Mahabharata · 2.6.1–2
॥
Devanāgarī
वैशंपायन उवाच
संपूज्याथाभ्यनुज्ञातो महर्षेर् वचनात् परम् ॥
प्रत्युवाचानुपूर्व्येण धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
भगवन् न्याय्यम् आहैतं यथावद् धर्मनिश्चयम् ॥
यथाशक्ति यथान्यायं क्रियते ऽयं विधिर् मया ॥
Transliteration (IAST)
vaiśaṃpāyana uvāca
saṃpūjyāthābhyanujñāto maharṣer vacanāt param ||
pratyuvācānupūrvyeṇa dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||
bhagavan nyāyyam āhaitaṃ yathāvad dharmaniścayam ||
yathāśakti yathānyāyaṃ kriyate 'yaṃ vidhir mayā ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
संपूज्य अथ अभ्यनुज्ञातःsaṃpūjya atha abhyanujñātaḥпочтив [его] и получив дозволение,
महा-ऋषेः वचनात् परम्mahā-ṛṣeḥ vacanāt param[в ответ] на слово великого мудреца,
प्रत्युवाच अनुपूर्व्येणpratyuvāca anupūrvyeṇaотвечал по порядку
धर्म-राजः युधिष्ठिरःdharma-rājaḥ yudhiṣṭhiraḥДхармараджа Юдхиштхира:
भगवन् न्याय्यम् आह एतम्bhagavan nyāyyam āha etam«о владыка, справедливо изрёк ты это,
यथावत् धर्म-निश्चयम्yathāvat dharma-niścayamкак должно, [сей] устав дхармы;
यथा-शक्ति यथा-न्यायम्yathā-śakti yathā-nyāyamпо силе и по справедливости
क्रियते अयम् विधिः मयाkriyate ayam vidhiḥ mayāисполняется этот устав мною.»
Translation
Юдхиштхира сказал: «О владыка, справедливо изрёк ты это — как должно, [сей] устав дхармы; и по силе и по справедливости этот устав исполняется мною».
Commentary
Version
e30c5dfe667a · published Jun 16, 2026, 12:25:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь царь принимает наставление без обиды и без похвальбы. Знаменательно, что Юдхиштхира не отвечает «я и так всё это делаю», но кротко признаёт правоту и говорит, что исполняет «по силе»: смиренное приятие истины — печать праведного. Так писание являет, как должно встречать поучение; и далее царь чтит путь предков.