अश्रुतत्वाद् इति चेन् नेष्टादि-कारिणां प्रतीतेः
aśrutatvād iti cen neṣṭādi-kāriṇāṁ pratīteḥ
Если скажут: [о самом дживе там] не слышно, — нет: удостоверены [идущие] обрядники — «становятся Сомой-царём».
नन्व् आपो गच्छेयुः श्रुतत्वात् न तु तद्-युक्तो जीवः अश्रुतत्वाद् इत्य् आशङ्क्य परिहरति—
अश्रुतत्वाद् इति चेन् न इष्टादि-कारिणां प्रतीतेः ॥
अश्रुतत्वम् असिद्धम् । तत्रैव छान्दोग्ये चन्द्रं प्रतीष्टादि-कृतां गति-प्रत्ययात् । अथ य इमे ग्राम इष्टा-पूर्ते दत्तम् इत्य् उपासते ते धूमम् अभिसम्भवन्ति [छा.उ. 5.10.3] इत्य् आदिना, आकाशाच् चन्द्रमसम् एषा सोमो राजा [छा.उ. 5.10.4] इत्य् अन्तेन । तत्रेष्टादि-कारिणां चन्द्रं प्राप्य सोम-राजाख्या भवन्तीत्य् अवगम्यते । तथा द्यु-लोकाग्नौ देवाः श्रद्धां जुह्वति । तस्याः आहुतेः सोमो राजा सम्भवति इत्य् अत्रापि तदैकार्थ्यात् श्रद्धा-शरीर-युक्तः सोम-शरीर-युक्तो भवतीति अवसीयते । शरीरस्य जीवैकाश्रयत्व-स्वाभाव्यात् तद्-वाचकस्य शब्दस्य जीवे पर्यवसानम् इति तत्-परिष्वक्तोऽसौ यातीति स्थिरम् ॥6॥
nanv āpo gaccheyuḥ śrutatvāt na tu tad-yukto jīvaḥ aśrutatvād ity āśaṅkya pariharati—
aśrutatvād iti cen na iṣṭādi-kāriṇāṁ pratīteḥ ||
aśrutatvam asiddham | tatraiva chāndogye candraṁ pratīṣṭādi-kṛtāṁ gati-pratyayāt | atha ya ime grāma iṣṭā-pūrte dattam ity upāsate te dhūmam abhisambhavanti [chā.u. 5.10.3] ity ādinā, ākāśāc candramasam eṣā somo rājā [chā.u. 5.10.4] ity antena | tatreṣṭādi-kāriṇāṁ candraṁ prāpya soma-rājākhyā bhavantīty avagamyate | tathā dyu-lokāgnau devāḥ śraddhāṁ juhvati | tasyāḥ āhuteḥ somo rājā sambhavati ity atrāpi tadaikārthyāt śraddhā-śarīra-yuktaḥ soma-śarīra-yukto bhavatīti avasīyate | śarīrasya jīvaikāśrayatva-svābhāvyāt tad-vācakasya śabdasya jīve paryavasānam iti tat-pariṣvakto'sau yātīti sthiram ||6||
c265ab123223 · опубликовано 27 июл. 2026 г., 05:00:51 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Но [возразят]: пусть идут во́ды — слышно; но не джива при них — не слышно. Предвидя, устраняет: неслышность не установлена: там же удостоверен ход ОБРЯДНИКОВ к луне («кто чтит жертвы, колодцы, дары — восходят в дым… из пространства — в луну: се царь Сома»); и «из того возлияния [веры] рождается царь Сома» — по единосмыслию: одетый телом-«верой» становится одетым телом-Сомой. Телу же природно опираться лишь на дживу — и слово о нём ЗАВЕРШАЕТСЯ в дживе. Так твёрдо: он идёт, ими обвитый.