Махабхарата
Бхишма-парва: Вишварупа-даршана-йога6.33.47-51
5491 / 15823
Махабхарата · 6.33.47-51
Деванагари

श्रीभगवान् उवाच
मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं; रूपं परं दर्शितम् आत्मयोगात् ॥
तेजोमयं विश्वम् अनन्तम् आद्यं; यन् मे त्वद् अन्येन न दृष्टपूर्वम् ॥
न वेदयज्ञाध्ययनैर् न दानैर्; न च क्रियाभिर् न तपोभिर् उग्रैः ॥
एवंरूपः शक्य अहं नृलोके; द्रष्टुं त्वद् अन्येन कुरुप्रवीर ॥
मा ते व्यथा मा च विमूढभावो; दृष्ट्वा रूपं घोरम् ईदृङ् ममेदम् ॥
व्यपेतभीः प्रीतमनाः पुनस् त्वं; तद् एव मे रूपम् इदं प्रपश्य ॥
संजय उवाच
इत्य् अर्जुनं वासुदेवस् तथोक्त्वा; स्वकं रूपं दर्शयाम् आस भूयः ॥
आश्वासयाम् आस च भीतम् एनं; भूत्वा पुनः सौम्यवपुर् महात्मा ॥
अर्जुन उवाच
दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तव सौम्यं जनार्दन ॥
इदानीम् अस्मि संवृत्तः सचेताः प्रकृतिं गतः ॥

Транслитерация (IAST)

śrībhagavān uvāca
mayā prasannena tavārjunedaṃ; rūpaṃ paraṃ darśitam ātmayogāt ||
tejomayaṃ viśvam anantam ādyaṃ; yan me tvad anyena na dṛṣṭapūrvam ||
na vedayajñādhyayanair na dānair; na ca kriyābhir na tapobhir ugraiḥ ||
evaṃrūpaḥ śakya ahaṃ nṛloke; draṣṭuṃ tvad anyena kurupravīra ||
mā te vyathā mā ca vimūḍhabhāvo; dṛṣṭvā rūpaṃ ghoram īdṛṅ mamedam ||
vyapetabhīḥ prītamanāḥ punas tvaṃ; tad eva me rūpam idaṃ prapaśya ||
saṃjaya uvāca
ity arjunaṃ vāsudevas tathoktvā; svakaṃ rūpaṃ darśayām āsa bhūyaḥ ||
āśvāsayām āsa ca bhītam enaṃ; bhūtvā punaḥ saumyavapur mahātmā ||
arjuna uvāca
dṛṣṭvedaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tava saumyaṃ janārdana ||
idānīm asmi saṃvṛttaḥ sacetāḥ prakṛtiṃ gataḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
श्रीभगवान् उवाचśrībhagavān uvācaШри Бхагаван сказал; Благословенный Господь произнёс
मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदंmayā prasannena tavārjunedaṃМной милостивым тебе, Арджуна, это; по Моей милости тебе
रूपं परं दर्शितम् आत्मयोगात्rūpaṃ paraṃ darśitam ātmayogātвысший образ показан силой Моей йоги; явлен верховный образ Моей йогой
तेजोमयं विश्वम् अनन्तम् आद्यंtejomayaṃ viśvam anantam ādyaṃсияющий, вселенский, бесконечный, изначальный; световой, всеобщий, безграничный, первичный
यन् मे त्वद् अन्येनyan me tvad anyenaкоторый Мой, кроме тебя, другим; который из Моих никто кроме тебя
न दृष्टपूर्वम्na dṛṣṭapūrvamне виден прежде; прежде не видел
न वेदयज्ञाध्ययनैर्na vedayajñādhyayanairне изучением Вед и жертв; не ведическим учением и жертвами
न दानैर्na dānairне дарами; не пожертвованиями
न च क्रियाभिर्na ca kriyābhirи не обрядами; и не ритуальными действиями
न तपोभिर् उग्रैःna tapobhir ugraiḥне суровыми аскезами; не грозными подвигами
एवंरूपः शक्य अहंevaṃrūpaḥ śakya ahaṃв такой форме возможен Я; Я в таком образе могу
नृलोके द्रष्टुंnṛloke draṣṭuṃв мире людей быть увиденным; быть созерцаем среди людей
त्वद् अन्येन कुरुप्रवीरtvad anyena kurupravīraкем-либо кроме тебя, герой Куру; не тобой иным, лучший Куру
मा ते व्यथाmā te vyathāпусть не будет у тебя страха; не тревожься
मा च विमूढभावोmā ca vimūḍhabhāvoи не будь помрачения; и не впадай в смятение
दृष्ट्वा रूपं घोरम्dṛṣṭvā rūpaṃ ghoramувидев форму страшную; созерцая образ ужасный
ईदृङ् ममेदम्īdṛṅ mamedamтакой этот Мой; этот Мой такой
व्यपेतभीः प्रीतमनाःvyapetabhīḥ prītamanāḥс ушедшим страхом, радостным умом; без страха и с довольным сердцем
पुनस् त्वं तद् एवpunas tvaṃ tad evaснова ты тот самый; снова этот самый
मे रूपम् इदं प्रपश्यme rūpam idaṃ prapaśyaМой образ этот смотри; узри Мой образ
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
इत्य् अर्जुनं वासुदेवस् तथोक्त्वाity arjunaṃ vāsudevas tathoktvāтак Арджуне Васудева сказав; произнеся это Арджуне
स्वकं रूपं दर्शयाम् आस भूयःsvakaṃ rūpaṃ darśayām āsa bhūyaḥсобственную форму показал снова; вновь явил Свой образ
आश्वासयाम् आस च भीतम् एनंāśvāsayām āsa ca bhītam enaṃи успокоил этого испуганного; ободрил его, устрашённого
भूत्वा पुनः सौम्यवपुर् महात्माbhūtvā punaḥ saumyavapur mahātmāстав снова кроткого тела, махатма; приняв опять мягкий облик
अर्जुन उवाचarjuna uvācaАрджуна сказал; Арджуна произнёс
दृष्ट्वेदं मानुषं रूपंdṛṣṭvedaṃ mānuṣaṃ rūpaṃувидев эту человеческую форму; созерцая этот человеческий образ
तव सौम्यं जनार्दनtava saumyaṃ janārdanaТвою кроткую, Джанардана; Твой милостивый, о Джанардана
इदानीम् अस्मि संवृत्तःidānīm asmi saṃvṛttaḥтеперь я стал; сейчас я снова сделался
सचेताः प्रकृतिं गतःsacetāḥ prakṛtiṃ gataḥсобранным сознанием, в природу вернувшимся; пришёл в себя и к естеству
Литературный перевод

Шри Бхагаван сказал: «По Моей милости, о Арджуна, тебе была явлена эта высшая форма: сияющая, вселенская, бесконечная и изначальная, показанная силой Моей собственной йоги. Никто, кроме тебя, прежде не видел её. Ни изучением Вед и жертв, ни дарами, ни обрядами, ни суровыми аскезами нельзя увидеть Меня в таком образе в мире людей, о герой Куру. Пусть тебя не тревожит и не смущает вид этой Моей страшной формы. Освободившись от страха, с радостным умом снова узри этот Мой образ». Санджая сказал: «Сказав это Арджуне, Васудева снова явил Свой собственный образ и, приняв кроткий облик, успокоил испуганного Арджуну». Арджуна сказал: «О Джанардана, увидев эту Твою кроткую человеческую форму, я теперь пришёл в себя и вернулся к естественному состоянию».

Версия

a865f82d4492 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:02:20 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами