विराटेन तु मत्स्येन बल्यर्थं हेममालिनाम् ॥
कुञ्जराणां सहस्रे द्वे मत्तानां समुपाहृते ॥
पांशुराष्ट्राद् वसुदानो राजा षड्विंशतिं गजान् ॥
अश्वानां च सहस्रे द्वे राजन् काञ्चनमालिनाम् ॥
जवसत्त्वोपपन्नानां वयःस्थानां नराधिप ॥
बलिं च कृत्स्नम् आदाय पाण्डवेभ्यो न्यवेदयत् ॥
यज्ञसेनेन दासीनां सहस्राणि चतुर्दश ॥
दासानाम् अयुतं चैव सदाराणां विशां पते ॥
गजयुक्ता महाराज रथाः षड्विंशतिस् तथा ॥
राज्यं च कृत्स्नं पार्थेभ्यो यज्ञार्थं वै निवेदितम् ॥
virāṭena tu matsyena balyarthaṃ hemamālinām ||
kuñjarāṇāṃ sahasre dve mattānāṃ samupāhṛte ||
pāṃśurāṣṭrād vasudāno rājā ṣaḍviṃśatiṃ gajān ||
aśvānāṃ ca sahasre dve rājan kāñcanamālinām ||
javasattvopapannānāṃ vayaḥsthānāṃ narādhipa ||
baliṃ ca kṛtsnam ādāya pāṇḍavebhyo nyavedayat ||
yajñasenena dāsīnāṃ sahasrāṇi caturdaśa ||
dāsānām ayutaṃ caiva sadārāṇāṃ viśāṃ pate ||
gajayuktā mahārāja rathāḥ ṣaḍviṃśatis tathā ||
rājyaṃ ca kṛtsnaṃ pārthebhyo yajñārthaṃ vai niveditam ||
«Виратою, [царём] Матсьи, ради дани было поднесено две тысячи буйных златовенчанных слонов. Васудана, царь из Памшураштры, [дал] двадцать шесть слонов и две тысячи коней, о царь, златовенчанных, наделённых быстротою и статью, в поре сил, и, взяв всю дань, поднёс Пандавам. Яджнасеною [Друпадой] — четырнадцать тысяч служанок и десять тысяч слуг с жёнами, о владыка народа, и двадцать шесть слоновозапряжённых колесниц, и всё царство вверено Партхам ради жертвы».
3a7a348ecaca · published Jun 16, 2026, 3:55:00 PM UTC
Page between verses with
Друпада вверяет Пандавам «всё царство ради жертвы». Знаменательно, что приношение доходит до предела — отдаётся не часть, а всё: тесть слагает к жертве самое царство. Стих учит мере истинного приношения — оно не отмеряет, а отдаёт целиком, ничего не удерживая для себя. Где иные несут вьюки и сотни, там любящий родич отдаёт державу. И мерило дара — не его величина, а полнота самоотдачи: вверить «всё ради жертвы» дороже груд золота. Завистник, считающий чужие дары, не разумеет, что не богатство тут принесено, а сердце; и сердце, отдающее всё, богаче всех сокровищ, какие можно исчислить.