ततः शांतनवो भीष्मो निर्ययौ सेनया सह ॥
व्यूहं चाव्यूहत महत् सर्वतोभद्रम् आहवे ॥
कृपश् च कृतवर्मा च शैब्यश् चैव महारथः ॥
शकुनिः सैन्धवश् चैव काम्बोजश् च सुदक्षिणः ॥
भीष्मेण सहिताः सर्वे पुत्रैश् च तव भारत ॥
अग्रतः सर्वसैन्यानां व्यूहस्य प्रमुखे स्थिताः ॥
द्रोणो भूरिश्रवाः शल्यो भगदत्तश् च मारिष ॥
दक्षिणं पक्षम् आश्रित्य स्थिता व्यूहस्य दंशिताः ॥
अश्वत्थामा सोमदत्त आवन्त्यौ च महारथौ ॥
महत्या सेनया युक्ता वामं पक्षम् अपालयन् ॥
दुर्योधनो महाराज त्रिगर्तैः सर्वतो वृतः ॥
व्यूहमध्ये स्थितो राजन् पाण्डवान् प्रति भारत ॥
अलम्बुसो रथश्रेष्ठः श्रुतायुश् च महारथः ॥
पृष्ठतः सर्वसैन्यानां स्थितौ व्यूहस्य दंशितौ ॥
एवम् एते तदा व्यूहं कृत्वा भारत तावकाः ॥
संनद्धाः समदृश्यन्त प्रतपन्त इवाग्नयः ॥
tataḥ śāṃtanavo bhīṣmo niryayau senayā saha ||
vyūhaṃ cāvyūhata mahat sarvatobhadram āhave ||
kṛpaś ca kṛtavarmā ca śaibyaś caiva mahārathaḥ ||
śakuniḥ saindhavaś caiva kāmbojaś ca sudakṣiṇaḥ ||
bhīṣmeṇa sahitāḥ sarve putraiś ca tava bhārata ||
agrataḥ sarvasainyānāṃ vyūhasya pramukhe sthitāḥ ||
droṇo bhūriśravāḥ śalyo bhagadattaś ca māriṣa ||
dakṣiṇaṃ pakṣam āśritya sthitā vyūhasya daṃśitāḥ ||
aśvatthāmā somadatta āvantyau ca mahārathau ||
mahatyā senayā yuktā vāmaṃ pakṣam apālayan ||
duryodhano mahārāja trigartaiḥ sarvato vṛtaḥ ||
vyūhamadhye sthito rājan pāṇḍavān prati bhārata ||
alambuso rathaśreṣṭhaḥ śrutāyuś ca mahārathaḥ ||
pṛṣṭhataḥ sarvasainyānāṃ sthitau vyūhasya daṃśitau ||
evam ete tadā vyūhaṃ kṛtvā bhārata tāvakāḥ ||
saṃnaddhāḥ samadṛśyanta pratapanta ivāgnayaḥ ||
Затем Бхишма, сын Шантану, выступил вместе с войском и в сражении развернул великий строй сарватобхадра. Крипа, Критаварман, махаратха Шайбья, Шакуни, Сайндхава-Джаядратха и Судакшина Камбоджа, все вместе с Бхишмой и твоими сыновьями, о Бхарата, встали впереди всей армии, в передней части строя. Дрона, Бхуришрава, Шалья и Бхагадатта, почтенный, заняли правый фланг строя и стояли в броне. Ашваттхаман, Сомадатта и два великих авантийских ратхи с большим войском охраняли левое крыло. Царь Дурьодхана, великий царь, окружённый со всех сторон Тригартами, стоял в середине построения, лицом к Пандавам, о Бхарата. Лучший ратхин Аламбуса и махаратха Шрутаюс встали в тылу всей армии, вооружённые. Так твои воины, Бхарата, выстроив тогда этот боевой порядок, казались облачёнными и пылающими, словно огни».
81ac76f140bb · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:47:12 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Кауравское построение тщательно выверено: Бхишма впереди, сильные командиры на флангах, Дурьодхана в центре. Но вся эта симметрия подчинена одной тревоге — удержать Бхишму от встречи с тем, против кого он не поднимет оружие.