पुलस्त्य उवाच
चारणैस्तु तदाख्यातं लक्ष्म्या वै शापकारणम् । युवतीनां च सर्वासां शापान् ज्ञात्वा पृथक् पृथक् । लक्ष्म्याश्चैव वरं प्रादाद्गायत्री ब्रह्मणः प्रिया । अकुत्सितान् सदा सर्वान् कुर्वंती धनशोभना
शोभिष्यसे न संदेहः सर्वेभ्यः प्रीतिदायिनी । ये त्वया वीक्षिताः पुत्रि सर्वे ते पुण्यभोजनाः
परित्यक्तास्त्वया ये तु सर्वे ते दुःखभागिनः । तेषां जातिः कुलं शीलं धर्मश्चैव वरानने
सभायांते च शोभते दृश्यंते चैव पार्थिवैः । अर्थित्वं चैव तेषां तु करिष्यंति द्विजोत्तमाः
सौजन्यं तेषु कुर्वति त्वं नो भ्राता पिता गुरुः | बांधवोपि न संदेहो न जीवेयं त्वया बिना
त्वयि दृष्टे प्रसन्ना मे दृष्टिर्भवति शोभना । मनः प्रसीदतेऽत्यर्थं सत्यं सत्यं वदामि ते
एवं विधानि वाक्यानि त्वद्दृष्ट्या ये निरीक्षिताः । सज्जनास्ते तु श्रोष्यंति जनानां प्रीदायकाः
इंद्रत्वं नहुषः प्राप्य दृष्ट्वा त्वां याचयिष्यति । तव दृष्ट्या तु हतः पापो ह्यगस्त्यवचनाद्ध्रुवम्
सर्पत्वं समनुप्राप्य प्रार्थयिष्यति तं तु सः । दर्पेणाहं विनष्टोस्मि शरणं मे मुने भव
वाक्येन तेन तस्यासौ नृपस्य भगवानृषिः । कृत्वा मनसि कारुण्यमिदं वाक्यं वदिष्यति
उत्पत्स्यते कुले राजा त्वदीये कुलनंदनः । सर्परूपधरं दृष्ट्वा स ते शापं हि भेत्स्यति
तदा त्वं सर्पतां त्यक्त्वा पुनः स्वर्गं गमिष्यसि । अश्वमेधकृतेन त्वं भर्त्रा सह पुनर्दिवम्
प्राप्स्यसे वरदानेन मदीयेन सुलोचने । देवपत्न्यस्तदा सर्वास्तुष्टया परिभाषिताः
अपत्यैरपि हीनानां नैव दुःखं भविष्यति । गौरी चैव तु गायत्र्या तदा सापि विबोधिता
बृंहिता परितोषेण वरान्दत्त्वा मनस्विनी । समाप्तिं तस्य यज्ञस्य कांक्षंती ब्रह्मणः प्रिया
cāraṇaistu tadākhyātaṃ lakṣmyā vai śāpakāraṇam | yuvatīnāṃ ca sarvāsāṃ śāpān jñātvā pṛthak pṛthak | lakṣmyāścaiva varaṃ prādādgāyatrī brahmaṇaḥ priyā | akutsitān sadā sarvān kurvaṃtī dhanaśobhanā
śobhiṣyase na saṃdehaḥ sarvebhyaḥ prītidāyinī | ye tvayā vīkṣitāḥ putri sarve te puṇyabhojanāḥ
parityaktāstvayā ye tu sarve te duḥkhabhāginaḥ | teṣāṃ jātiḥ kulaṃ śīlaṃ dharmaścaiva varānane
sabhāyāṃte ca śobhate dṛśyaṃte caiva pārthivaiḥ | arthitvaṃ caiva teṣāṃ tu kariṣyaṃti dvijottamāḥ
saujanyaṃ teṣu kurvati tvaṃ no bhrātā pitā guruḥ | bāṃdhavopi na saṃdeho na jīveyaṃ tvayā binā
tvayi dṛṣṭe prasannā me dṛṣṭirbhavati śobhanā | manaḥ prasīdate'tyarthaṃ satyaṃ satyaṃ vadāmi te
evaṃ vidhāni vākyāni tvaddṛṣṭyā ye nirīkṣitāḥ | sajjanāste tu śroṣyaṃti janānāṃ prīdāyakāḥ
iṃdratvaṃ nahuṣaḥ prāpya dṛṣṭvā tvāṃ yācayiṣyati | tava dṛṣṭyā tu hataḥ pāpo hyagastyavacanāddhruvam
sarpatvaṃ samanuprāpya prārthayiṣyati taṃ tu saḥ | darpeṇāhaṃ vinaṣṭosmi śaraṇaṃ me mune bhava
vākyena tena tasyāsau nṛpasya bhagavānṛṣiḥ | kṛtvā manasi kāruṇyamidaṃ vākyaṃ vadiṣyati
utpatsyate kule rājā tvadīye kulanaṃdanaḥ | sarparūpadharaṃ dṛṣṭvā sa te śāpaṃ hi bhetsyati
