
भीष्म उवाच
एवम् उक्त्वा ततो रामो विनिःश्वस्य महामनाः ॥
तूष्णीम् आसीत् तदा कन्या प्रोवाच भृगुनन्दनम् ॥

Транслитерация (IAST)

rāma uvāca
pratyakṣam etal lokānāṃ sarveṣām eva bhāmini ||
yathā mayā paraṃ śaktyā kṛtaṃ vai pauruṣaṃ mahat ||
na caiva yudhi śaknomi bhīṣmaṃ śastrabhṛtāṃ varam ||
viśeṣayitum atyartham uttamāstrāṇi darśayan ||
eṣā me paramā śaktir etan me paramaṃ balam ||
yatheṣṭaṃ gamyatāṃ bhadre kim anyad vā karomi te ||
bhīṣmam eva prapadyasva na te 'nyā vidyate gatiḥ ||
nirjito hy asmi bhīṣmeṇa mahāstrāṇi pramuñcatā ||
bhīṣma uvāca
evam uktvā tato rāmo viniḥśvasya mahāmanāḥ ||
tūṣṇīm āsīt tadā kanyā provāca bhṛgunandanam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
रामrāmaРама; сын Джамадагни
उवाचuvācaсказал; произнёс
प्रत्यक्षम्pratyakṣamочевидное; перед глазами
एतल्etalэто; вот это
लोकानांlokānāṃмиров; людей
सर्वेषाम्sarveṣāmвсех; у всех
एवevaименно; только
भामिनिbhāminiо прекрасная; о сияющая
यथाyathāкак; каким образом
मयाmayāмной; со мной
परंparaṃвысшее; лучшее
शक्त्याśaktyāкопьём-шакти; силой
कृतंkṛtaṃсовершено; сделано
वैvaiведь; поистине
पौरुषंpauruṣaṃчеловеческое усилие; мужественное действие
महत्mahatвеликое; большое
naне; разве не
चैवcaivaи именно; и также
युधिyudhiв битве; в бою
शक्नोमिśaknomiя могу; я способен
भीष्मंbhīṣmaṃк Бхишме; Бхишму
शस्त्रभृतांśastrabhṛtāṃсреди носителей оружия; из вооруженных воинов
वरम्varamлучшего; избранного
विशेषयितुम्viśeṣayitumпревзойти; оказаться выше
अत्यर्थम्atyarthamчрезмерный; слишком большой
उत्तमास्त्राणिuttamāstrāṇiвысшие астры; лучшее оружие
दर्शयन्darśayanпоказывая; являя
एषाeṣāэта; она
मेmeмоя; для меня
परमाparamāвысшая; превосходная
शक्तिर्śaktirсила; способность
एतन्etanэто; данное
मेmeмоя; для меня
परमंparamaṃвысшее; главное
बलम्balamсилу; мощь
यथेष्टंyatheṣṭaṃкак тебе угодно; по твоему желанию
गम्यतांgamyatāṃиди; пусть будет уход
भद्रेbhadreо благая; о добрая
किम्kimчто; зачем
अन्यद्anyadдругое; иное
वाили; либо
करोमिkaromiделаю; исполняю
तेteте; эти
भीष्मम्bhīṣmamБхишму; сына Ганги
एवevaименно; только
प्रपद्यस्वprapadyasvaвойди; вернись
naне; разве не
तेteте; эти
ऽन्या'nyāиная; другая
विद्यतेvidyateимеется; существует
गतिःgatiḥприбежище; опора
निर्जितोnirjitoпобеждён; одолён
ह्य्hyведь; ибо
अस्मिasmiя являюсь; я
भीष्मेणbhīṣmeṇaс Бхишмой; Бхишмой
महास्त्राणिmahāstrāṇiвеликие астры; могучее оружие
प्रमुञ्चताpramuñcatāвыпускавшим; посылавшим
भीष्मbhīṣmaБхишма; сын Ганги
उवाचuvācaсказал; произнёс
एवम्evamтак; таким образом
उक्त्वाuktvāсказав; произнеся
ततोtatoзатем; после этого
रामोrāmoРама; Парашурама
विनिःश्वस्यviniḥśvasyaтяжело вздохнув; глубоко вздохнув
महामनाःmahāmanāḥвеликодушный; великий умом
तूष्णीम्tūṣṇīmмолча; безмолвно
आसीत्āsītбыло; находилось
तदाtadāтогда; в то время
कन्याkanyāдевушка; девица
प्रोवाचprovācaизрёк; сказал прежде
भृगुनन्दनम्bhṛgunandanamпотомка Бхригу; радость рода Бхригу
Литературный перевод

Рама сказал: «О прекрасная, всем мирам очевидно, что я сделал всё, что мог, приложив высшую силу и великое мужество. Но в битве я не могу явно превзойти Бхишму, лучшего из носящих оружие, хотя и показывал высшие астры. Вот моя предельная сила, вот моя высшая мощь. Иди, куда пожелаешь, о благая. Что ещё я могу сделать для тебя? Обратись к самому Бхишме: другого пути у тебя нет. Ведь я побеждён Бхишмой, выпускавшим великие астры». Бхишма сказал: Сказав это, великодушный Рама тяжело вздохнул и замолчал. Тогда девушка сказала потомку Бхригу.

Версия

15400de2247d · опубликовано 17 июл. 2026 г., 06:42:04 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами