Mahabharata
Dyūta-parva (māyāsabhā, duryodhana-amarṣa) (The Magic Hall and Duryodhana's Envy)2.43.22–24
2486 / 15823
Mahabharata · 2.43.22–24
Devanāgarī

पश्य सात्वतमुख्येन शिशुपालं निपातितम् ॥
न च तत्र पुमान् आसीत् कश् चित् तस्य पदानुगः ॥
दह्यमाना हि राजानः पाण्डवोत्थेन वह्निना ॥
क्षान्तवन्तो ऽपराधं तं को हि तं क्षन्तुम् अर्हति ॥
वासुदेवेन तत् कर्म तथायुक्तं महत् कृतम् ॥
सिद्धं च पाण्डवेयानां प्रतापेन महात्मनाम् ॥

Transliteration (IAST)

paśya sātvatamukhyena śiśupālaṃ nipātitam ||
na ca tatra pumān āsīt kaś cit tasya padānugaḥ ||
dahyamānā hi rājānaḥ pāṇḍavotthena vahninā ||
kṣāntavanto 'parādhaṃ taṃ ko hi taṃ kṣantum arhati ||
vāsudevena tat karma tathāyuktaṃ mahat kṛtam ||
siddhaṃ ca pāṇḍaveyānāṃ pratāpena mahātmanām ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
पश्य सात्वत-मुख्येनpaśya sātvata-mukhyena"look: by the foremost of the Satvatas
शिशुपालं निपातितम्śiśupālaṃ nipātitamShishupala was struck down,
न च तत्र पुमान् आसीत्na ca tatra pumān āsītand there was not there a man,
कश् चित् तस्य पद-अनुगःkaś cit tasya pada-anugaḥany at all, his follower;
दह्यमाना हि राजानःdahyamānā hi rājānaḥfor the kings, being burned
पाण्डव-उत्थेन वह्निनाpāṇḍava-utthena vahnināby the fire that rose from the Pandavas,
क्षान्तवन्तो अपराधं तंkṣāntavanto aparādhaṃ taṃendured that offense --
को हि तं क्षन्तुम् अर्हतिko hi taṃ kṣantum arhatiand who indeed is fit to endure it?
वासुदेवेन तत् कर्मvāsudevena tat karmaby Vasudeva that deed,
तथा-युक्तं महत् कृतम्tathā-yuktaṃ mahat kṛtamso daring, great, was done,
सिद्धं च पाण्डवेयानांsiddhaṃ ca pāṇḍaveyānāṃand it succeeded, of the Pandavas,
प्रतापेन महात्मनाम्pratāpena mahātmanāmby the might of the great-souled ones."
सात्वतमुख्येनsātvatamukhyenaoriginal form "sātvatamukhyena", added to complete the word-by-word coverage
पदानुगःpadānugaḥoriginal form "padānugaḥ", added to complete the word-by-word coverage
पाण्डवोत्थेनpāṇḍavotthenaoriginal form "pāṇḍavotthena", added to complete the word-by-word coverage
ऽपराधं'parādhaṃoriginal form "'parādhaṃ", added to complete the word-by-word coverage
तथायुक्तंtathāyuktaṃoriginal form "tathāyuktaṃ", added to complete the word-by-word coverage
Translation

"Look: Shishupala was struck down by the foremost of the Satvatas [Krishna], and there was not a single man there, his follower; for the kings, burned by the fire that rose from the Pandavas, endured that offense -- and who else could endure such a thing? This great and so daring deed was done by Vasudeva and succeeded by the might of the great-souled Pandavas."

Version

3bfa0bb37d67 · published Jul 16, 2026, 3:49:22 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with