Mahabharata
Локапала-сабхакхьяна: собрание Куберы · Verse 2.10.9–12
2061 / 3756
Mahabharata · 2.10.9–12
Devanāgarī

तत्र देवाः सगन्धर्वा गणैर् अप्सरसां वृताः ॥
दिव्यतानेन गीतानि गान्ति दिव्यानि भारत ॥
मिश्रकेशी च रम्भा च चित्रसेना शुचिस्मिता ॥
चारुनेत्रा घृताची च मेनका पुञ्जिकस्थला ॥
विश्वाची सहजन्या च प्रम्लोचा उर्वशी इरा ॥
वर्गा च सौरभेयी च समीची बुद्बुदा लता ॥
एताः सहस्रशश् चान्या नृत्तगीतविशारदाः ॥
उपतिष्ठन्ति धनदं पाण्डवाप्सरसां गणाः ॥

Transliteration (IAST)

tatra devāḥ sagandharvā gaṇair apsarasāṃ vṛtāḥ ||
divyatānena gītāni gānti divyāni bhārata ||
miśrakeśī ca rambhā ca citrasenā śucismitā ||
cārunetrā ghṛtācī ca menakā puñjikasthalā ||
viśvācī sahajanyā ca pramlocā urvaśī irā ||
vargā ca saurabheyī ca samīcī budbudā latā ||
etāḥ sahasraśaś cānyā nṛttagītaviśāradāḥ ||
upatiṣṭhanti dhanadaṃ pāṇḍavāpsarasāṃ gaṇāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तत्र देवाः स-गन्धर्वाःtatra devāḥ sa-gandharvāḥтам боги с гандхарвами,
गणैः अप्सरसाम् वृताःgaṇaiḥ apsarasām vṛtāḥсонмами апсар окружённые,
दिव्य-तानेन गीतानिdivya-tānena gītāniбожественным напевом песни
गान्ति दिव्यानि भारतgānti divyāni bhārataпоют божественные, о Бхарата;
मिश्रकेशी च रम्भा चmiśrakeśī ca rambhā caМишракеши, Рамбха,
चित्रसेना शुचि-स्मिताcitrasenā śuci-smitāЧитрасена, светлоулыбчивая,
चारुनेत्रा घृताची चcārunetrā ghṛtācī caЧарунетра, Гхритачи,
मेनका पुञ्जिकस्थलाmenakā puñjikasthalāМенака, Пунджикастхала,
विश्वाची सहजन्या चviśvācī sahajanyā caВишвачи, Сахаджанья,
प्रम्लोचा उर्वशी इराpramlocā urvaśī irāПрамлоча, Урваши, Ира,
वर्गा च सौरभेयी चvargā ca saurabheyī caВарга, Саурабхейи,
समीची बुद्बुदा लताsamīcī budbudā latāСамичи, Будбуда, Лата,
एताः सहस्रशः च अन्याःetāḥ sahasraśaḥ ca anyāḥэти и тысячи иных,
नृत्त-गीत-विशारदाःnṛtta-gīta-viśāradāḥискусные в пляске и пении,
उपतिष्ठन्ति धन-दम्upatiṣṭhanti dhana-damпредстоят Подателю богатств,
पाण्डव अप्सरसाम् गणाःpāṇḍava apsarasām gaṇāḥо Пандава, сонмы апсар;
Translation

«Там боги с гандхарвами, окружённые сонмами апсар, поют божественные песни божественным напевом, о Бхарата; Мишракеши, Рамбха, светлоулыбчивая Читрасена, Чарунетра, Гхритачи, Менака, Пунджикастхала, Вишвачи, Сахаджанья, Прамлоча, Урваши, Ира, Варга, Саурабхейи, Самичи, Будбуда, Лата — эти и тысячи иных, искусные в пляске и пении сонмы апсар, предстоят Подателю богатств, о Пандава».

Commentary

Здесь небесные девы и певцы наполняют чертог искусством. Знаменательно, что красота и услада в обители Куберы не суть праздность, а служение владыке: дарование, обращённое к высшему, не расслабляет, а украшает. Так писание являет искусство при дворе богатства; и далее — о неумолкающем благолепии зала.

Version

a87036596aae · published Jun 16, 2026, 12:45:00 PM UTC

Page between verses with