विरागः—(इति सहर्षम् ।) हन्त हन्त । जीवद्भिः किं न दृश्यते । तदितस्तत्रैव गच्छामि । (इति कतिचित्पदानि परिक्रामति ।)
(ततः प्रविशति भक्तिदेवी ।)
भक्तिदेवी—(पुरोऽवलोक्य ।) अम्मो, को एसो निरन्तरगरुओव्वेअवेअणाजज्जरिज्जन्तमाणसो माणसोहग्गविब्भंसगलाणाणणो मए पडिचिज्जन्तोवि मं आलोइअ लोइअभिण्णदसं आवन्नो सन्तो संतोसं पआसन्तो सअं तोदं मुञ्चन्तो व्व इध आअच्छदि । हन्त, अम्हाणं एदादिशीए संपत्तिपडिपत्तिपडिवादिए सुत्थदसाए भाउणो विराअस्स सङ्को संगोचरो ण होइ । ण आणे दुज्जणेहिं कलिजणेहिं कलिदाच्चाहिदो उव्वरिओ ण वेत्ति । (क)
विरागः—(अवलोक्य ।) इयमेव भक्तिदेवी । तथा हि ।
virāgaḥ—(iti saharṣam |) hanta hanta | jīvadbhiḥ kiṃ na dṛśyate | taditastatraiva gacchāmi | (iti katicitpadāni parikrāmati |)
(tataḥ praviśati bhaktidevī |)
bhaktidevī—(puro'valokya |) ammo, ko eso nirantaragaruovveaveaṇājajjarijjantamāṇaso māṇasohaggavibbhaṃsagalāṇāṇaṇo mae paḍicijjantovi maṃ āloia loiabhiṇṇadasaṃ āvanno santo saṃtosaṃ paāsanto saaṃ todaṃ muñcanto vva idha āacchadi | hanta, amhāṇaṃ edādiśīe saṃpattipaḍipattipaḍivādie sutthadasāe bhāuṇo virāassa saṅko saṃgocaro ṇa hoi | ṇa āṇe dujjaṇehiṃ kalijaṇehiṃ kalidāccāhido uvvario ṇa vetti | (ka)
virāgaḥ—(avalokya |) iyameva bhaktidevī | tathā hi |
Бхактидеви. (Взглянув перед собою.) Ах, кто это идёт сюда — с умом, изъеденным непрерывной тяжкой тревогой, с лицом, поблёкшим от потери душевного благополучия? Он и знаком мне, а всё же, увидев меня, повёл себя не как обычно: выказывает довольство, а сам будто роняет боль. Увы, при таком-то нашем достатке — а он сам за себя говорит — общество брата Вайрагьи нам и не даётся. Не знаю, не потерпел ли он беды от злых людей Кали, уцелел ли.
Вайрагья. (Взглянув.) Да это же сама Бхактидеви! Вот суди:
e4e82073e964 · published Sep 11, 2026, 2:00:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Первая же реплика Бхакти сказана на пракрите — просторечии сцены, языке женщин и простых людей. Богословие в этой пьесе говорит по-санскритски, а бхакти входит говорящей по-домашнему.
И первое, что она делает, — жалеет. Не проповедует, не объясняет, а разглядывает встречного и видит по лицу: он выказывает довольство, а внутри у него боль. Она и зовёт его братом раньше, чем он успел заговорить.