मांसादि भौमं यथा-शब्दम् इतरयोश् च
māṁsādi bhaumaṁ yathā-śabdam itarayoś ca
Плоть и прочее — земляное; и [доли] двух других [стихий в теле] — по слову: [всё тело трёхстихийно].
अथ मूर्ति-शब्दितो देहः परीक्ष्यते । शरीरं पृथिवीम् अप्येति इति श्रुतेः पार्थिवो देहः अद्भ्यो हीदम् उत्पद्यते आपो वाव मांसम् अस्थि च भवन्त्य् आपः शरीरम् आप एवेदं सर्वम् इति श्रुतेर् आप्यः, स अग्नेर् देव-योन्या इत्य् आदि श्रुतेस् तैजसश् च । इह भवति संशयः—देहः पार्थिवः आप्यस् तैजसश् च स्याद् उत सर्वोऽपि त्र्य्-आत्मक इति त्रैविध्य-श्रवणाद् अनिर्णयेन भाव्यम् इति प्राप्ते—
मांसादि-भौमं यथा-शब्दम् इतरयोश् च ॥
मांसाद्य् एव देहस्य भौमं भूमेः कार्यं भवति । तथेतर्योर् जल-तेजसोश् च कृत्यम् असृग्-अस्थ्य्-आदिकं तत्रास्ति । तद् एतत् यथा शब्दम् अभ्युपेयम् । शब्दश् च, यत् कठिनं सा पृथिवी, यद् द्रवं तद् आपो, यद् उष्णं तत् तेजः इति गर्भोपनिषत् । तथा च सर्वो देहस् त्रिरूपः ॥21॥
atha mūrti-śabdito dehaḥ parīkṣyate | śarīraṁ pṛthivīm apyeti iti śruteḥ pārthivo dehaḥ adbhyo hīdam utpadyate āpo vāva māṁsam asthi ca bhavanty āpaḥ śarīram āpa evedaṁ sarvam iti śruter āpyaḥ, sa agner deva-yonyā ity ādi śrutes taijasaś ca | iha bhavati saṁśayaḥ—dehaḥ pārthivaḥ āpyas taijasaś ca syād uta sarvo'pi try-ātmaka iti traividhya-śravaṇād anirṇayena bhāvyam iti prāpte—
māṁsādi-bhaumaṁ yathā-śabdam itarayoś ca ||
māṁsādy eva dehasya bhaumaṁ bhūmeḥ kāryaṁ bhavati | tathetaryor jala-tejasoś ca kṛtyam asṛg-asthy-ādikaṁ tatrāsti | tad etat yathā śabdam abhyupeyam | śabdaś ca, yat kaṭhinaṁ sā pṛthivī, yad dravaṁ tad āpo, yad uṣṇaṁ tat tejaḥ iti garbhopaniṣat | tathā ca sarvo dehas trirūpaḥ ||21||
40dfe192136d · опубликовано 27 июл. 2026 г., 04:55:20 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Теперь испытуется тело: по одним шрути оно земляное («тело отходит в землю»), по другим водяное, по третьим огненное — или всякое троесущно? «Быть без решения». При полученном —
«Плоть и прочее — земляное; и двух иных — по слову».
Плоть и прочее в теле — следствие земли; и дело двух иных — воды и огня: кровь, кость [жар] — там есть. Прими ПО СЛОВУ: «что твёрдо — то земля, что текуче — то во́ды, что горячо — то огонь» [Гарбха-упанишада]. Итак, всякое тело трёхобразно.