Махабхарата
Бхишма-парва: построение краунчаруна-вьюхи6.46.11-16
5585 / 15823
Махабхарата · 6.46.11-16
Деванагари

यथानलं प्रज्वलितं पतंगाः समभिद्रुताः ॥
विनाशायैव गच्छन्ति तथा मे सैनिको जनः ॥
क्षयं नीतो ऽस्मि वार्ष्णेय राज्यहेतोः पराक्रमी ॥
भ्रातरश् चैव मे वीराः कर्शिताः शरपीडिताः ॥
मत्कृते भ्रातृसौहार्दाद् राज्याद् भ्रष्टास् तथा सुखात् ॥
जीवितं बहु मन्ये ऽहं जीवितं ह्य् अद्य दुर्लभम् ॥
जीवितस्य हि शेषेण तपस् तप्स्यामि दुश्चरम् ॥
न घातयिष्यामि रणे मित्राणीमानि केशव ॥
रथान् मे बहुसाहस्रान् दिव्यैर् अस्त्रैर् महाबलः ॥
घातयत्य् अनिशं भीष्मः प्रवराणां प्रहारिणाम् ॥
किं नु कृत्वा कृतं मे स्याद् ब्रूहि माधव माचिरम् ॥
मध्यस्थम् इव पश्यामि समरे सव्यसाचिनम् ॥

Транслитерация (IAST)

yathānalaṃ prajvalitaṃ pataṃgāḥ samabhidrutāḥ ||
vināśāyaiva gacchanti tathā me sainiko janaḥ ||
kṣayaṃ nīto 'smi vārṣṇeya rājyahetoḥ parākramī ||
bhrātaraś caiva me vīrāḥ karśitāḥ śarapīḍitāḥ ||
matkṛte bhrātṛsauhārdād rājyād bhraṣṭās tathā sukhāt ||
jīvitaṃ bahu manye 'haṃ jīvitaṃ hy adya durlabham ||
jīvitasya hi śeṣeṇa tapas tapsyāmi duścaram ||
na ghātayiṣyāmi raṇe mitrāṇīmāni keśava ||
rathān me bahusāhasrān divyair astrair mahābalaḥ ||
ghātayaty aniśaṃ bhīṣmaḥ pravarāṇāṃ prahāriṇām ||
kiṃ nu kṛtvā kṛtaṃ me syād brūhi mādhava māciram ||
madhyastham iva paśyāmi samare savyasācinam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
यथा अनलम् प्रज्वलितम्yathā analam prajvalitamкак огонь разгоревшийся; словно пылающее пламя
पतंगाः समभिद्रुताःpataṃgāḥ samabhidrutāḥмотыльки налетевшие; насекомые, бросившиеся туда
विनाशाय एव गच्छन्तिvināśāya eva gacchantiименно к гибели идут; идут только на уничтожение
तथा मे सैनिकः जनःtathā me sainikaḥ janaḥтак мой воинский люд; так мои бойцы
क्षयं नीतः अस्मि वार्ष्णेयkṣayaṃ nītaḥ asmi vārṣṇeyaк гибели приведён я, Варшнея; я доведён до разорения
राज्यहेतोः पराक्रमीrājyahetoḥ parākramīради царства, доблестный; из-за царства, стараясь
भ्रातरः च एव मे वीराःbhrātaraḥ ca eva me vīrāḥи мои братья герои; также мои доблестные братья
कर्शिताः शरपीडिताःkarśitāḥ śarapīḍitāḥизмучены, стрелами истерзаны; изнурены поражениями стрел
मत्कृते भ्रातृसौहार्दात्matkṛte bhrātṛsauhārdātради меня из братской любви; из любви к брату ради меня
राज्यात् भ्रष्टाः तथा सुखात्rājyāt bhraṣṭāḥ tathā sukhātот царства лишены и счастья; отпали от власти и радости
जीवितं बहु मन्ये अहम्jīvitaṃ bahu manye ahamжизнь высоко ценю я; теперь жизнь считаю великой
जीवितं हि अद्य दुर्लभम्jīvitaṃ hi adya durlabhamжизнь ведь сегодня труднодоступна; жить сегодня трудно
जीवितस्य हि शेषेणjīvitasya hi śeṣeṇaоставшимся ведь сроком жизни; остатком этой жизни
तपस् तप्स्यामि दुश्चरम्tapas tapsyāmi duścaramподвижничество совершу трудное; буду исполнять суровую аскезу
न घातयिष्यामि रणेna ghātayiṣyāmi raṇeне стану убивать в бою; не заставлю гибнуть в битве
मित्राणि इमानि केशवmitrāṇi imāni keśavaэтих друзей, Кешава; моих этих союзников, Кешава
रथान् मे बहुसाहस्रान्rathān me bahusāhasrānмоих колесниц многие тысячи; тысячи моих ратх
दिव्यैः अस्त्रैः महाबलःdivyaiḥ astraiḥ mahābalaḥбожественными оружиями могучий; мощный небесными астрами
घातयति अनिशं भीष्मःghātayati aniśaṃ bhīṣmaḥубивает постоянно Бхишма; непрерывно губит Бхишма
प्रवराणां प्रहारिणाम्pravarāṇāṃ prahāriṇāmлучших из поражающих; избранных бойцов
किं नु कृत्वाkiṃ nu kṛtvāчто же сделав; что теперь совершив
कृतं मे स्यात्kṛtaṃ me syātсделанным мне будет; моя задача станет выполненной
ब्रूहि माधव मा चिरम्brūhi mādhava mā ciramскажи, Мадхава, не медли; говори, Мадхава, без промедления
मध्यस्थम् इव पश्यामिmadhyastham iva paśyāmiкак безучастного вижу; словно стоящего в стороне вижу
समरे सव्यसाचिनम्samare savyasācinamв битве Савьясачина; в сражении Арджуну
Литературный перевод

«Как мотыльки, налетая на разгоревшийся огонь, идут только к гибели, так и мои воины. Ради царства я, о Варшнея, доведён до разорения, и мои героические братья изнурены, истерзаны стрелами. Ради меня, по братской любви, они лишились царства и счастья. Теперь я высоко ценю жизнь, ведь сегодня жить трудно. Остаток жизни я проведу в суровой аскезе, но не стану в бою губить этих друзей, о Кешава. Могучий Бхишма своими божественными оружиями непрерывно уничтожает многие тысячи моих колесниц и лучших бойцов. Скажи мне без промедления, Мадхава: что я должен сделать, чтобы мой долг был исполнен? В битве я вижу Савьясачина словно стоящим в стороне».

Версия

4336107ef269 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами