अर्जुन उवाच
यो ऽयं योगस् त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन ॥
एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात् स्थितिं स्थिराम् ॥
चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद् दृढम् ॥
तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोर् इव सुदुष्करम् ॥
श्रीभगवान् उवाच
असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् ॥
अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥
असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः ॥
वश्यात्मना तु यतता शक्यो ऽवाप्तुम् उपायतः ॥
arjuna uvāca
yo 'yaṃ yogas tvayā proktaḥ sāmyena madhusūdana ||
etasyāhaṃ na paśyāmi cañcalatvāt sthitiṃ sthirām ||
cañcalaṃ hi manaḥ kṛṣṇa pramāthi balavad dṛḍham ||
tasyāhaṃ nigrahaṃ manye vāyor iva suduṣkaram ||
śrībhagavān uvāca
asaṃśayaṃ mahābāho mano durnigrahaṃ calam ||
abhyāsena tu kaunteya vairāgyeṇa ca gṛhyate ||
asaṃyatātmanā yogo duṣprāpa iti me matiḥ ||
vaśyātmanā tu yatatā śakyo 'vāptum upāyataḥ ||
Арджуна сказал: «О Мадхусудана, для этой йоги равновесия, которую Ты описал, я не вижу прочной основы из-за подвижности ума. Ведь ум беспокоен, о Кришна, бурен, силён и упорен; я считаю, что обуздать его так же трудно, как ветер». Шри Бхагаван сказал: «Несомненно, о сильнорукий, ум беспокоен и труднообуздаем; но, о сын Кунти, он удерживается практикой и отрешённостью. Для того, кто не владеет собой, йога труднодостижима — таково Моё мнение; но для владеющего собой и старающегося она достижима правильным способом».
4812665b5a57 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:55:05 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Арджуна не скрывает трудность практики: ум действительно силён. Ответ Кришны практичен и трезв: не отрицание трудности, а два средства — abhyāsa и vairāgya, постоянное упражнение и отрешённость.