Говинда-бхашья
Пада 3.13.1.21
311 / 558
Говинда-бхашья · 3.1.21
Деванагари

दर्शनाच् च

Транслитерация (IAST)

darśanāc ca

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दर्शनात्darśanātиз виденья; darśana, отложительный падеж; «рождённые от тепла» — без семени
caи; соединительная частица; по опыту и слову
Литературный перевод

И по показу [шрути: «три семени» — а потели и росткам счёт возлияний не писан].

Говинда-бхашья Баладевы Видьябхушаны
Деванагари

दर्शनाच् च ॥

येषां खल्व् एषां भूतानां त्रीण्य् एव बीजानि भवन्ति ।

अण्डजं जीवजम् उद्भिज्जम् [छा.उ. 6.3.1] इति ।

तत्रैव विनैवाहुति-सङ्ख्याम् उद्भिज्ज-स्वेदजयोर् भूतयोर् जन्म-श्रवणाच् च तद्-अनपेक्षोऽपि सः । तथा च येषां चन्द्रारोहावरोहौ सम्भवतस् तेषाम् एव तस्यां सत्यां तद्-आरम्भोऽन्येषां तु विनैव ताम् अद्भिर् एव स स्यात् प्रतिषेधकाभावाद् इति ॥21॥

Транслитерация (IAST)

darśanāc ca ||

yeṣāṁ khalv eṣāṁ bhūtānāṁ trīṇy eva bījāni bhavanti |

aṇḍajaṁ jīvajam udbhijjam [chā.u. 6.3.1] iti |

tatraiva vinaivāhuti-saṅkhyām udbhijja-svedajayor bhūtayor janma-śravaṇāc ca tad-anapekṣo'pi saḥ | tathā ca yeṣāṁ candrārohāvarohau sambhavatas teṣām eva tasyāṁ satyāṁ tad-ārambho'nyeṣāṁ tu vinaiva tām adbhir eva sa syāt pratiṣedhakābhāvād iti ||21||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दर्शनात् चdarśanāt ca«и по показу»; сутра 3.1.21
येषाम् खलु एषाम् भूतानाम्yeṣām khalu eṣām bhūtānām«у этих существ»; bhūta
त्रीणि एव बीजानि भवन्तिtrīṇi eva bījāni bhavanti«— три лишь семени:»; bīja!
अण्ड-जम् जीव-जम् उद्भिज्-जम् इतिaṇḍa-jam jīva-jam udbhij-jam iti«яйцерождённое, живорождённое, ростко-рождённое»; tri-bīja!
तत्र एवtatra evaтам же; tatra
विना एव आहुति-सङ्ख्याम्vinā eva āhuti-saṅkhyāmвовсе без счёта возлияний; vinā
उद्भिज्ज-स्वेदजयोः भूतयोःudbhijja-svedajayoḥ bhūtayoḥу ростковых и потовых существ; svedaja!
जन्म-श्रवणात् चjanma-śravaṇāt caслышно рождение; śravaṇa
तत्-अनपेक्षः अपि सःtat-anapekṣaḥ api saḥи он [зачин тел] без нужды в том; anapekṣa
तथा चtathā caитак; tathā
येषाम् चन्द्र-आरोह-अवरोहौ सम्भवतःyeṣām candra-āroha-avarohau sambhavataḥу кого восход-сход через луну сбываются; sambhava
तेषाम् एव तस्याम् सत्याम् तत्-आरम्भःteṣām eva tasyām satyām tat-ārambhaḥлишь у тех при ней [пятёрке] — зачин; ārambha
अन्येषाम् तु विना एव ताम्anyeṣām tu vinā eva tāmу прочих — вовсе без неё; anya
अद्भिः एव सः स्यात्adbhiḥ eva saḥ syātиз одних вод он будет; adbhiḥ
प्रतिषेधक-अभावात् इतिpratiṣedhaka-abhāvāt itiибо запретителя нет; pratiṣedhaka
Перевод комментария

«И по показу».

«У этих существ — три лишь семени: яйцерождённое, живорождённое, ростко-рождённое» — там же, вовсе без счёта возлияний, слышно рождение ростковых и потовых. Итак: у кого сбываются восход-сход через луну, у тех при пятёрке — зачин; у прочих — без неё, из одних вод: запретителя нет.

Версия

31947c4a3b5d · опубликовано 27 июл. 2026 г., 05:00:51 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами