Mahabharata
Видурагамана-парва: совет Бхишмы · Verse 1.195.15–16
1478 / 3756
Mahabharata · 1.195.15–16
Devanāgarī

न चापि दोषेण तथा लोको वैति पुरोचनम् ॥
यथा त्वां पुरुषव्याघ्र लोको दोषेण गच्छति ॥
तद् इदं जीवितं तेषां तव कल्मषनाशनम् ॥
संमन्तव्यं महाराज पाण्डवानां च दर्शनम् ॥

Transliteration (IAST)

na cāpi doṣeṇa tathā loko vaiti purocanam ||
yathā tvāṃ puruṣavyāghra loko doṣeṇa gacchati ||
tad idaṃ jīvitaṃ teṣāṃ tava kalmaṣanāśanam ||
saṃmantavyaṃ mahārāja pāṇḍavānāṃ ca darśanam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
न च अपि दोषेण तथा लोकः वैति पुरोचनम्na ca api doṣeṇa tathā lokaḥ vaiti purocanamи не так винит мир Пурочану,
यथा त्वां पुरुषव्याघ्र लोकः दोषेण गच्छतिyathā tvāṃ puruṣavyāghra lokaḥ doṣeṇa gacchatiкак тебя, о тигр среди мужей, винит мир;
तत् इदं जीवितं तेषां तव कल्मषनाशनम्tat idaṃ jīvitaṃ teṣāṃ tava kalmaṣanāśanamпотому это спасение их — очищение твоей скверны,
संमन्तव्यं महाराज पाण्डवानां च दर्शनम्saṃmantavyaṃ mahārāja pāṇḍavānāṃ ca darśanamи явление Пандавов да будет почтено [как благо], о великий царь;
Translation

«И не так винит мир Пурочану, как тебя, о тигр среди мужей, винит мир; потому это спасение их — очищение твоей скверны, и явление Пандавов да будет почтено как благо, о великий царь».

Commentary

Здесь спасение невинных предстаёт очищением для виновного. Знаменательно, что Бхишма видит в возвращении Пандавов милость к Дурьодхане: их жизнь смывает с него вину несостоявшегося злодейства. Здесь открывается, что Провидение, спасая невинных, отверзает и злодею путь к покаянию. Так писание являет двойную милость спасения; и Бхишма зовёт Дурьодхану принять её как дар, а не отвергнуть.

Version

f8bc6437cbb7 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with