श्रीरुद्र उवाच
भगवन्सर्वमाख्यातं वैभवावस्थितं हरेः । एतस्मिन्रामकृष्णाभ्यां चरित्रमतिविस्मितम् ॥
अहो रामस्य चरितं कृष्णस्य च महात्मनः । शृण्वन्त्या मम देवेश कल्पान्तरशतैरपि ॥
तृप्तिं नैवैति भूतेश चेतो हरिकथामृतम् । अधुना श्रोतुमिच्छामि विष्णोर्माहात्म्यमुत्तमम् ॥ तत्पूजनविधिं देव श्रोतुमिच्छाम्यहं तथा ॥
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि हरेश्च सुमहात्मनः । स्थापनं च स्वयंव्यक्तं द्विविधं तत्प्रकीर्तितम् ॥
शिलामृद्दारुलोहाद्यैः कृत्वा प्रतिकृतिं हरेः । श्रौतस्मार्तागमप्रोक्तक्रियासंस्थापनं हि यत् ॥
तत्स्थापनमिति प्रोक्तं स्वयंव्यक्तं हि मे शृणु । यस्मिन्संनिहितो विष्णुः स्वयमेव नृणां भुवि ॥
पाषाणदार्वोरात्मेशः स्वयंव्यक्तं हि तत्स्मृतम् । स्वयंव्यक्तं स्थापितं वा पूजयेन्मधुसूदनम् ॥
देवतानां महर्षीणामर्चनार्थं सनातनः । स्वयमेव जगन्नाथः सान्निध्यं याति केशवः ॥
bhagavansarvamākhyātaṃ vaibhavāvasthitaṃ hareḥ | etasminrāmakṛṣṇābhyāṃ caritramativismitam ||
aho rāmasya caritaṃ kṛṣṇasya ca mahātmanaḥ | śṛṇvantyā mama deveśa kalpāntaraśatairapi ||
tṛptiṃ naivaiti bhūteśa ceto harikathāmṛtam | adhunā śrotumicchāmi viṣṇormāhātmyamuttamam || tatpūjanavidhiṃ deva śrotumicchāmyahaṃ tathā ||
śṛṇu devi pravakṣyāmi hareśca sumahātmanaḥ | sthāpanaṃ ca svayaṃvyaktaṃ dvividhaṃ tatprakīrtitam ||
śilāmṛddārulohādyaiḥ kṛtvā pratikṛtiṃ hareḥ | śrautasmārtāgamaproktakriyāsaṃsthāpanaṃ hi yat ||
tatsthāpanamiti proktaṃ svayaṃvyaktaṃ hi me śṛṇu | yasminsaṃnihito viṣṇuḥ svayameva nṛṇāṃ bhuvi ||
pāṣāṇadārvorātmeśaḥ svayaṃvyaktaṃ hi tatsmṛtam | svayaṃvyaktaṃ sthāpitaṃ vā pūjayenmadhusūdanam ||
devatānāṃ maharṣīṇāmarcanārthaṃ sanātanaḥ | svayameva jagannāthaḥ sānnidhyaṃ yāti keśavaḥ ||
«О Господь, всё поведано — пребывающее в величии Хари; в этом деяние, свершённое Рамою и Кришною, весьма изумительно. О, деяние Рамы и Кришны, великого душою! У меня, слушающей, о владыка богов, и за сотни иных кальп не приходит насыщения, о владыка существ; сердце — нектар сказаний о Хари. Ныне желаю услышать высшее величие Вишну; и устав его почитания, о бог, желаю я услышать также». — «Слушай, о богиня, поведаю о Хари, весьма великом душою: установление и самоявленное — двояким то возглашено. Сделав изображение Хари из камня, глины, дерева, металла и прочего, установление его обрядами, изречёнными шрути, смрити и агамами, — то и названо установлением; о самоявленном же слушай от меня. То, в чём сам Вишну присутствует для людей на земле — в камне и в дереве Владыка души, — то и считается самоявленным. Самоявленного или установленного пусть почитает человек Мадхусудану. Ради почитания божеств и великих провидцев вечный владыка мира Кешава сам обретает присутствие».
9c6390d157cc · 发布于 2026年9月3日 04:14:07 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Различие проведено не по веществу и не по обряду: камень и дерево одни и те же. Разница в том, кто сделал первый шаг — человек, устанавливающий, или Тот, кто уже там.