tadā tvaṃ sarpatāṃ tyaktvā punaḥ svargaṃ gamiṣyasi | aśvamedhakṛtena tvaṃ bhartrā saha punardivam
prāpsyase varadānena madīyena sulocane | devapatnyastadā sarvāstuṣṭayā paribhāṣitāḥ
apatyairapi hīnānāṃ naiva duḥkhaṃ bhaviṣyati | gaurī caiva tu gāyatryā tadā sāpi vibodhitā
bṛṃhitā paritoṣeṇa varāndattvā manasvinī | samāptiṃ tasya yajñasya kāṃkṣaṃtī brahmaṇaḥ priyā
Чаранами тогда поведана была причина проклятия Лакшми; и, узнав порознь проклятия всех юных жён, Гаятри, любимая Брахмою, дала Лакшми дар — делающая всех непрезренными, красящая богатством: «Будешь ты блистать, нет сомнения, всем дающая радость. Кто узрен тобою, дочь, — все они вкушают благое; а покинутые тобою — все причастны скорби. У них [же] рождение, род, нрав и дхарма блистают в собрании, о прекрасноликая, и видимы они царями; и лучшие из дваждырождённых будут домогаться их и творить к ним дружелюбие: „Ты нам брат, отец, наставник и родич; не жил бы я без тебя. Когда ты увидена, взор мой становится ясным и прекрасным, и ум умиротворяется весьма; истинно, истинно говорю тебе“. Таковые слова услышат добрые люди, осмотренные твоим взором, дающие радость людям. Обретя сан Индры, Нахуша, увидев тебя, будет домогаться; но взором твоим сражён будет грешник — непременно, по слову Агастьи. Обретя змеиность, будет он молить его: „Гордостью я погублен; будь мне прибежищем, о мудрец“. И на то слово его, царя, владыка-мудрец, сотворив в сердце сострадание, скажет такое слово: „Родится в роду твоём царь, радость рода; увидев тебя, носящего образ змея, он разрушит твоё проклятие. Тогда, оставив змеиность, вновь уйдёшь ты на небо“. И совершённой ашвамедхой вместе с мужем вновь достигнешь ты неба — даянием дара моего, о прекрасноокая». Тогда все жёны богов были наставлены довольною: «И у лишённых детей не будет вовсе скорби». И Гаури также была утешена Гаятри; укреплённая радостью, разумная, дав дары, ожидала она окончания той жертвы.
622d16d62adf · 发布于 2026年9月3日 04:13:26 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Дар Лакшми — единственный, где сказано, за что: не за подвиг, а за взгляд. «Кто узрен тобою» — вот и всё условие; удача в этой книге не зарабатывается, а достаётся тому, на кого посмотрели.
И тут же названа цена: те, к кому она обратилась, услышат от людей «ты мне брат, отец и наставник». Речи эти приведены дословно и звучат как лесть — пурана знает, чем оборачивается богатство в чужих устах.
Проклятие Индрани разворачивается в целую повесть о Нахуше и Агастье, и кончается она возвращением. Так же кончатся и прочие: каждое проклятие в этой главе получает срок.