Mahabharata · 1.195.11–12
॥
Devanāgarī
यावत् कीर्तिर् मनुष्यस्य न प्रणश्यति कौरव ॥
तावज् जीवति गान्धारे नष्टकीर्तिस् तु नश्यति ॥
तम् इमं समुपातिष्ठ धर्मं कुरुकुलोचितम् ॥
अनुरूपं महाबाहो पूर्वेषाम् आत्मनः कुरु ॥
Transliteration (IAST)
yāvat kīrtir manuṣyasya na praṇaśyati kaurava ||
tāvaj jīvati gāndhāre naṣṭakīrtis tu naśyati ||
tam imaṃ samupātiṣṭha dharmaṃ kurukulocitam ||
anurūpaṃ mahābāho pūrveṣām ātmanaḥ kuru ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यावत् कीर्तिः मनुष्यस्य न प्रणश्यति कौरवyāvat kīrtiḥ manuṣyasya na praṇaśyati kauravaдоколе слава человека не погибла, о Каурава,
तावत् जीवति गान्धारे नष्टकीर्तिः तु नश्यतिtāvat jīvati gāndhāre naṣṭakīrtiḥ tu naśyatiдотоле он живёт, о Гандхарец; а с погибшею славою [он] гибнет;
तम् इमं समुपातिष्ठ धर्मं कुरुकुलोचितम्tam imaṃ samupātiṣṭha dharmaṃ kurukulocitamприступи же к этой дхарме, подобающей роду Куру,
अनुरूपं महाबाहो पूर्वेषाम् आत्मनः कुरुanurūpaṃ mahābāho pūrveṣām ātmanaḥ kuruсообразное предкам [твоим], о мощнорукий, для себя соверши;
Translation
«Доколе слава человека не погибла, о Каурава, дотоле он живёт; а с погибшею славою он гибнет. Приступи же к этой дхарме, подобающей роду Куру, сообразное предкам твоим, о мощнорукий, для себя соверши».
Commentary
Version
d720b2ce99a4 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC
Page between verses with
Здесь честь приравнивается к самой жизни. Знаменательно слово: со славою человек жив, без славы — мёртв; добрая память есть истинное бессмертие. В этом — призыв держаться родовой дхармы, завещанной предками: верность пути отцов хранит и честь, и душу. Так писание являет связь чести и дхармы; и Бхишма зовёт Дурьодхану быть достойным своего рода.