Махабхарата
Бхишма-парва, глава 956.95.1-4
5808 / 15823
Махабхарата · 6.95.1-4
Деванагари

संजय उवाच
प्रभातायां तु शर्वर्यां प्रातर् उत्थाय वै नृपः ॥
राज्ञः समाज्ञापयत सेनां योजयतेति ह ॥
अद्य भीष्मो रणे क्रुद्धो निहनिष्यति सोमकान् ॥
दुर्योधनस्य तच् छ्रुत्वा रात्रौ विलपितं बहु ॥
मन्यमानः स तं राजन् प्रत्यादेशम् इवात्मनः ॥
निर्वेदं परमं गत्वा विनिन्द्य परवाच्यताम् ॥
दीर्घं दध्यौ शांतनवो योद्धुकामो ऽर्जुनं रणे ॥
इङ्गितेन तु तज् ज्ञात्वा गाङ्गेयेन विचिन्तितम् ॥
दुर्योधनो महाराज दुःशासनम् अचोदयत् ॥

Транслитерация (IAST)

saṃjaya uvāca
prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ prātar utthāya vai nṛpaḥ ||
rājñaḥ samājñāpayata senāṃ yojayateti ha ||
adya bhīṣmo raṇe kruddho nihaniṣyati somakān ||
duryodhanasya tac chrutvā rātrau vilapitaṃ bahu ||
manyamānaḥ sa taṃ rājan pratyādeśam ivātmanaḥ ||
nirvedaṃ paramaṃ gatvā vinindya paravācyatām ||
dīrghaṃ dadhyau śāṃtanavo yoddhukāmo 'rjunaṃ raṇe ||
iṅgitena tu taj jñātvā gāṅgeyena vicintitam ||
duryodhano mahārāja duḥśāsanam acodayat ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
प्रभातायाम् तु शर्वर्याम्prabhātāyām tu śarvaryāmкогда же ночь рассвела; с наступлением рассвета
प्रातः उत्थाय वै नृपःprātaḥ utthāya vai nṛpaḥутром поднявшись, царь; царь, встав рано
राज्ञः समाज्ञापयतrājñaḥ samājñāpayataцарским приказом велел; отдал царское распоряжение
सेनाम् योजयत इति हsenām yojayata iti haвойско запрягайте так; построить войско
अद्य भीष्मः रणे क्रुद्धःadya bhīṣmaḥ raṇe kruddhaḥсегодня Бхишма в бою разгневанный; ныне разгневанный Бхишма
निहनिष्यति सोमकान्nihaniṣyati somakānуничтожит Сомаков; сразит Сомаков
दुर्योधनस्य तत् श्रुत्वाduryodhanasya tat śrutvāДурьодханы это услышав; услышав это от Дурьодханы
रात्रौ विलपितम् बहुrātrau vilapitam bahuночью сетование многое; многие ночные жалобы
मन्यमानः सः तम् राजन्manyamānaḥ saḥ tam rājanсчитая он это, царь; он счёл это
प्रत्यादेशम् इव आत्मनःpratyādeśam iva ātmanaḥсловно упрёком себе; как порицание себя
निर्वेदम् परमम् गत्वाnirvedam paramam gatvāк крайнему унынию придя; испытав глубокую горечь
विनिन्द्य परवाच्यताम्vinindya paravācyatāmосудив чужие укоры; порицая зависимость от чужой речи
दीर्घम् दध्यौ शांतनवःdīrgham dadhyau śāṃtanavaḥдолго размышлял Шантанава; сын Шантану долго думал
योद्धुकामः अर्जुनम् रणेyoddhukāmaḥ arjunam raṇeжелая биться с Арджуной; стремясь сразиться с Арджуной
इङ्गितेन तु तत् ज्ञात्वाiṅgitena tu tat jñātvāпо признаку же это поняв; поняв его намерение по знаку
गाङ्गेयेन विचिन्तितम्gāṅgeyena vicintitamГангеей обдуманное; замысел Бхишмы
दुर्योधनः महाराजduryodhanaḥ mahārājaДурьодхана, великий царь; Дурьодхана, государь
दुःशासनम् अचोदयत्duḥśāsanam acodayatДухшасану побудил; приказал Духшасане
Литературный перевод

Санджая сказал: «Когда ночь прошла и наступило утро, царь, поднявшись рано, отдал царский приказ: “Стройте войско! Сегодня разгневанный Бхишма в бою уничтожит Сомаков”. Услышав многочисленные ночные жалобы Дурьодханы и сочтя их, царь, как бы упрёком самому себе, сын Шантану впал в глубокую горечь. Осудив зависимость от чужих слов, он долго размышлял, желая сразиться с Арджуной. Поняв по знакам то, что обдумал Гангея, Дурьодхана, великий царь, побудил Духшасану».

Версия

79e1faf2900e · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:47:12 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами